Po 2008 roku, który zdominowany był przez spadki na giełdach, rok 2009 przyniósł poprawę nastrojów wśród inwestorów. W ciągu całego 2009 roku na wartości zyskały wszystkie indeksy giełdowe. Na giełdzie coraz częściej pojawiał się kolor zielony, a w ślad za tym poprawiały się wyniki otwartych funduszy emerytalnych. Od marca średnia wartość jednostki rozrachunkowej z miesiąca na miesiąc zaczęła odnotowywać dodatnie stopy zwrotu.
Indeks 20 największych i najbardziej płynnych spółek WIG20 wzrósł o +33,5%, do 23 88,72 pkt, a indeks szerokiego rynku WIG o +46,9%, do 39 985,99 pkt. Największe zyski zapewniły inwestorom indeksy spółek małych i średnich – sWIG80 zyskał na wartości +61,9%, a mWIG40 +55,2%.
Dodatnią stopą zwrotu miniony rok zakończyły także wszystkie indeksy branżowe, przy czym indeksy WIG-spożywczy i WIG-deweloperzy w minionym roku dały inwestorom szansę na największe na świecie zyski, wypracowując odpowiednio +126,2% oraz +124,8%. Spośród monitorowanych przez nas głównych indeksów giełd zagranicznych więcej można było zarobić inwestując tylko w ramach indeksu największych spółek notowanych w Moskwie (RTS), który w ciągu roku zyskał na wartości +128,6%.
Rok 2009 umocnił pozycję polskiej giełdy jako dynamicznie rozwijającego się rynku. Chodzi między innymi o takie najważniejsze wydarzenia mijającego roku jak debiut Polskiej Grupy Energetycznej poprzedzony największą ofertą w Europie oraz nowa emisja akcji Banku PKO BP. Ważnym wydarzeniem było także uruchomienie Catalyst, pierwszego w Polsce i jedynego w regionie Europy Środkowo-Wschodniej zorganizowanego rynku obligacji.
Wzrostom na polskiej giełdzie towarzyszył spadek rentowności obligacji. Indeks papierów dłużnych IROS, mierzący stopy zwrotu benchmarkowych obligacji skarbowych o oprocentowaniu stałym wzrósł w całym roku o +4% (wobec +8,95% w 2008 roku). Największą zwyżkę w ciągu 2009 roku odnotowały 2-latki – wskaźnik IROS-2, czyli subindeks obligacji dwuletnich, wzrósł w tym czasie o +6,44%. Indeks obligacji o dłuższym terminie do wykupu: IROS-5 zyskał na wartości +4,15%. Najmniej zyskały papiery wartościowe o dłuższym terminie do wykupu – wskaźnik IROS-10, czyli subindeks obligacji dziesięcioletnich, wzrósł o +1,49%.
Średnia stopa zwrotu wszystkich OFE w 2009 roku była dwucyfrowa i wyniosła +14,3%. Na ten wynik w największym stopniu wpływ miała dobra sytuacja na giełdzie. Najwięcej powodów do zadowolenia mają uczestnicy OFE Polsat, który wraz z pierwszymi wzrostami na giełdach i ożywieniem na parkietach dzięki najwyższemu zaangażowaniu w akcjach starał się – jak widać skutecznie – odrobić ubiegłoroczne straty (w roku 2008 z wynikiem o -4 pkt proc. gorszym od średniej zajmował bowiem ostatnią pozycję pod względem stopy zwrotu). Z dobrego wyboru OFE mogą cieszyć się również członkowie Generali OFE, PKO BP Bankowy OFE oraz Amplico OFE. Wymienione fundusze w ubiegłym roku wypracowały zyski przewyższające średnią dla OFE, wyniosły one odpowiednio +20,7%, 15,5%, +14,8% oraz +14,5%.
W samym grudniu 2009 roku fundusze emerytalne średnio zarobiły dla swoich klientów +0,98%. W minionym miesiącu najlepiej, z wynikiem powyżej +1%, zainwestowali zarządzający OFE Polsat, Pekao OFE, ING OFE oraz Allianz Polska OFE. Wymienione fundusze, wraz z PKO BP Bankowy OFE, były podmiotami, które pokonały średni wynik dla OFE.
Komentarz do rankingu
Grudzień przyniósł kilka zmian w naszym rankingu opartym na bazie wskaźnika information ratio (IR), który mierzy stosunek zysku do ryzyka. Liderami zestawienia z najlepszymi notami w długim terminie (36 miesięcy) pozostają Amplico OFE oraz AXA OFE. Przy czym obydwa fundusze odnotowały spadki not krótkoterminowych (12 miesięcy), odpowiednio z 5a na 4a oraz z 3a na 2a. Swoją notę długoterminową z poziomu 2a do 3a polepszył fundusz OFE Polsat, a największy pod względem zarządzanych aktywów Aviva OFE odnotował spadek analogicznej noty z 3a na 2a. Znaczącą poprawę oceny odnotował Pekao OFE, który na koniec grudnia poprawił swoją notę krótkoterminową z 1a do 4a. Było to możliwe dzięki drugiej najwyższej stopie zwrotu jaką zarządzający wypracowali w ostatnim miesiącu 2009 roku.
Dużo liczniejsze zmiany są widoczne jeśli porównamy obecne noty funduszy z tymi z końca roku 2008. Swoją pozycję sprzed roku w rankingu długoterminowym polepszył między innymi Amplico OFE (z 3a na 5a), OFE Polsat (z 2a na 3a) i AXA OFE (z 4a na 5a). W przypadku dwóch pierwszych podmiotów, poprawie tej od dłuższego czasu towarzyszyło polepszanie not krótkoterminowych. W przypadku AXA OFE od blisko pół roku towarzyszą natomiast coraz słabsze noty w rankingu 12 miesięcznym.
Nota długoterminowa uległa pogorszeniu, z 5a do 3a, w przypadku funduszu Pekao OFE. Poza tym w ciągu roku swoją pozycję w rankingu długoterminowym o jedną pozycję straciły Nordea OFE (do 2a), OFE PZU „Złota Jesień” (do 3a) oraz Allianz Polska OFE (do 4a).
Na uwagę zasługuje także sukcesywnie polepszanie not funduszu PKO BP Bankowy OFE w rankingu krótkoterminowym. Podczas gdy jeszcze na koniec grudnia 2008 roku jego relacja zysku do ryzyka w horyzoncie 12 miesięcznym oceniana była na 3a, w ciągu roku poprawił relację zysku do ryzyka kilkakrotnie zdobywając ocenę 5a. Na koniec grudnia PKO BP Bankowy OFE odnotował ocenę 4a. Pomimo awansu w rankingu krótkoterminowym fundusz ten nadal pozostaje nisko sklasyfikowany w rankingu długoterminowym (1a).
Swojej bardzo słabej pozycji nie zdołał polepszyć fundusz OFE Warta i ze względu na niską ocenę w obu horyzontach czasowych zajmuje ostatnie miejsce. W ciągu roku jego noty w obydwu horyzontach czasowych spadły z 2a do 1a.
Źródło: Analizy Online
Wojciech Boczoń
