Papierowa zdolność kredytowa

Klient o dochodach 4 tys. zł netto dostanie nawet 33 tys. zł kredytu gotówkowego na rok, a rata pochłonie 75 proc. miesięcznych dochodów.

Wystarczy jeden rzut oka na maksymalną zdolność kredytową przykładowych klientów w wybranych bankach, żeby zrozumieć sens wprowadzenia Rekomendacji T przez Komisję Nadzoru Finansowego. W grudniu wejdą kolejne zapisy tejże rekomendacji, które ograniczą wysokość wydatków związanych z obsługą zobowiązań kredytowych do 50 proc. dochodów netto. Relacja ta wzrośnie do 65 proc. tylko w przypadku, gdy dochód członków gospodarstwa domowego będzie wyższy niż średnia krajowa.

Maksymalna kwota kredytu udzielanego na 12 miesięcy rodzinie 2+1

Bank	Wysokość Kredytu netto	Rata	Oprocentowanie nominalne	Prowizja	Koszt całkowity
Pekao	32 899 zł	3047 zł	19,99%	0%	3670 zł
BGŻ	29 729 zł	2831 zł	17,5%	4%	4215 zł
Alior Bank	29 364 zł	2622 zł	13%	0%	2109 zł
VW Bank direct	28 900 zł	2644 zł	11,95%	3%	2829 zł
BZ WBK	27 075 zł	2507 zł	9,99%	5%	3009 zł
Invest-Bank	22 200 zł	1999 zł	13,5%	0,5%	1777 zł
Raiffeisen Bank	21 800 zł	2040 zł	17,99%	0%	2676 zł
Kredyt Bank	21 747 zł	1999 zł	14,50%	0%	2233 zł
ING Bank Śląski	21 330 zł	1998 zł	16,50%	3%	2648 zł
Inteligo	20 000 zł	1930 zł	17,99%	5%	3160 zł
Nordea Bank	20 000 zł	1828 zł	15,5%	1%	1938 zł
mBank	19 716 zł	1804 zł	14,29%	0%	1933 zł
PKO Bank Polski	19 196 zł	1802 zł	13,65%	4,5%	2415 zł
MultiBank	17 726 zł	1650 zł	15,25%	3%	2074 zł
Bank Millennium	11 800 zł	1074 zł	10,9%	3%	1083 zł

Rodzina 2+1, dochód 4 tys. zł netto (proporcja: 50/50), są klientami banku od roku. Umowy o pracę na czas nieokreślony. Bez innych zobowiązań kredytowych, a te w przeszłości spłacane terminowo. Wykształcenie średnie. Miejsce: ok. 200 tys. miasto. Obliczenia zakładają, że prowizja od kredytu została skredytowana, podobnie jak ubezpieczenie (jeśli jest wymagane). Źródło: Szacunki banków.

Przeciętna trzyosobowa rodzina z dwustutysięcznego miasta o dochodach 4 tys. zł netto w Banku Pekao może otrzymać maksymalnie 32,9 tys. zł. Jest to najhojniejszy bank na liście, choć nie jedyny, który optymistycznie szacuje zdolność kredytową klientów. Jeśli za koszt utrzymania trzyosobowej rodziny przyjmiemy średnioroczne minimum socjalne z 2009 roku publikowane przez Instytut Pracy i Spraw Socjalnych (ok. 2,2 tys. zł), to okazuje się, że większość banków przeanalizowanych przez Open Finance pozwala zadłużyć się ponad miarę. A to przecież tylko część banków, które zgodziły się podać informację. Na liście zabrakło między innymi tak aktywnych instytucji na rynku kredytów konsumpcyjnych, jak Citi Handlowy, Euro Bank, Lukas Bank i Polbank.

Singiel, z dochodami 4 tys. zł netto, ale już z wyższym wykształceniem i zamieszkujący w Warszawie może otrzymać średnio 3,2 tys. zł więcej. O ile trzyosobowa rodzina w najostrożniejszym Banku Millennium mogła dostać co najwyżej 11,8 tys. zł na rok, to już singiel dostanie nie mniej niż 20 tys. w Inteligo należącym do PKO BP.

Maksymalna kwota kredytu udzielanego na 12 miesięcy singlowi

Bank	Wysokość kredytu netto	Rata	Oprocentowanie nominalne	Prowizja	Koszt całkowity
VW Bank direct	33 300 zł	3047 zł	11,95%	3%	3260 zł
BGŻ	33 206 zł	3163 zł	17,5%	4%	4749 zł
Pekao	32 899 zł	3047 zł	19,99%	0%	3670 zł
Alior Bank	32 728 zł	2923 zł	13%	0%	2351 zł
BZ WBK	27 075 zł	2507 zł	9,99%	5%	3009 zł
MultiBank	27 037 zł	2516 zł	15,25%	3%	3165 zł
mBank	25 748 zł	2405 zł	18,29%	0%	3119 zł
PKO Bank Polski	25 546 zł	2398 zł	13,65%	4,5%	3214 zł
Kredyt Bank	24 784 zł	2278 zł	14,5%	0%	2546 zł
Invest-Bank	22 200 zł	1999 zł	13,5%	0,5%	1777 zł
Bank Millennium	22 100 zł	2011 zł	10,9%	3%	2029 zł
Nordea Bank	21 800 zł	1993 zł	15,5%	1%	2112 zł
Raiffeisen Bank	21 800 zł	2040 zł	17,99%	0%	2676 zł
ING Bank Śląski	21 330 zł	1998 zł	16,5%	3%	2648 zł
Inteligo	20 000 zł	1930 zł	17,99%	5%	2160 zł

Singiel, dochód 4 tys. PLN netto, jest klientem banku od roku. Umowa o pracę na czas nieokreślony. Bez innych zobowiązań kredytowych, a te w przeszłości spłacane terminowo. Wykształcenie wyższe. Miejsce: Warszawa. Obliczenia zakładają, że prowizja od kredytu została skredytowana, podobnie jak ubezpieczenie (jeśli jest wymagane). Źródło: Szacunki banków.

W przypadku kredytów dłuższych niż rok zdecydowanie najwięcej skłonny jest pożyczyć Alior Bank, bo aż 150 tys. zł rozłożone na 10 lat spłaty. Jest to najwyższy i zarazem najdłuższy kredyt gotówkowy dostępny w ofercie banku, a miesięczna rata wynosi ok. 2,3 tys. zł. Drugi w kolejności jest Bank Pekao, który na sześć lat pożyczy do 100 tys. zł. Oba banki na tak wysokie kwoty pozwolą zadłużyć się gospodarstwu domowemu z dochodami 4 tys. zł, zarówno trzyosobowemu, jak i singlowi.

Należy zauważyć, że większość analizowanych banków szacuje taką samą zdolność dla tzw. klientów z ulicy, jak i dla klientów, którzy prowadzą konto od co najmniej roku i zasilają je wpływami z tytułu wynagrodzenia. Jest to szczególnie trudne do uwierzenia w czasach kiedy instytucje finansowe, jak nigdy wcześniej dbają o jakość portfeli kredytowych oraz starannie selekcjonują klientów, szczególnie na kredyty, które nie są zabezpieczane żadnymi aktywami. Jeśli więc za podstawę rozważań przyjąć deklaracje banków, można mieć nadzieję, że są one przeszacowane, a klienci rzadko biorą kredyty, które w tak dużym stopniu obciążają ich comiesięczne dochody.

Wysokie obliczenia zdolności kredytowej przez część banków wskazują na zbyt optymistyczne podejście do codziennych kosztów życia. Są to wyłącznie obliczenia wynikające z kalkulatorów stosowanych przez banki, które jeszcze mogą być skorygowane przez analityka kredytowego. Jednak często pojawiający się w prasie motyw „pętli zadłużenia” nie pozwala w pełni wierzyć, że udzielanie nietrafionych kredytów jest bankom obce. Nawet jeśli kolejne zapisy Rekomendacji T zmniejszą ten problem w bankach, to istnieje ryzyko, że zostanie on przesunięty na firmy pożyczkowe.

Źródło: Open Finance