Strajki pielęgniarek – podobne do wieloletniego konfliktu w Centrum Zdrowia Dziecka – to realne zagrożenie dla większości szpitali w Polsce. Kondycja finansowa placówek medycznych nie pozwala na zatrudnienie wystarczającej liczby personelu i godziwe wynagrodzenia. Gigantyczne zadłużenie to problem wymagający natychmiastowej i skutecznej reakcji rządu. Jednym z rozwiązań może być wprowadzenie możliwości odliczania VAT przez szpitale – co obniży i urealni koszty funkcjonowania placówek.
Umożliwienie odliczania VAT dla szpitali pozwoliłoby przede wszystkim na uwolnienie znaczących środków finansowych, które mogłyby zostać również przeznaczone na zwiększenie wydatków inwestycyjnych. Polskie szpitale obecnie muszą płacić podatek od towarów i usług jako finalny odbiorca. Nie mają takich uprawnień jak pozostałe przedsiębiorstwa, które mogą odliczyć VAT m.in. przy zakupie nowego sprzętu, rozliczeniu usług doradców czy innych podwykonawców oraz faktur potwierdzających zakup towarów i usług.
„Prywatne i państwowe placówki służby zdrowia – w tym szpitale – nie mogą odliczać VAT. Wynika to z przepisów, które uwolniły usługi medyczne z podatku od towarów i usług. Ich celem było obniżenie kosztów leczenia. Niestety regulacje spowodowały, że podmioty medyczne stały się finalny płatnikiem podatku i muszą opłacać de facto zakup towarów i usług w cenach brutto. To sprawia, że polskie szpitale muszą ponosić zdecydowanie większe koszty. Nie jest tajemnicą, że działalność medyczna wymaga znaczących nakładów finansowych. Tymczasem zmiana zapisów prawnych pozwoliłaby na oszczędności idące w setki milionów, jak nie miliardy złotych. Wystarczy tylko przypomnieć, że zadłużenie polskich szpitali w październiku 2015 wynosiło ok. 10 mld złotych” – mówi Marek Kowalski, przewodniczący Federacji Przedsiębiorców Polskich.
Kolejnym sposobem na usprawnienie działania służby zdrowia są płatności z użyciem cesji wierzytelności, gdzie szpital rozlicza się z wykonawcą za pośrednictwem banku. Placówki służby zdrowia mogą w ten sposób rozłożyć płatność na dogodne raty i wynegocjować korzystne oprocentowanie. Wyzwaniem jest jednak uzyskanie zgody podmiotu tworzącego szpital. Zgodnie z ustawą o działalności leczniczej taki organ musi udzielić szpitalowi zgody na zawarcie cesji. W przypadku szpitala wojewódzkiego będzie to samorząd województwa, a powiatowego – samorząd powiatu. W 2014 roku tylko w 22% zamówień pochodzących od placówek służby zdrowia – których wartość wyniosła 182 mln zł – wykorzystano taki model płatności[1].
[1] Dziennik Gazeta Prawna (2016-03-25) „Jak wygląda model finansowania przy zgodzie na cesję” str. C20
