Rośnie prawdopodobieństwo udanych inwestycji

W ubiegłym miesiącu WIG, indeks szerokiego rynku Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie, zanotował najniższy jak dotychczas poziom w czasie bessy trwającej od połowy 2007 roku. W stosunku do swojego szczytu zaobserwowanego 9 lipca 2007 tracił wtedy około 65%. Po krótkim, trwającym około dwóch tygodni odbiciu, notowania polskich spółek znowu sprowadzają główny indeks w okolice październikowych minimów. Spekulanci obstawiają, czy poziomy te będą twardym dnem, czy też zostaną przebite, otwierając drogę dalszym spadkom i w zależności od swoich typowań otwierają krótkoterminowe pozycje. A jak w obecnych czasach powinien zachować się inwestor długoterminowy, mający do zainwestowania środki na okres min. 5 lat, który nie jest zainteresowany codziennym śledzeniem notowań i spekulacjami w krótkim okresie? Być może, w odpowiedzi na to pytanie pomocna okaże się analiza historycznych stóp zwrotu indeksów światowych giełd.

Aż 95 indeksów poddanych badaniu

Analiza obejmowała 95 indeksów odzwierciedlających notowania giełd akcji na całym globie. Jedynym kryterium, które decydowało o zakwalifikowaniu indeksu do badanej zbiorowości, była historia notowań, która sięgała przynajmniej do lat 90-tych ubiegłego wieku. Badanie polegało na sprawdzeniu, jakie stopy zwrotu można było osiągnąć z inwestycji w indeks, gdyby moment zakupu przypadał po około 65-proc. zniżce w stosunku do ostatnio zanotowanego szczytu. Obliczono możliwe do uzyskania z takiej inwestycji stopy zwrotu w horyzoncie od 1 do 5 lat. W badanej zbiorowości 95 indeksów udało się zidentyfikować 50 momentów, w których strata w stosunku do ostatniego szczytu sięgnęła około 65% i w stosunku do których można było obliczyć stopę zwrotu przynajmniej w okresie następnych 5 lat. Nie zaskakuje fakt, że zdecydowana większość z zanotowanych spadków była następstwem największych międzynarodowych kryzysów gospodarczych: Wielkiej Depresji, Kryzysu Naftowego czy Kryzysu Azjatyckiego. Poniżej prezentujemy wyniki tej analizy:

Zestawienie indeksów i stóp zwrotu:

Index	Kraj	Data	Spadek od szczytu	Stopa 1 rok	Stopa 2 lata	Stopa 3 lata	Stopa 4 lata	Stopa 5 lat
Dow Jones Industrial Average	USA	1931-05-25	-65%	-63%	-37%	-29%	-13%	14%
S&P/TSX Composite	Canada	1931-09-01	-68%	-8%	19%	2%	14%	48%
S&P 500	USA	1931-09-21	-66%	-22%	-8%	-18%	3%	48%
Hang Seng Index	Hong Kong	1973-06-25	-65%	-34%	-48%	-34%	-30%	-12%
MSCI Australia Local	Australia	1974-09-30	-67%	63%	94%	68%	121%	177%
MSCI UK USD	UK	1974-09-30	-68%	67%	28%	118%	142%	202%
KUALA LUMPUR COMP INDEX	Malaysia	1986-03-11	-65%	74%	47%	108%	221%	221%
Mexico Bolsa Index	Mexico	1987-11-30	-67%	102%	239%	452%	1118%	1410%
TAIWAN TAIEX INDEX	Taiwan	1990-08-09	-66%	21%	-5%	-3%	64%	12%
Dhaka Stock Exchange Index	Bangladesh	1991-09-09	-69%	83%	106%	263%	318%	716%
JAKARTA COMPOSITE INDEX	Indonesia	1991-10-16	-65%	29%	91%	114%	108%	138%
OMX HELSINKI INDEX	Finland	1992-07-24	-65%	76%	163%	202%	178%	404%
ASE GENERAL INDEX	Greece	1992-10-20	-65%	45%	42%	60%	59%	198%
SHANGHAI SE A SHARE INDX	China	1992-10-26	-65%	55%	35%	46%	104%	137%
JSE MARKET INDEX	Jamaica	1994-01-25	-67%	121%	33%	52%	80%	87%
SHANGHAI SE A SHARE INDX	China	1994-04-20	-66%	21%	16%	153%	148%	126%
WIG	Poland	1994-06-23	-65%	13%	82%	120%	118%	132%
Dhaka Stock Exchange Index	Bangladesh	1997-03-20	-65%	-50%	-59%	-60%	-50%	-36%
STOCK EXCH OF THAIINDEX	Thailand	1997-05-09	-65%	-36%	-19%	-41%	-49%	-37%
Kospi	South Korea	1997-12-01	-65%	13%	154%	31%	64%	84%
MSCI EM ASIA	Asia ex. Japan	1998-01-07	-65%	10%	69%	3%	6%	-4%
SLOVAK SHARE INDEX	Slovakia	1998-03-09	-65%	-40%	-50%	-37%	-17%	16%
RUSSIAN RTS INDEX $	Russia	1998-05-27	-67%	-46%	-1%	8%	117%	146%
OMX TALLINN INDEX	Estonia	1998-05-28	-65%	-30%	-15%	-13%	7%	41%
KUALA LUMPUR COMP INDEX	Malaysia	1998-06-15	-66%	72%	91%	30%	66%	53%
VENEZUELA STOCK MKT INDX	Venezuela	1998-08-20	-68%	37%	88%	101%	94%	321%
BUCHAREST BET INDEX	Romania	1998-08-26	-66%	59%	43%	118%	285%	418%
MSCI EM EASTERN EUROPE	Eastern Europe	1998-08-27	-69%	62%	116%	52%	97%	177%
PFTS Index	Ukraine	1998-08-27	-67%	13%	112%	86%	105%	122%
PSEi – PHILIPPINE SE IDX	Philippines	1998-08-28	-65%	86%	26%	7%	-7%	2%
SRI LANKA COLOMBO ALL SH	Sri Lanka	1998-09-01	-65%	17%	4%	-14%	58%	129%
BOlsa de Valores dE São Paulo	Brazil	1998-09-10	-65%	139%	266%	150%	109%	236%
Merval	Argentina	1998-09-10	-65%	74%	62%	-5%	25%	153%
Nikkei 225	Japan	1998-09-21	-65%	32%	20%	-30%	-30%	-20%
JAKARTA COMPOSITE INDEX	Indonesia	1998-09-21	-65%	113%	63%	61%	59%	128%
sWIG80	Poland	1998-09-21	-66%	23%	118%	23%	-4%	91%
PRAGUE STOCK EXCH INDEX	Czech Republic	1998-10-02	-66%	46%	49%	0%	30%	84%
EGYPT HERMES INDEX	Egypt	2001-04-01	-65%	-10%	11%	148%	493%	905%
NASDAQ Composite	USA	2001-04-03	-67%	7%	-17%	23%	19%	40%
MSM30 Index	Oman	2001-04-17	-65%	-3%	23%	70%	152%	192%
Kenya Nairobi Stock Exchange	Kenya	2001-04-20	-65%	-37%	-5%	53%	75%	120%
OMX HELSINKI INDEX	Finland	2001-08-30	-66%	-11%	-3%	-12%	17%	44%
MSCI Emerging Markets India US	India	2001-09-14	-66%	10%	57%	95%	199%	315%
ASE GENERAL INDEX	Greece	2001-09-17	-65%	-12%	-7%	6%	48%	77%
OMX STOCKHOLM 30 INDEX	Sweden	2002-07-22	-66%	5%	28%	63%	75%	146%
Deutscher Aktienindex	Germany	2002-09-30	-66%	18%	41%	82%	117%	184%
LUXEMBOURG LuxX INDEX	Luxembourg	2002-10-09	-65%	44%	76%	128%	218%	291%
AMSTERDAM EXCHANGES INDX	Netherlands	2003-03-07	-66%	52%	61%	93%	104%	84%
Cotation Assistée en Continu 40	France	2003-03-12	-65%	52%	69%	111%	129%	95%
Średnia	28%	48%	61%	109%	177%
Mediana	21%	41%	52%	75%	126%
Minimalna	-63%	-59%	-60%	-50%	-37%
Maksymalna	139%	266%	452%	1118%	1410%

Źródło: obliczenia własne na podstawie notowań historycznych indeksów z serwisu Bloomberg

Z przedstawione powyżej analizy wynika, że tylko w 3 na 50 przypadków, inwestycja w akcje po spadku indeksu o około 65% nie przyniosła dodatniej stopy zwrotu w żadnym z pięciu badanych okresów. Te przypadku dotyczą indeksów następujących krajów:

1. Hong Kong – bessa spowodowana Kryzysem Naftowym roku 1973 była tak głęboka i długotrwała, że nawet po 5 latach inwestor, który kupił akcje po 65% spadku nie był w stanie wyjść na plus. Powodem długotrwałej bessy była prawdopodobnie duża zależność Hong Kongu od gospodarki brytyjskiej, która w bardzo bolesny sposób odczuła kryzys roku 1973. Jednak trochę bardziej cierpliwy inwestor, mógł zanotować dodatnią stopę zwrotu w wysokości 65% po 7 latach, co dawało trochę ponad 7% w skali roku.
2. Bangladesz – hiperboliczny wzrost cen akcji w latach 1993-96, kiedy to kursy wzrosły średnio o niemal 1000% doprowadził do podobnego w dynamice spadku pogłębianego wpływem Kryzysu Azjatyckiego. Dodatnią stopę zwrotu można było osiągnąć dopiero po 8 latach i wyniosła ona około 6% w skali roku.
3. Tajlandia – bessa spowodowana tzw. Kryzysem Azjatyckim. Kryzys ten właściwie rozpoczął się w Tajlandii i właśnie ten kraj w najbardziej dotkliwie odczuł jego skutki. Dodatnią stopę zwrotu można było w tym przypadku zanotować dopiero po 7 latach ale wynosiła ona jedynie niecały 1% w skali roku.

94% szans na zysk

W pozostałych 47 przypadkach inwestor, który kupił akcje po 65% spadku cen mógł sprzedać akcje z zyskiem w okresie najbliższych 5 lat od momentu zakupu. Średnia stopa zwrotu z takiej inwestycji po 5 latach wyniosła 177%, czyli 23% w skali roku. Mediana, czyli miara centralna, która jest mniej podatna na wartości skrajne, wyniosła 126%, czyli 18% w skali roku.

Analiza statystyczna oparta na danych historycznych przemawia więc za rozważeniem długoterminowej inwestycji w akcje w obecnym czasie. Szczególnie polskie akcje wydają się być bezpieczne ponieważ istnieje duże prawdopodobieństwo, że trwający obecnie kryzys gospodarczy dotknie nas relatywnie mniej niż inne państwa naszego globu. W przypadku Polski zdecydowanie brak też analogii do przedstawionych powyżej 3 krajów, w przypadku których 5‑letnia inwestycja okazała się nietrafiona.

Oczywiście analiza ta nie daje pewności osiągnięcia sukcesu. Świat, nie tylko finansów, ulega ciągłym zmianom i nie zawsze dane z przeszłości są reprezentatywne dla procesów zachodzących w obecnej chwili. Niestety inwestycja w akcje, nawet w te bardzo przecenione, zawsze będzie obarczone wysokim ryzykiem. Niemniej jednak wydaje się, że lepiej jest podejmować to ryzyko w momencie, gdy wyceny akcji są dużo bardziej atrakcyjne niż na szczytach hossy.

Rafał Lerski, doradca inwestycyjny