Liczba użytkowników korzystających z telefonów komórkowych stale rośnie. Komórki zyskują coraz większą popularność z kilku względów. Przede wszystkim dlatego, że koszty połączeń są nieporównywalnie niższe niż jeszcze kilka lat temu. Korzystanie z komórki w wielu przypadkach jest wręcz bardziej opłacalne niż z telefonu stacjonarnego.
Nie mniej istotną kwestią, jest postęp techniki. Współczesne komórki nie służą jedynie do nawiązywania połączeń. Za pomocą średniej klasy aparatu możemy bez problemu sufrować po Internecie, robić zdjęcia, czy grać w aplikacje oparte na javie. Producenci starają się upchnąć do telefonów możliwie jak największą liczbę funkcjonalności. Jedną z nich jest również dostęp do konta bankowego. Komórka nadaje się idealnie do tego rodzaju działań, gdyż umożliwia dokonywanie operacji finansowych z dowolnego miejsca w kraju, przez 24 godziny na dobę.
Jedną z technologii, która miała zrewolucjonizować rynek mbankingu był WAP (Wireless Application Protocol). Telefony zostały wyposażone w mini przeglądarkę internetową, a samo korzystanie z WAPu miało być podobne do klasycznego przeglądania stron WWW. Banki udostępniły możliwość dokonywania podstawowych operacji finansowych m.in. zarządzania lokatami, wykonywaniem przelewów, czy sprawdzania salda.
Niestety wbrew oczekiwaniom bankowców WAP nie wzbudził większego zainteresowania wśród klientów. Przede wszystkim z uwagi na koszty. Opłaty naliczane przez operatorów GSM skutecznie zniechęciły do korzystania z WAPu w codziennych kontaktach z bankiem. Nie sposób też nie wspomnieć o samych telefonach. Skonfigurowanie aparatu do przeglądania stron stwarzało problemy wielu osobom.
Innym sposobem komunikacji z bankiem za pomocą telefonu są SMS-y. Za ich pomocą klienci otrzymują informacje o każdej operacji dokonanej na koncie, rozliczeniu transakcji czy nieudanym logowaniu do systemu bankowości internetowej itp. Z powodzeniem funkcjonuje to m.in. w Inteligo, BZ WBK czy Banku Millennium, jednak nie do końca spełnia to rolę pełnego „bankowania przez komórkę”.
Ciekawą alternatywą dla WAPu czy SMS-owych alarmów wydaje się być usługa SIM Toolkit (STK). Jej działanie polega na zainstalowaniu w telefonie specjalnej karty SIM zawierającej oprócz standardowego oprogramowania obsługującego komórkę również oprogramowanie umożliwiające np. komunikację z bankiem. Aktywacja aplikacji następuje automatycznie poprzez sieć GSM w systemie Over-The-Air. Dzięki STK klienci mogą m.in. wykonywać przelewy, zarządzać lokatami, spłacać zadłużenie czy odszukać najbliższe bankomaty. Warto też wspomnieć, że jest to usługa w miarę bezpieczna. Dostęp do aplikacji jest zabezpieczony kodem PIN karty SIM. Ponadto wykonywanie poszczególnych operacji finansowych na koncie wymaga wprowadzenia dodatkowego kodu dostępu w zależności od procedur obowiązujących w banku.
Inteligo
Pierwszym bankiem, który udostępnił swoim klientom technologię STK był Inteligo (w lutym 2002 r. wraz z Polkomtelem). W chwili obecnej w banku z usług STK mogą korzystać klienci Ery i Plus GSM. W Erze do końca bieżącego roku nową kartę SIM można uzyskać bezpłatnie, natomiast opłata za przesłanie aplikacji na kartę SIM lub jej usunięcie wynosi 2,44 zł. Plus GSM za kartę PlusMega pobiera 1,22 zł brutto.
Sama aktywacja usługi „Płacę SMS-em” jest bezpłatna, natomiast miesięczna opłata za korzystanie z niej wynosi 4,99 zł. Klienci Plus GSM mogą wybrać opcję „Płacę SMS-em z Sercem”. Opłata w tym przypadku to 5,99 zł – złotówkę co miesiąc przekazują na konto budowy Polskiego Sztucznego Serca. Od 21 listopada br. za wykonanie przelewu zewnętrznego bank pobiera opłatę 0,99 zł, natomiast przelewy wewnątrzbankowe są bezpłatne.
Za pomocą telefonu klienci mogą wykonać przelew na dowolny numer rachunku bankowego i wykonać natychmiastowy przelew między własnymi rachunkami lub na rachunek innego posiadacza konta Inteligo. STK umożliwia zlecenie przelewu na konto odbiorcy znając tylko jego numer telefonu komórkowego lub adres e-mail. Również osoby korzystające z Kredytu Inteligo mogą zarządzać nim przez „Serwis płacę SMS-em”. Jeśli klient posiada karty kredytowe może wykonywać przelewy na ich rachunek. Za pomocą telefonu można także zlokalizować najbliższe bankomaty.
Zarówno klienci Ery jak i Plus GSM mogą bezpiecznie wykonywać operacje na swoim koncie. Usługa BankiEra umożliwia użytkownikom określenie do których rachunków i do których płatności chce mieć dostęp przez telefon. Dostęp do umieszczonej na karcie SIM aplikacji EraInteligo uzyskuje się poprzez wprowadzenie kodu PIN telefonu. Wszystkie przelewy za wyjątkiem wcześniej zdefiniowanych przez użytkownika płatności wymagają zatwierdzenia kodem jednorazowym. Kodem jednorazowym trzeba również zatwierdzić doładowanie telefonu komórkowego Tak Tak w sieci Era. W przypadku utraty telefonu z wgraną aplikacją, można szybko zablokować Serwis „Płacę SMS-em” z serwisu WWW lub przez konsultanta.
Klienci Plus GSM dostęp do aplikacji mają zabezpieczony na dwóch poziomach: PIN-em do karty SIM oraz PIN-em do samej aplikacji, który jest inny niż PIN karty SIM. Trzykrotne złe wprowadzenie PIN-u powoduje jej zablokowanie. Wiadomości SMS są szyfrowane i uwierzytelniane elektronicznie. Na każdej karcie STK z aplikacją Inteligo umieszczone są dwa klucze do wyłącznego użytku aplikacji Inteligo. Jednym z tych kluczy szyfrowany jest każdy z SMS-ów przychodzących i wychodzących z banku. Przy jakiejkolwiek niezgodności transakcja nie dochodzi do skutku.
Raiffeisen Bank Polska SA
Raiffeisen Bank Polska oferuje dwie usługi oparte na kartach STK. Pierwsza z nich – „Bank w Zasięgu” – działa w sieci Plus GSM, druga – RaiffeiseniEra – w sieci Era. Za wykonywanie poszczególnych operacji operator GSM pobiera 50 gr. netto. Jedyną opłatą pobieraną przez bank jest prowizja za przelew z konta lokacyjnego Plus. Pierwszy przelew jest bezpłatny, każdy następny kosztuje 2,99 zł.
Wachlarz dostępnych usług jest dość szeroki. Klient może m.in. sprawdzić saldo swojego konta, wykonać przelew (również z datą przyszłą), sprawdzić historię, zarządzać kontem lokacyjnym, założyć lokatę, spłacić ratę kredytu lub zadłużenia karty. Ponadto istnieje możliwość wysłania bezpiecznego, zaszyfrowanego SMS-a do banku lub wyszukania bankomatów.
Zabezpieczeniem przed wejściem do usługi ReiffeiseniEra jest PIN do telefonu. W przypadku „Banku w Zasięgu” jest to kod MPIN. Transmisja danych jest szyfrowana. Numer, z którego wysyłane jest zapytanie jest identyfikowany, a same usługi mogą być aktywowane jedynie na telefonach należących do klientów. Bank potwierdza każdą operację wykonaną na rachunku, a do wykonania przelewu potrzebny jest kod TPIN. W przypadku błędnego wprowadzenia kodu pięć razy następuje blokada. Po 1-2 minutach nieaktywności następuje automatyczne wylogowanie z usług.
Warto wspomnieć, że Raiffeisen Bank Polska SA udostępnił również usługę R-Mobile, umożliwiającą wykonywanie szeregu operacji przez komórkę. R-Mobile wykorzystuje technologię Java i GPRS. Usługa jest dostępna u wszystkich operatorów GSM i nie wymaga wymiany karty SIM. Funkcjonalność oraz zakres informacyjny jest jeszcze większy niż w usługach opartych o STK.
mBank
mBank wraz z Polską Telefonią Cyfrową oferuje usługę mBankiEra. Klienci Ery posiadający kartę SIM wyposażona w SIMextra uzyskują dostęp do usługi natychmiast, a posiadacze standardowych kart SIM mogą uzyskać nową kartę za 1,22 zł (do końca roku Era wydaje karty SIMextra bezpłatnie). Koszt zainstalowania aplikacji wynosi 2,44 zł. Operator pobiera 50 gr. netto za dokonanie każdej operacji, natomiast bank nie pobiera żadnych opłat za korzystanie z kanału mSIM.
Usługa mSIM pozwala na bezpłatne doładowanie Era Tak Tak, wykonywanie zdefiniowanych przelewów, uzyskanie informacji o rachunkach bieżących i dokonanie operacji na karcie kredytowej. Ponadto klienci mogą przeglądać notowania Supermarketu Funduszy Inwestycyjnych oraz zlokalizować najbliższe bankomaty.
Przed wejściem w aplikację bankową użytkownik proszony jest przez system o podanie kodu PIN dla karty SIM. Dodatkowo wymagane jest wprowadzenie ustalonego wcześniej hasła do kanału mSIM w mBanku oraz dla niektórych transakcji bankowych hasła z listy haseł jednorazowych.
Z powyższych przykładów wynika, że aplikacja SIM Toolkit wydaje się więc technologią w pełni umożliwiającą „bankowanie przez komórkę”. Jest przede wszystkim funkcjonalna i bezpieczna. Jednak i w tym przypadku mbankingu na razie nie można mówić o sukcesie. Obecnie w Inteligo ponad 447 tys. osób korzysta z internetowego dostępu do konta Inteligo, w tym jedynie około kilkunastu procent poprzez telefon komórkowy. W Raiffeisen Bank Polska z dostępu do finansów przez komórkę korzysta około 2% klientów. Natomiast mBank utrzymuje, że STK zainstalowało dwukrotnie więcej osób niż jest korzystających z WAP użytkowników wszystkich operatorów GSM łącznie.
Wojciech Boczoń