W dziale I (ubezpieczeń na życie) ze względu na dekoniunkturę na warszawskiej Giełdzie Papierów Wartościowych następuje odwrót od popularnych w poprzednich dwóch latach polis o charakterze inwestycyjnym. Rośnie natomiast popularność polis kapitałowych
(na życie i dożycie). Zjawisko to dobrze obrazuje 2-krotny spadek przypisu z ubezpieczeń grupy 3 (z 6,4 do 3,3 mld zł) i jednocześnie 3-krotny wzrost przypisu składki w grupie 1 (z 4,2 do 13,1 mld zł) w porównaniu do I połowy ubiegłego roku. W sumie dynamika działu I wyniosła 48,7%, a ubezpieczenia na życie stanowią już 64,4% rynku ubezpieczeń w Polsce. Trzeba podkreślić, że zanotowane wyniki sprzedaży ubezpieczeń na życie są zasługą współpracy ubezpieczycieli z bankami. To dzięki bancassurance swoją pozycję na rynku umacniają PZU Życie, który zanotował rekordowy wzrost składki z bancassurance do wysokości 4 mld zł w porównaniu o 430 mln zł w I połowie 2007 r. oraz Warta Życie. Wspomniana zmiana struktury produktowej, jak również znacznie mniejsze przychody z lokat będących na ryzyku towarzystw ubezpieczeń, wpłynęły na osłabienie kondycji zakładów ubezpieczeń na życie. Widać to w pogarszających się wynikach technicznych i finansowych ubezpieczycieli na życie, jak również w obniżeniu się ich wskaźników bezpieczeństwa.
W niektórych przypadkach konieczne było podniesienie wielkości kapitałów własnych. Również z powodu dekoniunktury giełdowej aktywa na ryzyku ubezpieczonych ( lokaty środków z polis z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym) od połowy ubiegłego roku zmniejszyły się aż o 4,6 mld zł i wynoszą po II kw. bieżącego roku 31,45 mld zł. Jednak, ogólnie sytuacja na rynku ubezpieczeń działu I jest zadowalająca.
Pierwsze półrocze 2008 roku to kolejny okres dobrej passy w ubezpieczeniach działu II (ubezpieczenia majątkowe i pozostałe osobowe). Dynamika przypisu składki według danych KNF wyniosła 11,6%, a biorąc pod uwagę działalność oddziałów zagranicznych ubezpieczycieli, którzy działają w Polsce na zasadzie jednolitej licencji i nie muszą raportować do polskiego organu nadzoru, 12,2%. Najbardziej cieszy wzrost popularności ubezpieczeń zdrowotnych. W stosunku do I połowy ubiegłego roku przybyło ponad 400 tysięcy polis NW oraz 45 tys. polis chorobowych, a łączna dynamika przypisu składki z tych ubezpieczeń wyniosła 48,5%. Tradycyjnie o kondycji działu II decyduje sytuacja na rynku ubezpieczeń komunikacyjnych, których udział w składce wzrósł i wynosi 59%. Utrzymuje się dobra dotychczasowa dynamika przypisu składki (odpowiednio 12,4% w ubezpieczeniach OC posiadaczy pojazdów mechanicznych oraz 15,4% w ubezpieczeniach AC). Na uwagę zasługuje istotne pogorszenie wyniku technicznego ubezpieczeń OC posiadaczy pojazdów, co wynika zarówno z kosztów ponoszonych przez zakłady ubezpieczeń z tytułu nałożonej od jesieni ubiegłego roku 12% opłaty, tzw. podatku Religii, jak i systematycznie rosnących wypłaconych odszkodowań i świadczeń (wzrost o 335 mln zł, tj. 20,4%). Niemniej jednak ogólna kondycja finansowa zakładów ubezpieczeń działu II jest stabilna, a poziom wskaźników bezpieczeństwa i wypłacalności jest zadawalający. Trwa obserwowane od kilku lat zmniejszanie się udziału w rynku tradycyjnych liderów rynku – PZU i Warty, które świadczy o pozytywnych zjawiskach: wzrastającej konkurencji i postępującej dekoncentracji rynku.
Marek Kurowski, starszy analityk Polskiej Izby Ubezpieczeń
Wojciech Boczoń
