Branża leasingowa jest swoistego rodzaju barometrem koniunktury gospodarczej kraju. Jest to możliwe, ponieważ znaczenie leasingu w finansowaniu inwestycji rośnie wyraźnie od kliku lat. W 2007 roku już co trzecia inwestycja na rynku ruchomości była finansowana w leasingu.
Wyniki w branży leasingowej po I kwartale 2009 roku znacznie spadły w stosunku do ubiegłych lat. Kryzys odcisnął piętno także w tej części rynku. Zarówno kredyty w bankach dla firm leasingowych są mniej dostępne, jak i mniej firm decyduje się na zakup nowych produktów poprzez leasing. Po I kwartale 2009 łączna wartość rynku leasingowego wynosi 5,2 mld. złotych, z czego nieruchomości stanowią 576 mln złotych, a 4662 mln złotych to nieruchomości. Znaczne różnice w stosunku do 2008 roku obserwujemy na rynku nieruchomości, gdzie 85% rynku w roku 2009 stanowią budynki przemysłowe, a w 2008 ich poziom sięgał zaledwie 24%. Budynki biurowe które w 2008 roku stanowiły 35% rynku w I kwartale 2009 wynoszą 2%. Podobna zmiana nastąpiła przy obiektach usługowych i handlowych gdzie w roku uprzednim było to 40%, a najnowszy kwartał dał wynik 2%. Znikły z rynku leasingowe hotele. Jak widać. kryzys przekształcił rynek leasingowy i skierował go w odmiennym kierunku. Finansowanie leasingu nieruchomości poprzez kredyty w znacznym stopniu objął Bank ING, który udziela 43% kredytów. Na rynku ruchomości nie obserwujemy tak znacznych zmian. Spadł o 6% popyt na pojazdy, na rzecz maszyn, dając wynik: 59% rynku ruchomości dla pojazdów i 36% dla maszyn. Dynamika rynku ruchomości jest w I kwartale 2009 roku zdecydowanie pod kreską, najgorzej mają się statki, samoloty i kolej, a najlepiej dział IT. O szczegóły, wczoraj i dziś Polskiego leasingu zapytaliśmy Andrzeja Sugajskiego, Dyrektora Generalnego Związku Polskiego Leasingu:
Jak kryzys wpłynął na leasing w Polsce?
Branża leasingowa jest swoistego rodzaju barometrem koniunktury gospodarczej kraju. Jest to możliwe, ponieważ znaczenie leasingu w finansowaniu inwestycji rośnie wyraźnie od kliku lat. W 2007 roku już co trzecia inwestycja na rynku ruchomości była finansowana w leasingu. Szacujemy, iż w wyniku znacznego spadku obrotów, udział ten w roku bieżącym może obniżyć się do 22 proc. Warto jednak przy tym podkreślić, że łączna wartość aktywów leasingowych będących aktualnie przedmiotem finansowania wynosi 55,4 mld złotych, czyli jest zaledwie o 11 proc niższa od salda kredytów inwestycyjnych udzielonych przedsiębiorstwom przez sektor bankowy. Wrażliwość leasingu na zmiany koniunkturalne wynika przede wszystkim ze struktury portfela leasingowego. Dominują tutaj firmy z sektora MSP i mikroprzedsiebiorstw, w tym większość to branża transportowa, która spełnia rolę krwioobiegu polskiej gospodarki. To właśnie te firmy najszybciej reagują na pogarszającą się sytuację gospodarczą, również najszybciej reagują na pozytywne sygnały. Nadchodzący kryzys branża sygnalizowała już w połowie ub. r. publikując dane statystyczne, kiedy dynamika wzrostu rynku przekroczyła zaledwie poziom 15 proc, co w porównaniu z rokiem poprzednim, który zakończył się 50 proc. wzrostem oraz średnim tempem – 32 proc – kształtowania się tego wskaźnika w latach 2004-2007 wyraźnie wskazywało na zbliżające się spowolnienie gospodarcze. Potwierdziły to również wyniki całego 2008 roku, który zakończył się zerowym wzrostem rynku. Ta negatywna tendencja pogłębia się także w roku bieżącym. W I połowie 2009 roku odnotowaliśmy 38 proc. spadek obrotów.
Jak w tej chwili wygląda pozyskiwanie kredytów od banków przez firmy leasingowe?
Z ankiety przeprowadzonej wśród firm członkowskich wynika, iż podstawowa przyczyna spadku obrotów nie wynika z ograniczonego dostępu do źródeł finansowania, tylko z obniżonego popytu, wynikającego ze wstrzymywania przez przedsiębiorców decyzji dotyczących kolejnych inwestycji.
Jak leasing zmienia się na przestrzeni lat?
Swój dynamiczny rozwój leasing zawdzięcza nie tylko swojej specyfice, ale także sprzyjającym warunkom wynikającym ze zmian w otoczeniu prawnym i gospodarczym. Zdefiniowanie umowy leasingu w roku 2000 w Kodeksie Cywilnym, a następnie w ustawach podatkowych i w ustawie o rachunkowości wpłynęło na zwiększyło poczucia bezpieczeństwa obu stron umowy, a przystąpienie Polski do UE i wynikająca z tego faktu konieczność dostosowania się polskich przedsiębiorstw do wymogów wspólnego rynku spowodowała rozpoczęcie procesu wymiany środków produkcji na nowe, a także zwiększenia ich potencjału. Jak pokazują wyniki runku leasingu w latach 2004 – 2008 leasing doskonale odpowiedział na zgłaszane w tym zakresie zapotrzebowanie.
Jaka może być przyszłość leasingu w Polsce?
Dzisiaj jesteśmy w środku kryzysu. Zakładamy, że tym roku odnotujemy spadek obrotów na poziomie 30 proc, ale już w przyszłym liczymy na stopniową poprawę i niewielki wzrost pod koniec roku. Podstawowe kierunki działania Związku w II połowie roku oraz w 2010 to kontynuowanie współpracy z przedstawicielami organizacji reprezentujących branżę motoryzacyjną w celu realizacji postulatów mających na celu zniesienie barier w rozwoju tego rynku, szczególnie podatkowych. Już dzisiaj jest on istotnym źródłem wpływów budżetowych, jednak jego potencjał, w tym również dla budżetu, jest znacznie większy. Z uwagi na niekorzystne warunki nabywania i użytkowania samochodów praktycznie cała produkcja krajowa jest eksportowana poza nasze granice. Z tego samego powodu wtórny rynek pojazdów nie rozwija się w oparciu o własne zasoby, tylko o import prywatny, często bez należytych gwarancji bezpiecznego jego funkcjonowania.
Innym ważnym kierunkiem naszego działania jest rozwój współpracy z samorządami, w tym również w zakresie partnerstwa publiczno-prywatnego. Bez silniejszego włączenia się leasingu w proces absorpcji funduszy unijnych ich pełne wykorzystanie może okazać się nie niemożliwe. Żeby tak się jednak stało potrzebna jest dobra wola samorządów, które powinny dołożyć wszelkich starań, aby do swoich przepisów włączyć wszystkie rozwiązania, które przyspieszą absorpcję funduszy unijnych, w tym także możliwość refundacji ceny zakupu przedmiotu leasingu, o którą beneficjenci zbiegali od dłuższego czasu, a która jest aktualnie dopuszczona do stosowania przez Krajowe wytyczne dotyczące kwalifikowania wydatków. Monitorujemy również przebieg prac nad wdrożeniem przepisów umożliwiających rozwój leasingu konsumenckiego, który w innych krajach europejskich doskonale się rozwija, a u nas praktycznie nie istnieje.
Ważnym elementem naszych działań jest również współpraca z Leaseurope, do której należymy od 15 lat. Aktualnie uczestniczymy w procesie konsultacji społecznych dotyczących unijnych regulacji dotyczących nowych standardów rachunkowości oraz zmian w przepisach regulujących zasady przyznawania kredytów konsumpcyjnych.
Źródło: Bankier.pl
Wojciech Boczoń
