GPW pierwszym rynkiem w Europie pod względem liczby debiutów oraz trzecim pod względem wartości IPO zarówno w całym 2011 r. jak i w ostatnim kwartale minionego roku. Po napawającej pesymizmem końcówce 2011 r. emitenci oraz inwestorzy z nadzieją patrzą na następne 12 miesięcy.
Jak wynika z najnowszej kwartalnej ankiety PwC (wcześniej PricewaterhouseCoopers) dotyczącej debiutów giełdowych (IPO Watch Europe), badającej zarówno liczbę, jak i wartość pierwszych ofert publicznych (Initial Public Offering – IPO) na najważniejszych giełdach europejskich, 47% wszystkich debiutów w całym 2011 r. miało miejsce w Warszawie (203), co zapewniło GPW pozycję niekwestionowanego lidera w Europie pod względem liczby debiutujących spółek. W samym czwartym kwartale 2011 r. w Europie odnotowano zaledwie 78 IPO o łącznej wartości 866 mln euro, co oznacza spadek o odpowiednio 81% oraz 83% w porównaniu do trzeciego kwartału 2011 r. i czwartego kwartału 2010 r.
Podsumowanie roku 2011 i perspektywy na 2012 r.
Pomimo znacznego pogorszenia nastrojów w drugim półroczu, w skali całego roku odnotowano 1% wzrost łącznej wartości IPO w Europie w stosunku do 2010 r. (z 26,3 do 26,5 mld euro) oraz 13% wzrost liczby debiutów (z 380 do 430). Ponad połowa łącznej wartości ofert przypadła na giełdę w Londynie (14,6 mld euro). Z kolei 15 największych IPO stanowiło 75% łącznej wartości wszystkich ofert w skali roku. Największymi IPO były oferty Glencore (surowce mineralne) w Londynie, Bankia (bank) i Dia (sieć supermarketów) w Madrycie oraz Jastrzębskiej Spółki Węglowej (górnictwo) w Warszawie.
Chiny pozostały globalnym liderem w zakresie aktywności IPO w 2011 r., chociaż tam statystyki spadły najbardziej – łączna wartość IPO na poziomie 57,4 mld euro oznacza spadek aż o 42% w stosunku do roku poprzedniego. W USA odnotowano oferty o łącznej wartości 25,6 mld euro, co było wynikiem gorszym o 13% w stosunku do 2010 r., kiedy to miała miejsce wielka oferta akcji General Motors. Pozytywnym sygnałem dochodzącym z amerykańskiego rynku jest jednak zdecydowane przyspieszenie w końcówce 2011 r., o czym świadczyły liczne i udane debiuty, głównie spółek technologicznych.
Zdaniem PwC, 2012 r. przyniesie poprawę koniunktury na rynku ofert publicznych, jednak zdecydowane polepszenie sytuacji nastąpi najwcześniej w drugiej połowie roku. Warto mieć na uwadze, że wiele dużych transakcji jest aktualnie w przygotowaniu, a emitenci i ich doradcy czekają z ofertą na właściwy moment.
Tomasz Konieczny, partner w zespole ds. rynków kapitałowych PwC, stwierdził:
– Spółki rozważające wejście na giełdę w 2012 r. powinny już teraz przygotowywać ofertę i prospekt emisyjny tak, by wykorzystać sprzyjające warunki, które w każdej chwili mogą pojawić się na rynku. Inwestorzy są już wyraźnie zmęczeni aktualną sytuacją, należy więc oczekiwać, że poprawa nastrojów wkrótce nadejdzie i może być to równie niespodziewane jak wcześniejsze pogorszenie. Nie można również lekceważyć ryzyk natury makroekonomicznej, które są odpowiedzialne za aktualny kryzys. Rynki odetchną w pełni dopiero wówczas, gdy problem zadłużenia państw strefy euro zostanie, przynajmniej częściowo, rozwiązany. W przeciwnym razie rynkami kapitałowymi wciąż będą rządziły emocje, a utrzymująca się zmienność indeksów może jeszcze bardziej zniechęcić inwestorów do rynku akcji, blokując jednocześnie spółkom dostęp do kapitału.
Podsumowanie czwartego kwartału 2011 r.
Podczas gdy Warszawa była najaktywniejszym parkietem pod względem liczby debiutów, to pod względem wartości ofert tradycyjnie dominowała giełda londyńska, na której w minionym kwartale odnotowano aż 92% łącznej wartości wszystkich IPO w Europie (800 mln euro). W Londynie miała również miejsce największa oferta ostatniego kwartału – spółki wydobywczej Polymetal – o wartości 421 mln euro, co stanowiło prawie połowę łącznej wartości wszystkich ofert w Europie.
Wysoka zmienność rynków kapitałowych w czwartym kwartale powodowała nerwowość i niezdecydowanie zarówno wśród inwestorów, jak i potencjalnych emitentów. Należy spodziewać się, że taka sytuacja będzie utrzymywała się na europejskich parkietach jeszcze przez jakiś czas.
Jacek Socha, wiceprezes PwC w Polsce, stwierdził:
– Zarówno inwestorzy, jak i emitenci żywili nadzieję, że po sierpniowym załamaniu na światowych giełdach rynek IPO nabierze rozpędu w końcówce roku. Niestety nadzieje te zostały rozwiane przez przeciągające się problemy gospodarcze Europy, a zwłaszcza zawirowania w strefie euro. Mimo, iż kryzys ten nie przełożył się jeszcze w istotnym stopniu na gospodarkę polską, to nasza giełda ucierpiała w stopniu podobnym do innych rynków, o czym najlepiej świadczy zerowa wartość ofert na rynku głównym w minionym kwartale. Jest to zjawisko o tyle nietypowe, że czwarty kwartał to zazwyczaj okres wzmożonej aktywności pod względem IPO.
KOMENTARZ DO RYNKU POLSKIEGO
Dzięki rekordowej aktywności na rynku NewConnect, Warszawa zajęła pierwsze miejsce pod względem liczby debiutów w Europie w 2011 r. Perspektywy na 2012 r. są wciąż niepewne.
W całym 2011 roku łączna liczba IPO przeprowadzonych w Warszawie wyniosła 203, co stanowiło 47% wszystkich debiutów w Europie i tym samym dało warszawskiej giełdzie pozycję niekwestionowanego lidera. Również w ujęciu wartościowym GPW ma się czym pochwalić – zajmując trzecie miejsce na Starym Kontynencie z wartością IPO na poziomie 2,2 mld euro, ustąpiła jedynie giełdom londyńskiej i madryckiej.
Pozycję lidera GPW zawdzięcza ogromnej liczbie spółek wchodzących na rynek NewConnect – aż 85% na dziesięć spółek debiutujących w Warszawie w 2011 r. wybrało alternatywny rynek GPW jako miejsce obrotu swoimi akcjami. Ze znaczących wydarzeń na rynku głównym należy natomiast wymienić IPO Jastrzębskiej Spółki Węglowej o wartości 1,35 mld euro w trzecim kwartale – była to jednocześnie największa oferta na GPW oraz czwarta największa w Europie w całym 2011 r.
W samym ostatnim kwartale 2011 r. GPW również pozostawała pierwszym rynkiem w Europie pod względem liczby debiutów i trzecim pod względem wartości IPO. W okresie od października do grudnia 2011 r. na warszawskiej giełdzie zadebiutowały 42 spółki (4 na rynku głównym i 38 na rynku NewConnect). Pod względem liczby debiutów był to najmniej aktywny kwartał w całym 2011 r. (w pierwszym, drugim i trzecim kwartale odnotowano odpowiednio 45, 55 i 61 IPO) oraz nieznacznie lepszy od analogicznego okresu roku poprzedniego, kiedy to zadebiutowało 40 spółek.
Łączna wartość ofert przeprowadzonych w Warszawie w ostatnim kwartale 2011 r. stanowiła zaledwie 2% wartości wszystkich IPO odnotowanych w tym okresie na najważniejszych giełdach europejskich i wyniosła 19 mln euro. Należy zaznaczyć, że wartość ta została wygenerowana wyłącznie przez spółki debiutujące na NewConnect, gdyż wszystkie cztery IPO na rynku głównym GPW w tym okresie odbyły się bez oferty akcji. Dla porównania, łączna wartość IPO na GPW w trzecim kwartale 2011 r. wyniosła 1,4 mld euro, co było zasługą wspomnianej oferty JSW, natomiast w czwartym kwartale 2010 r. w Warszawie przeprowadzono oferty o łącznej wartości 569 mln euro.
Największym IPO na giełdzie w Warszawie w czwartym kwartale była oferta spółki Voxel o wartości 4,8 mln euro (opieka zdrowotna). Na kolejnym miejscu uplasowała się oferta akcji spółki Fiten (1,8 mln euro, usługi komunalne), a trzecią pozycję zajęło Centrum Finansowe Banku BPS (1,7 mln euro, usługi windykacyjne i restrukturyzacyjne). Wymienione spółki zadebiutowały na rynku NewConnect. Z kolei na rynku głównym, oprócz dwóch podmiotów krajowych, zadebiutowały dwie spółki z Bułgarii – Sopharma (farmaceutyki i biotechnologie) oraz Eurohold Bulgaria (działalność inwestycyjna).
Filip Gorczyca, starszy menedżer w zespole ds. rynków kapitałowych PwC, w następujący sposób skomentował wyniki rynku pierwotnego w Warszawie:
– W każdym kwartale minionego roku Warszawa była najbardziej aktywnym rynkiem w Europie pod względem liczby debiutów. Trzeba pamiętać, iż jest to w głównej mierze zasługa rynku NewConnect, gdzie duża część debiutujących spółek – choćby ze względu na swoje rozmiary – nie mogłaby myśleć o uzyskaniu statusu spółki publicznej na innych głównych giełdach europejskich. Nie zmienia to jednak faktu, że statystyki te są bez wątpienia ogromnym sukcesem GPW. Miejmy nadzieję, że część spółek debiutujących na rynku alternatywnym rozwinie się z czasem w znacznie większe i bardziej dojrzałe podmioty, które będą stanowić o sile polskiego rynku kapitałowego. Mówiąc o sukcesach warszawskiej giełdy w minionym roku nie sposób nie wspomnieć o dynamicznie rozwijającym się rynku obligacji Catalyst, co jest imponujące zwłaszcza jeśli weźmiemy pod uwagę trudną sytuację na rynku długu w Europie.
Dodatkowe informacje
1. Bieżąca i poprzednie edycje IPO Watch Europe są dostępne pod adresem: ww.pwc.com/pl/ipowatch. Dostępne są również podsumowania roczne za lata 2004, 2005, 2006, 2007, 2008, 2009 i 2010.
2. O IPO Watch Europe
Ankieta IPO Watch Europe obejmuje wszystkie debiuty na głównych giełdach w Europie w najważniejszych segmentach rynku akcji (włączając w to giełdy w Austrii, Belgii, Danii, Francji, Grecji, Hiszpanii, Holandii, Irlandii, Luksemburgu, Niemczech, Norwegii, Polsce, Portugalii, Szwajcarii, Szwecji, Wielkiej Brytanii i Włoszech) i jest przeprowadzana kwartalnie. Opcje nadsubskrypcji („greenshoe offerings”), debiuty podmiotów, które przeprowadzały wcześniej pierwotną ofertę publiczną na jednym z rynków objętych niniejszą ankietą oraz przeniesienie pomiędzy rynkami w zakresie jednej giełdy nie zostały uwzględnione w statystykach. Ankieta dotyczy okresu od 1 października do 31 grudnia 2011 r. i została sporządzona w oparciu o daty debiutów akcji lub praw do akcji. Dodatkowe informacje, w tym tabele danych, są dołączone do niniejszej informacji prasowej.
3. O współtworzących ankietę
Ankieta została opracowana przez grupę ds. rynków kapitałowych PwC. Specjaliści ds. rynków kapitałowych PwC świadczą szeroki zakres usług na rzecz firm oraz banków inwestycyjnych w zakresie wszelkich aspektów transakcji na rynkach kapitałowych. Usługi te obejmują przygotowanie do oferty publicznej, dobór właściwego rynku i zespołu doradczego, pomoc w analizie polityki rachunkowości oraz projektów konwersji sprawozdań finansowych na inne standardy rachunkowości, doradztwo na temat uregulowań prawnych dotyczących spółek giełdowych oraz przygotowywanie analiz operacyjnych i finansowych.
4. O PwC
PwC współtworzy ze swoimi klientami poszukiwaną przez nich wartość biznesową. Jesteśmy siecią firm działającą w 158 krajach. Zatrudniamy blisko 169 tysięcy osób dostarczających naszym klientom najwyższą jakość w zakresie audytu, doradztwa biznesowego oraz doradztwa podatkowego i prawnego. Dowiedz się więcej na www.pwc.pl.
Źródło: PwC
Wojciech Boczoń