CBRE, największa na świecie firma doradcza w sektorze nieruchomości komercyjnych, wspólnie z firmą doradztwa personalnego Randstad, opracowała Kraków Investors Guide”, kompleksowy przewodnik po krakowskim rynku nieruchomości komercyjnych, prezentujący potencjał i możliwości, jakie miasto oferuje inwestorom. Przewodnik ten zawiera najnowsze dane z krakowskiego rynku nieruchomości biurowych, handlowych i magazynowych oraz analizę obecnej sytuacji na rynku pracy.
Rynek biurowy i sektor nowoczesnych usług dla biznesu
Kraków, z zasobem nowoczesnej powierzchni biurowej na poziomie 635.000 mkw., zajmuje drugie miejsce pod względem rozmiaru rynku biurowego w Polsce.
Stopa pustostanów we wszystkich budynkach biurowych w Krakowie, włączając w to budynki zajęte przez właścicieli, wyniosła ok. 5% pod koniec 2013 r. Oznacza to, iż od zaraz dostępne jest 31.000 mkw. biur.
W porównaniu do innych miast regionalnych w Polsce, stawki czynszowe pozostają w Krakowie na relatywnie wysokim poziomie. Obecnie, czynsze za najlepsze biura wahają się między 13,50 i 16,00 EUR/mkw./miesiąc. Przeciętne stawki transakcyjne w nowych obiektach wynoszą około 13,00 – 14,00 EUR/mkw./mies. Koszty eksploatacyjne w nowoczesnych budynkach biurowych to około 13,00 – 15,00 PLN miesięcznie za mkw.
Kraków jest uznawany za najważniejszy ośrodek działalności przedsiębiorstw sektora BPO / SSC, nie tylko na gruncie krajowym, ale też w całym regionie. W mieście funkcjonuje obecnie ponad 60 centrów usług, które zatrudniają łącznie prawie 20.000 osób.
Kamil Tyszkiewicz, Zastępca Dyrektora działu powierzchni biurowych w CBRE, powiedział:
„W związku z dużą aktywnością najemców z sektora BPO oraz silną pozycją miasta na outsourcingowej mapie Europy, należy spodziewać się, iż w najbliższych latach popyt na powierzchnię biurową w Krakowie pozostanie na wysokim poziomie.”
Rynek powierzchni handlowych
Z zasobem powierzchni handlowej na poziomie ok. 265 mkw. na 1.000 mieszkańców, aglomeracja krakowska stanowi jeden z najmniej nasyconych regionów wśród największych miast Polski. Ta luka wypełniana jest ofertą na ulicach handlowych.
Wskaźnik powierzchni niewynajętej pod koniec 2013 r. wyniósł 4,9%, co oznacza jeden z najwyższych wyników w kraju wśród miast o porównywalnej liczbie mieszkańców.
Beata Kokeli, Senior Dyrektor działu powierzchni handlowych w CBRE, powiedziała:
„Relatywnie wysoki poziom pustostanów w Krakowie jest spowodowany głównie przez nowe obiekty handlowe, które nie zostały jeszcze skomercjalizowane oraz przez starsze centra handlowe, które wymagają odświeżenia oraz repozycjonowania. Ważną rolę w ofercie Krakowa pełnią główne ulice handlowe, które stanowią uzupełnienie oferty w centrach. Ulice handlowe w Krakowie uchodzą za najbardziej rozwinięte w skali całego kraju, z sukcesem konkurując z obiektami wielkopowierzchniowymi.”
Do najważniejszych obiektów planowanych do realizacji w najbliższym czasie należy m.in. Serenada (42.000 mkw.) firmy Mayland. Galeria Kazimierz z kolei przechodzi obecnie intensywny proces remontu i rekomercjalizacji.
W przeciwieństwie do pozostałych dużych miast Polski, czynsze przy głównych ulicach handlowych w Krakowie (65 – 70 EUR/mkw./miesiąc) charakteryzują się wyższym poziomem niż stawki w centrach handlowych (40 – 50 EUR/mkw./miesiąc). W związku z ograniczoną ilością nowej powierzchni handlowej jaka ma zostać zrealizowana w najbliższym czasie, stawki czynszu powinny utrzymywać się na niezmienionym poziomie.
Rynek powierzchni magazynowych
Całkowita podaż magazynów w regionie Małopolski to ponad 200.000 mkw. Do największych obiektów należą Kraków Airport Logistics Centre (56.000 mkw.), Centrum Logistyczne Olkusz (41.000 mkw.) oraz MK Logistic Park (32.000 mkw.).
Kilka projektów znajduje się w fazie planowania. Do najważniejszych z nich należą m.in. Centrum Logistyczne Kraków III firmy BIK (20.000 mkw.) czy CL Kraków firmy 7R Logistic.
Wskaźnik powierzchni niewynajętej wyniósł 7% pod koniec 4 kw. 2013 r., co przełożyło się na około 15.000 mkw. dostępnych do wynajęcia od zaraz.
Stawki czynszu za powierzchnie magazynowe w ostatnim czasie pozostają stabilne i wynoszą obecnie 3,75 – 5,00 EUR/mkw./miesiąc.
Patrick Kurowski, Dyrektor działu powierzchni magazynowo-przemysłowych w CBRE, powiedział:
„W regionie Małopolski rozwijają się różnorodne gałęzie przemysłu, w tym farmaceutyczny, produkcja materiałów budowlanych, przetwórstwo spożywcze, produkcja stali, zaawansowane technologie oraz sektor usług. Przewidujemy, iż wraz z ukończeniem autostrady A4, rynek magazynowy w okolicach Krakowa może zyska
na znaczeniu.”
Rynek pracy
Jednym z podstawowych elementów analizowanych przez nowych inwestorów planujących inwestycje w regionie jest ryzyko i koszt kapitału ludzkiego. Duża dostępność wysoko wykwalifikowanych pracowników, atrakcyjne z punktu widzenia pracodawcy koszty pracy oraz infrastruktura społeczna są zaletami Krakowa z punktu widzenia dostawców usług, zwłaszcza związanych z nowymi technologiami. Zalety te plasują Kraków na pozycji lidera pod względem nowych miejsc pracy i liczby pracowników SSC / BPO. Wydajne centrum edukacji, badań i rozwoju, jak również czynności podejmowane w celu podniesienia atrakcyjności miasta, stawiają Kraków wśród wiodących miast Polski pod kątem jakości życia.
Sylwia Kłyczek – Manager Regionu Randstad Professionals, dodała:
„Kraków dzierży niezagrożoną pozycję lidera w sektorze SSC/BPO oraz nowych technologii zatrudniając ponad 20 tysięcy osób w tym obszarze. Inwestorzy chętnie otwierają w mieście nowe centra obsługi biznesu ze względu na dostępność pracowników o odpowiednich kompetencjach językowych i wiedzy specjalistycznej. W ślad za rozwojem biznesu do Krakowa relokują się ludzie posiadający najbardziej pożądane kompetencje z punktu widzenia rynku stwarzając tym samym warunki do rozwoju dla siebie jak i miasta.”
Wywiad z Joanną Mroczek, Dyrektor działu doradztwa i badań rynku w CBRE, znajduje się TUTAJ
// ‚+’'+e+''+''); // ]]>
aneta.mandziuk at cbre dot com // '+''+e+''+''); // ]]>sylwia.klyczek at pl dot randstad dot com
