Konsumenci pożyczający pieniądze na zakup mieszkania czy domu będą lepiej chronieni. Ustawa o kredycie hipotecznym wprowadza rozwiązania dzięki którym na etapie zawierania umowy dostaną pełniejszą i jasno przedstawioną informację o warunkach umowy. Będą też mieli większe prawa w sytuacji kiedy nie będą mogli spłacać zaciągniętego kredytu.
Ustawa o kredycie hipotecznym wchodzi w życie 22 lipca. Ma przełomowe znaczenie dla kredytobiorców, gdyż wprowadza szereg rozwiązań, których dotychczas brakowało na polskim rynku lub które były regulowane jedynie szczątkowo, w różnych aktach prawnych.
Jasna informacja o ofercie
Kredytodawca będzie miał obowiązek informowania klientów o dostępnej ofercie kredytów hipotecznych już od momentu wstępnego wykazania przez klienta zainteresowania. Będzie musiał najpierw przedstawić informacje ogólne – to znaczy jakie rodzaje kredytów hipotecznych oferuje – następnie będzie zobowiązany szczegółowo wyjaśnić specyfikę poszczególnych kredytów.
– To ważny punkt szczególnie w dzisiejszych warunkach. Banki będą zobowiązane bardzo rzetelnie informować o ryzyku wzrostu stóp procentowych. Klient powinien dostać na piśmie jasną informację nie tylko o tym jaka będzie wysokość raty dziś, ale też ile wyniesie przy wzroście stóp procentowych. Część banków może też przedstawiać alternatywne rozwiązanie w postaci kredytu o stałej stopie oprocentowania. Niestety na dziś te oferty to rzadkość i są mało atrakcyjne. Dlatego ważne jest, żeby klienci dostawali precyzyjne i rzetelne informacje o ryzyku wzrostu stóp procentowych – mówi Agnieszka Wachnicka, dyrektor Wydziału Klienta Rynku Bankowo-Kapitałowego w Biurze Rzecznika Finansowego.
Łatwość porównania
Finalnie kredytodawca będzie musiał dostarczyć klientowi formularz informacyjny, który będzie spersonalizowany. To znaczy będzie uwzględniał informacje przekazane przez klienta i prezentował dopasowaną do jego potrzeb ofertę.
– Z takim formularzem łatwiej będzie samodzielnie porównać ofertę kliku kredytodawców i wybrać najlepszą. W tabeli będą przedstawione wszystkie kluczowe parametry, koszty związane z udzieleniem kredytu – mówi Agnieszka Wachnicka.
Możliwość odstąpienia od umowy
Nowością będzie również prawo do odstąpienia od umowy bez żadnych dodatkowych kosztów. Klient będzie miał na to 14 dni od dnia jej zawarcia. Potem będzie miał 30 dni (od dnia odstąpienia) na zwrot pożyczonej kwoty.
– Oczywiście trzeba będzie zapłacić odsetki za okres w którym korzystaliśmy z pieniędzy pożyczonych przez bank. Bank jednak nie będzie mógł pobierać żadnych dodatkowych prowizji czy opłat z tego tytułu – przypomina Agnieszka Wachnicka.
Łatwiej wcześniej spłacić
Bez żadnych dodatkowych opłat będzie też można wcześniej spłacić kredyt.
– Ustawa wprowadza zasadę, zgodnie z którą kredytodawca będzie mógł żądać prowizji za przedterminową spłatę jedynie wówczas, kiedy nastąpi ona przed upływem trzech lat od dnia zawarcia umowy lub nastąpi w okresie, w którym stopa oprocentowania kredytu jest stała. W pozostałych przypadkach spłata przed terminem będzie dla klienta bezpłatna – wyjaśnia Agnieszka Wachnicka.
Klient sam sprzeda mieszkanie
Ustawa poprawi też sytuację osób, które nie są w stanie spłacać kredytu i w związku z tym są zmuszone do sprzedaży mieszkania. Do tej pory robił to bank, teraz będzie mógł się tym zająć sam właściciel.
– Jeżeli kredytodawca nie wyrazi zgody na restrukturyzację – z powodu braku zdolności kredytowej klienta – lub restrukturyzacja okaże się bezskuteczna, przed podjęciem działań egzekucyjnych kredytodawca powinien umożliwić klientowi sprzedaż nieruchomości na wolnym rynku. Jest to niewątpliwie ważne rozwiązanie, ponieważ cena nieruchomości uzyskiwana w toku egzekucji jest znacznie niższa niż cena rynkowa – ocenia Agnieszka Wachnicka.
Pośrednicy pod większą kontrolą
Ustawa wprowadza nadzór nad pośrednikami kredytu hipotecznego, a także rejestr firm pożyczkowych i pośredników kredytu konsumenckiego. Pośrednicy kredytowi zostali również włączeni do katalogu podmiotów rynku finansowego w rozumieniu ustawy regulującej działalność Rzecznika Finansowego.
– To oznacza, że Rzecznik będzie mógł w odniesieniu do nich podejmować działania. Jeśli klient będzie miał zastrzeżenia do działania pośrednika, to będzie mógł złożyć do niego reklamację. Jeśli nie zostanie ona uznana będzie można zwrócić się do Rzecznika Finansowego, albo o przeprowadzenie tzw. postępowania interwencyjnego, albo polubownego. Jeśli sprawa znajdzie swój finał w sądzie, Rzecznik może wesprzeć klienta tzw. istotnym poglądem – wylicza Agnieszka Wachnicka.
Hipoteka tylko w banku lub SKOK-u
Nie bez znaczenia jest również wprowadzenie zasady, zgodnie z którą kredytów zabezpieczonych hipotecznie będą mogły udzielać wyłącznie banki i SKOK-i. Ta regulacja ma na celu wyeliminowanie przypadków wykorzystywania niewiedzy osób poszukujących pożyczek poprzez przejmowanie ich nieruchomości.
– Warto jednak podkreślić, że prawo nie zakazuje podpisania umowy sprzedaży nieruchomości, a właśnie taką formułę przybierają transakcje przeprowadzane przez oszustów – mówi Agnieszka Wachnicka.
Wojciech Boczoń