W kogo uderzy Rekomendacja T

Rekomendacja T nieznacznie wpłynie na zdolność kredytową przeciętnych kredytobiorców. Z analizy Expandera wynika, że po jej wprowadzeniu tylko 5 banków będzie musiała poważnie zmienić zasady obliczania maksymalnej kwoty kredytu hipotecznego. Dotyczy to BPS, Polbanku, Pekao, BOŚ i GBW. O kilkaset tysięcy złotych może spaść natomiast  zdolność kredytowa osób o bardzo wysokich dochodach.

Najprawdopodobniej w tym tygodniu KNF przyjmie Rekomendację T, ale wejdzie ona w życie dopiero w sierpniu, czyli po upływnie 6 miesięcy. Wprowadzi nowe regulacje dla banków w zakresie monitoring i kontroli ryzyka kredytowego. Rekomendacja będzie dotyczyła nie tylko kredytów mieszkaniowych, ale także konsumpcyjnych (m. in. pożyczek gotówkowych).  Największe skutki dla kredytobiorców wywołają zapisy dotyczące obliczania zdolności kredytowej. Ostateczny projekt rekomendacji stanowi, że miesięczna suma rat wszystkich kredytów spłacanych przez klienta nie powinna stanowić więcej niż 50% jego dochodu netto. Wyjątek zrobiono jedynie dla osób, których dochód przewyższa poziom przeciętnego wynagrodzenia. W ich przypadku maksymalny stosunek rat do dochodów może wynieść 65%.

Wpływ wymienionego zapisu na rynek kredytów hipotecznych będzie najprawdopodobniej  niewielki. Z analizy Expandera wynika, że tylko w 5 bankach, które najliberalniej obliczają zdolność kredytową, rata kredytu może przekroczyć limit wyznaczony przez Rekomendację T. W przypadku 4-osobowej rodziny osiągającej dochód 3,5 tys. zł netto, kredyt z ratą wyższą niż 50% ich dochodów są gotowe udzielić Bank Polskiej Spółdzielczości, Polbank i Pekao. Są to banki, które przyznają najwyższe kwoty kredytów w złotych osobom o stosunkowo niewielkich dochodach.  W BPS opisana wyżej rodzina może uzyskać kredyt nawet na kwotę ok. 400 000 zł. Szacowana wysokość raty tego kredytu wyniesie ok. 2400 zł, co stanowi 69% kwoty dochodu. W Polbanku stosunek raty do dochodów wyniesie ok. 60%, a w Pekao ok. 52%. Warto również wspomnieć o Pekao Banku Hipotecznym , BNP Paribas Fortis i Alior Banku, w których wskaźnik przekracza 45%.

Wyliczenia dla 4-osobowej rodziny z dochodem 3500 zł netto dla kredytu w złotych

	Maksymalna kwota kredytu (w tys. zł)*	Szacowana wysokość raty dla max. kwoty	Stosunek raty do dochodu
BPS	400,0	2 406 zł	69%
Polbank EFG	325,3	2 110 zł	60%
Bank Pekao	281,0	1 810 zł	52%
Pekao Bank Hipoteczny	260,0	1 716 zł	49%
BNP Paribas Fortis	257,6	1 630 zł	47%
Alior Bank	246,0	1 604 zł	46%
Bank BGŻ	241,1	1 582 zł	45%
Bank Millennium	237,1	1 463 zł	42%
PKO Bank Polski	215,9	1 412 zł	40%
BZ WBK	242,7	1 386 zł	40%
Lukas Bank	214,0	1 334 zł	38%
Bank Ochrony Środowiska	197,5	1 305 zł	37%
Raiffeisen Bank	204,0	1 285 zł	37%
ING Bank Śląski	191,7	1 210 zł	35%
mBank	162,7	1 202 zł	34%
MultiBank	162,6	1 201 zł	34%
Allianz Bank Polska	184,1	1 184 zł	34%
Gospodarczy Bank Wielkopolski	170,0	1 116 zł	32%
Bank Pocztowy	155,1	1 008 zł	29%
Citi Handlowy	164,0	996 zł	28%
Bank BPH	114,0	919 zł	26%
Nordea Bank Polska	114,7	734 zł	21%
* przy założeniu, że klient nie spłaca żadnych innych kredytów

Zbadaliśmy również jak kształtuje się ten stosunek w przypadku 4-osobowej rodziny, w której małżonkowie zarabiają łącznie 8 tys. zł netto miesięcznie. Przypomnijmy, że zgodnie z zapisami Rekomendacji T, jeśli dochód jest wyższy niż przeciętne wynagrodzenie (w przeliczeniu na dorosłego członka rodziny), to  stosunek raty do dochodów nie powinien przekraczać 65%. Z obliczeń Expandera wynika, że w tym przypadku dwa banki – BOŚ i Gospodarczy Bank Wielkopolski – będą musiały zmienić swoje metody wyliczania zdolności. W tym pierwszym opisana rodzina może bowiem uzyskać kredyt nawet na kwotę 860 500 zł. Szacowana wysokość jego raty wyniesie ok. 5685 zł, czyli aż 71% dochodu.

Warto jednak zauważyć, że po opłaceniu raty w BOŚ, na życie pozostanie rodzinie ok. 2315 zł. To dużo, jeśli porównamy to z kwotą, która po opłaceniu raty pozostaje rodzinie zarabiającej 3500 zł. W jej przypadku rata w BPS wynosi ok. 2400 zł, czyli na życie pozostaje zaledwie 1100 zł.

Wyliczenia dla zamożnej rodziny pokazują również dlaczego bankom tak bardzo zależało na ustaleniu oddzielnych limitów dla kredytobiorców o niskich i wysokich dochodach (pierwotna wersja zakładała limit na poziomie 50% dla wszystkich). Aż w 12 bankach rodzina osiągająca dochód powyżej średniej może płacić ratę przekraczającą 50% jej dochodów.  Gdyby więc pozostały pierwotne założenia (50% niezależnie od dochodów), to wpływ rekomendacji na rynek kredytów hipotecznych byłby znacznie większy.

Wyliczenia dla 4-osobowej rodziny z dochodem 8000 zł netto dla kredytu w złotych

	Maksymalna kwota kredytu (w tys. zł)*	Szacowana wysokość raty dla max. kwoty	Stosunek raty do dochodu
Bank Ochrony Środowiska	860,5	5 685 zł	71%
Gospodarczy Bank Wielkopolski	800,0	5 253 zł	66%
BPS	850,0	5 113 zł	64%
Bank Millennium	819,5	5 056 zł	63%
Polbank EFG	779,4	5 055 zł	63%
HSBC Bank Polska	817,0	5 041 zł	63%
Raiffeisen Bank	761,0	4 795 zł	60%
Bank Pekao SA	709,0	4 566 zł	57%
Bank BGŻ	665,8	4 367 zł	55%
mBank	566,0	4 181 zł	52%
MultiBank	565,9	4 180 zł	52%
PKO Bank Polski	630,6	4 123 zł	52%
BNP Paribas Fortis	650,2	4 114 zł	51%
Nordea Bank Polska	630,9	4 038 zł	50,5%
Pekao Bank Hipoteczny	600,0	3 960 zł	49%
Allianz Bank Polska	589,8	3 794 zł	47%
ING Bank Śląski	589,9	3 725 zł	47%
Alior Bank	562,0	3 664 zł	46%
Citi Handlowy	573,0	3 480 zł	43%
Bank Pocztowy	534,2	3 472 zł	43%
Lukas Bank	540,0	3 367 zł	42%
BZ WBK	582,4	3 325 zł	42%
Bank BPH	412,0	3 321 zł	42%
DnB NORD	536,4	3 317 zł	41%
Deutsche Bank PBC	510,0	3 163 zł	40%
* przy założeniu, że klient nie spłaca żadnych innych kredytów

Powyższe wyliczenia wskazują, że przeciętni kredytobiorcy nie mają powodów do obaw. Nowa rekomendacja w bardzo niewielkim stopniu ograniczy ich dostęp do kredytów hipotecznych. Jedynie w wymienionych wyżej 5 bankach sprowadzi ona maksymalną zdolności kredytowej do bezpiecznego poziomu. Jedynie osoby o bardzo wysokich zarobkach mogą odczuć negatywny wpływ nowej rekomendacji. Dla przykładu, jeśli 4-osobowa rodzina dysponuje dochodem rzędu 20 000 zł netto miesięcznie, to maksymalna wysokość ich raty będzie mogła wynosić 13 000 zł (65%*20 000 zł). Maksymalna kwota kredytu zostanie więc ograniczona do ok. 1,95 mln zł. Tymczasem obecnie taka rodzina może uzyskać kredyt nawet na 2,55 mln zł. Rekomendacja T spowoduje więc, że zdolność kredytowa opisanej rodziny spadnie aż o 600 tys. zł.

Źródło: Expander