Globalny kryzys finansowy i ekonomiczny, charakteryzujący się zwiększonym kosztem ryzyka, zmniejszonym popytem na rynkach oraz coraz większą presją wywieraną na banki, aby wspierać gospodarkę, stanowi dla rynku bankowości dla małych przedsiębiorstw duże wyzwanie.
Branża musi się z nim zmierzyć aby przyspieszyć rozwój działalności biznesowej w połączeniu z jednoczesnym zarządzaniem ryzykiem. Według raportu „Small Business Banking and the Crisis” (Bankowość małych przedsiębiorstw i kryzys), opracowanego przez Capgemini, UniCredit i Efma (European financial marketing association – Europejskie Stowarzyszenie Marketingu Finansowego), aby sprostać temu zadaniu, banki detaliczne muszą wzmocnić rolę menedżera ds. relacji i usprawnić swój system zarządzania ryzykiem kredytowym.
Zrównoważenie dwóch imperatywów: przyspieszenie rozwoju z jednoczesną kontrolą ryzyka na rynku małych przedsiębiorstw.
Raport, który opiera się na rozległych badaniach rynku i wywiadach w 58 dużych bankach detalicznych,
w 21 krajach potwierdza, że obecnie rynek małych przedsiębiorstw jest atrakcyjny i ma strategiczne znaczenie dla banków detalicznych. Małe przedsiębiorstwa stanowią 99% wszystkich firm (w Europie, Japonii i Stanach Zjednoczonych) oraz zapewniają zatrudnienie dla 51% ludności (w działalności prywatnej i pozafinansowej). Biorąc pod uwagę istotę małych przedsiębiorstw dla gospodarki narodowej, większość rządów wykazuje duże zainteresowanie wspieraniem tego szybko rozwijającego się rynku. W związku z tym banki kładą szczególny nacisk na jego rozwój.
Pomimo potencjału rozwojowego rynek małych przedsiębiorstw pozostaje ryzykowny i złożony. Wymaga
on ze strony banków detalicznych odpowiedniego zarządzania ryzykiem w związku z niską kapitalizacją, brakiem ratingów kredytowych i wysokim odsetkiem bankructw w porównaniu z większymi przedsiębiorstwami.
Jak potwierdza ten raport, rynek małych przedsiębiorstw przynosi jedną trzecią przychodów netto banków detalicznych, ale jednocześnie stanowi prawie połowę łącznych, detalicznych aktywów ważonych ryzykiem. Z tego względu rynek małych przedsiębiorstw jest koniecznym celem, ale stanowi duże wyzwanie – komentuje Patrick Desmarès, sekretarz generalny Efma.
Ponadto zgodnie z przeprowadzonymi wywiadami zwiększony koszt ryzyka jest uznawany za największe zagrożenie spowodowane przez kryzys (86%), kolejnym zagrożeniem jest spadek popytu (68%). Powyższe zjawiska mają większe znaczenie niż inne wyzwania, takie jak np.: presja wywierana na ceny (45%) oraz lepiej przygotowana konkurencja (34%). Spadek popytu i wyższe koszty ryzyka postrzegane w rzeczywistości pokryzysowej zmuszą banki do zmian, aby możliwe było osiąganie sukcesu na tym rynku.
Stworzenie modelu banku odnoszącego sukces
Pomyślne sprostanie tym wyzwaniom ma szczególnie duże znaczenie dla banków detalicznych. Kluczem
do wniosków płynących z raportu jest pojawienie się modelu banku odnoszącego sukces. Jest on przeznaczony dla banków detalicznych mających na celu pokonanie konkurencji zarówno w obszarze zarządzania ryzykiem, jak i rozwoju na rynku małych przedsiębiorstw.
Aby pokonać te zwiększone zagrożenia, banki detaliczne odnoszące sukces muszą rozwinąć dwa obszary mające szczególne znaczenie: rolę menedżera ds. relacji oraz system zarządzania ryzykiem – mówi Bertrand Lavayssière, dyrektor zarządzający ds. globalnych usług finansowych w Capgemini. – Kluczem do sukcesu jest przesunięcie roli menedżera ds. relacji ku bliższym kontaktom z klientami oraz zwiększenie znaczenia zarządzania ryzykiem kredytowym w połączeniu z wdrożeniem kompletnego i efektywnego systemu zarządzania nim – podsumowuje Lavayssière.
Aby pokonać konkurencję zarówno w obszarze rozwoju jak i zarządzania ryzykiem, banki muszą zapewnić sobie silne relacje z klientem poprzez zrozumienie jego linii biznesowej, potrzeb i oczekiwań. Banki muszą również umożliwić menedżerom ds. relacji zarządzanie ryzykiem kredytowym. Powinno się to odbywać poprzez zapewnienie im większych uprawnień i odpowiedzialności w procesie podejmowania decyzji, jak również w zakresie podpisywania kredytów, zarządzania portfelem kredytów i zmiany terminów spłaty kredytu. Ponadto system zarządzania ryzykiem kredytowym będzie musiał spełniać bardzo specyficzne i złożone wymagania w zakresie zarządzania ryzykiem na rynku małych przedsiębiorstw. Zalicza się do tego odpowiednie zarządzanie, efektywne, organizacyjne procesy zarządzania ryzykiem kredytowym oraz kompleksowe i optymalnie wspierające systemy informatyczne.
Opracowanie modelu banku odnoszącego sukces umożliwia bankom detalicznym osiągnięcie wysokiego poziomu satysfakcji klienta pochodzącego z rynku małych przedsiębiorstw. Model ten pomaga też lepiej wykorzystać strategię cross-sellingu, która stanowi sedno nakładów na rozwój bankowości detalicznej na rynku małych przedsiębiorstw. Model banku odnoszącego sukces zwiększa również możliwości banku w zakresie opracowania i wykorzystania najlepszych praktyk w obszarze zarządzania ryzykiem. Włącza się w to: zaawansowane narzędzia oceny wniosków kredytowych (credit scoring), rozszerzone, proaktywne zarządzanie portfelem kredytów i tzw. „miękką windykację”.
Umiejętności każdego banku w zakresie efektywnej obsługi małych przedsiębiorstw, ma kluczowe znaczenie nie tylko dla zyskowności takiego banku, ale wpływa również na jego opinię i pozycję. Aby osiągać sukcesy na rynku małych przedsiębiorstw, banki powinny ustabilizować pozycję menedżerów ds. relacji, m.in. poprzez stałe inwestowanie w ich kompetencje. Banki muszą wprowadzać innowacyjne rozwiązania do procesu kredytowego, tworzyć płynny, wielokanałowy interfejs i pozyskiwać zaufanie potrzebne we współpracy z przedsiębiorcą – mówi Roberto Nicastro, wiceprezes Grupy oraz szef Strategicznego Obszaru Biznesu Detalicznego w UniCredit.
Podsumowując: aby wdrożyć model banku odnoszącego sukces i odblokować potencjał rynku małych przedsiębiorstw, banki muszą zdefiniować strategię transformacji, która oparta jest na zmianie: roli menedżera ds. relacji, zarządzania ryzykiem kredytowym, organizacji, kultury i HR.
Raport dotyczący bankowości małych przedsiębiorstw (Small Business Banking Report) można pobrać ze strony www.capgemini.com/wrbr10 lub www.wrbr10.com.
Źródło: Capgemini
Wojciech Boczoń
