Data emisji banknotu upamiętniającego Jana Pawła II została wyznaczona na 16 października 2006r., czyli w rocznicę wyboru Karola Wojtyły na papieża. Prace nad przygotowaniem banknotu rozpoczęły się w 2005 roku. Z jego projektem zapoznali się arcybiskup Józef Kowalczyk Nuncjusz Apostolski, kardynał Józef Glemp Prymas Polski, arcybiskup Józef Michalik Przewodniczący Konferencji Episkopatu Polski oraz kardynał Stanisław Dziwisz Metropolita krakowski. Projekt uzyskał ich aprobatę.
Banknot będzie miał nominał 50 zł i zostanie wyemitowany w liczbie 2 mln sztuk. Cena jego sprzedaży w NBP, podobnie jak w przypadku monet kolekcjonerskich, będzie wyższa i wyniesie 90 zł. Na tę różnicę składają się m.in. koszty projektowania i produkcji, specjalnego opakowania w jakim banknot będzie dystrybuowany oraz podatek VAT. Banknot będzie dostępny od 16 października w Oddziałach Okręgowych NBP, we wszystkich miastach wojewódzkich.
Już od 18 września będzie go można zasubskrybować we wszystkich placówkach Banku Pocztowego i urzędach pocztowych w całym kraju. Zapisy można składać do 30 września 2006 r. wypełniając specjalne druki subskrypcyjne oraz wpłacając gwarantowaną cenę banknotu: 90 zł . Druk można też pobrać z Internetu (www.pocztowy.pl)
Tak zamówione banknoty będzie można odebrać w jednym z trzech dwutygodniowych terminów: między 19 a 31 .października, między 2 a 15 listopada lub między 16 a 30 listopada. Termin odbioru należy wybrać składając subskrypcję. Zamawiający będą mogli odebrać banknoty w urzędach pocztowych i placówkach Banku Pocztowego, w których dokonali subskrypcji, okazując potwierdzenia przyjęcia subskrypcji i dowód tożsamości.
Część wpływów uzyskanych ze sprzedaży banknotów na poczcie i w Banku Pocztowym zostanie przekazana Fundacji „Dzieło Nowego Tysiąclecia” z przeznaczeniem na stypendia dla szczególnie uzdolnionej młodzieży z niezamożnych rodzin. Dokładna kwota zostanie określona po zakończeniu subskrypcji.
Projekt graficzny banknotu opracował Andrzej Heidrich. Strona przednia banknotu w symboliczny sposób ukazuje rolę Stolicy Apostolskiej i posłannictwo Papieża Jana Pawła II w perspektywie uniwersalnej, natomiast strona odwrotna przedstawia perspektywę polską pontyfikatu, osadzając go w najnowszych dziejach Polski.
Na stronie przedniej banknotu jest umieszczony portret Jana Pawła II z krzyżem pasterskim na tle stylizowanego globu ziemskiego, co symbolizuje uniwersalność pontyfikatu. Papież, ubrany w szaty pontyfikalne, wykonuje gest pozdrowienia. W ręku trzyma pastorał, jako atrybut władzy papieskiej. W prawym dolnym rogu banknotu są umieszczone napisy: „Jan Paweł II” oraz czas trwania pontyfikatu „16 X 1978 – 2 IV 2005″.
Strona odwrotna banknotu przedstawia epizod, który miał miejsce w trakcie Mszy św. inaugurującej pontyfikat Jana Pawła II i obrazuje szczególny związek Papieża ze kardynałem Stefanem Wyszyńskim. Podczas składania tzw. homagium przez kardynała, Jan Paweł II podniósł się i w pamiętnym geście wyraził swój szacunek dla Prymasa Polski. Po prawej stronie tej sceny jest umieszczony cytat z Listu do Polaków, odczytanego przez Jana Pawła II, nazajutrz po tym wydarzeniu, podczas spotkania z rodakami w watykańskiej Auli Pawła VI: „Nie byłoby na Stolicy Piotrowej tego papieża Polaka […], gdyby nie było Twojej wiary, nie cofającej się przed więzieniem i cierpieniem, Twojej heroicznej nadziei […]”. Pod cytatem widnieje faksymile podpisu papieża oraz data wypowiedzenia tych słów – 23.10.1978. Warto zauważyć, że w 2006 roku przypada 25. rocznica śmierci kardynała Stefana Wyszyńskiego oraz 50. rocznica uwolnienia go z więzienia.
Widoczny pod tekstem kontur kościoła i klasztoru na Jasnej Górze ma podkreślać rolę Sanktuarium Jasnogórskiego w dziejach Polski i historii życia Ojca Świętego i Prymasa Tysiąclecia. Pod sylwetkami obydwu postaci umieszczono na wstęgach dewizę biskupią każdego z nich; „Totus Tuus” – dewiza Jana Pawła II oraz „Soli Deo” – dewiza kardynała Stefana Wyszyńskiego.
Pełna symboliki, a zarazem nowoczesna jest również szata graficzna banknotu. Jako wizerunek znaku wodnego został wykorzystany herb papieski Jana Pawła II. W tle krzyża pasterskiego można zaś zobaczyć tzw. linie giloszowe z powtarzającymi się wizerunkami ryby, krzyża oraz napisu: RP.
Na banknocie pięciokrotnie zastosowano mikrodruki, pod lupą można miedzy innymi zobaczyć nazwy państw, które Jan Paweł II odwiedził podczas swych papieskich pielgrzymek. Wypełniają one zarysy kontynentów widocznych na globie ziemskim.
Na obydwu stronach banknotu wprowadzono też motyw kluczy Piotrowych. Na stronie przedniej widoczne są, w kwadratowym obramowaniu, białe klucze Piotrowe spięte sznurem. Natomiast na stronie odwrotnej są one przedstawione w kolorze oliwkowym. Jest to tzw. recto-verso – elementy z obu stron banknotu uzupełniają się tworząc całość widoczną pod światło. Z kolei napis „JP II” widoczny jest na banknocie w zależności od kąta patrzenia – jest to tzw. efekt kątowy.
Część elementów graficznych banknotu jest widoczna dopiero w świetle ultrafioletowym. Dla przykładu , na stronie przedniej banknotu w świetle UV można zobaczyć świecący na czerwono i seledynowo herb papieski Jana Pawła II pojawiający się z prawej strony postaci papieża. Natomiast na stronie odwrotnej banknotu w świetle UV widoczne są klucze Piotrowe w kwadratowym obramowaniu, w kolorze pomarańczowym.
Wszystkie banknoty mają serię literową JP nawiązującą do inicjałów Papieża.
Banknot został wyprodukowany w Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych SA.
Wojciech Boczoń