Trzeci kwartał 2015 roku przynosi wiele niepokojących danych. Zostaliśmy zaatakowani nowymi bezplikowymi wirusami, które zastąpiły rootkity, zalała nas fala niedbałego pisania kodu aplikacji mobilnych powodująca straty w sektorze finansowym, a cyberprzestępcy mistrzowsko opanowali sztukę wykorzystywania najsłabszego ogniwa w ekosystemie, czyli użytkownika.
Najnowszy raport McAfee Labs Threats Report: November 2015 , analizujący trzeci kwartał pod kątem zagrożeń dobitnie pokazuje, że aby wyprzedzić rozwój zagrożeń technologicznych trzeba nie tylko stawiać na innowacje, ale również należy pamiętać o najprostszych zabezpieczeniach i najlepszych praktykach kodowania aplikacji.
Badacze ostrzegają przed dużą skalą zjawiska – podają, że w III kwartale czyhało na nas co minutę aż 327 nowych zagrożeń!
– Powinniśmy być szczególnie czujni zwłaszcza przed świętami, kiedy nasza percepcja uśpiona jest przez pośpiech i natłok obowiązków. Właśnie wtedy jesteśmy wyjątkowo narażeni na czekające w sieci zagrożenia – mówi Arkadiusz Krawczyk, Country Manager w Intel Security Poland – Pamiętajmy, że to właśnie nasza dobra intuicja i świadomość zagrożeń pozwalają ustrzec się przed wiadomościami e-mail typu phishing.
Badania nie napawają optymizmem i pokazują, że co krok jesteśmy narażani na różnego rodzaju niebezpieczeństwa:
• aż 7,4 miliona razy byliśmy skłaniani do przejścia na ryzykowną stronę (poprzez wiadomość e-mail, w trakcie przeglądania Internetu itp.)
• w sieciach klientów Intel Security znaleziono ponad 3,5 miliona zainfekowanych plików
• wykryto 7,4 miliona potencjalnie niechcianych programów (PUP) dokonujących próby instalacji lub uruchomienia
Narażeni klienci bankowości mobilnej
Badacze z ośrodka McAfee Labs pokazali w raporcie, w jaki sposób niewłaściwe praktyki kodowania aplikacji mobilnych, w tym niestosowanie się do wytycznych dostawców usług wewnętrznych (back-end), mogą prowadzić do narażenia danych użytkownika przechowywanych w chmurze. Przedstawiona analiza* wykazała, że klienci bankowości mobilnej padli ofiarami następującego scenariusza. Poprzez błędy w kodzie usług wewnętrznych wirusy wykradały uprawnienia root, aby w ukryciu zainstalować zainfekowany kod, a potem wysłać wiadomości SMS, uzyskać numery kart kredytowych i realizować transakcje. W całkowitym rozrachunku przechwycone zostały 171 256 wiadomości SMS z urządzeń 13 842 klientów bankowych, a zdalne polecenia wykonano na 1645 naruszonych urządzeniach mobilnych.
Czterokrotny wzrost makrowirusów
Raport podejmuje również temat makrowirusów wykorzystujących strategie socjotechniczne w celu przeniknięcia do systemów firmowych, między innymi poprzez ukierunkowane ataki spear phishing. Po wieloletnim okresie niskiej aktywności można zaobserwować ponowny wzrost w obszarze makrowirusów, osiągający w ostatnich miesiącach poziom najwyższy od sześciu lat. W trzecim kwartale 2015 roku liczba nowych ataków nie przekroczyła 10 000, a w kwartale bieżącym liczba ta sięga prawie 45 000. Takiego wskaźnika w obszarze makrowirusów nie notowano od 2009 roku! Poza tym, podczas gdy dawniej makrowirusy brały na cel użytkowników wszelkiego rodzaju, nowe ataki są nakierowane głównie na duże organizacje!
Innowacje w formie wirusów bezplikowych
Raport opisuje również, jak nowe funkcje platform w połączeniu z innowacjami w zakresie zagrożeń doprowadziły do powstania nowego gatunku wirusów bezplikowych, które są w stanie obejść tradycyjne metody wykrywania zagrożeń. Badacze z McAfee Labs wykryli 74 471 próbek ataków bezplikowych w trzech pierwszych kwartałach 2015 roku. Trzy najczęstsze zagrożenia typu bezplikowego infekują bezpośrednio obszar pamięci w obrębie funkcji platformy i ukrywają się pod interfejsem API na poziomie jądra lub w rejestrze systemu operacyjnego. Większość infekcji pozostawia w systemie pewien typ pliku, który można wykryć, przeanalizować i zidentyfikować jako szkodliwy. Nowsze ataki, np. Kovter, Powelike czy XswKit, zostały zaprojektowane w taki sposób, aby wykorzystać usługi platformy systemu operacyjnego i dostać się do pamięci bez zostawiania śladu na dysku.
Inne wyniki raportu:
• Mobilne złośliwe oprogramowanie. Całkowita liczba próbek mobilnego złośliwego oprogramowania wzrosła o 16% w III kwartale w porównaniu z kwartałem II. W ciągu całego roku zwiększyła się aż o 81% .
• Wirusy atakujące Mac OS. Platforma Mac staje się coraz częstszym celem działań cyberprzestępców. W kwartale III zanotowano 4 razy więcej złośliwych programów atakujących system operacyjny Mac w porównaniu z kwartałem II.
• Ransomware. Całkowita liczba nowych próbek ransomware wzrosła o 18% w III kwartale (w porównaniu z kwartałem II). Całkowita liczba próbek ransomware w zbiorze złośliwego oprogramowania w ośrodku McAfee Labs wzrosła o 155% w ciągu tego roku.
• Spadek w kategorii rootkitów. Poziom nowych rootkitów zmniejszył się o 65% i jest to najniższy wskaźnik od 2008 roku.
• Złośliwe podpisane pliki binarne. Przez 3 kolejne kwartały poziom nowych zagrożeń tego typu spadał.
• Botnety. Botnet Kelihos powrócił na pierwsze miejsce w rankingu botnetów spamowych w III kwartale.
* Dwumiesięczna analiza prawie 300 000 aplikacji mobilnych przeprowadzona przez McAfee Labs ujawniła dwa Trojany w obszarze bankowości mobilnej, które doprowadziły do nieuprawnionego wykorzystania tysięcy kont bankowości mobilnej w Europie Wschodniej.
McAfee
Wojciech Boczoń
