Pogorszenie wyników OFE jest głównie skutkiem fatalnej koniunktury na warszawskiej giełdzie.
Eksperci podkreślają, że te dane, zwłaszcza w kontekście zbliżających się wypłat pierwszych emerytur z II filara, powinny skłonić rząd i KNF do podjęcia działań. Postulują m.in. stworzenie tzw. funduszy typu B, które umożliwiają bardziej bezpieczne inwestowanie, obniżenie opłat, jakie pobierają od klientów fundusze, i redukcję ich wydatków na akwizycję.
– Zaraz po nowym roku zajmiemy się wprowadzaniem tzw. bezpiecznych funduszy. Przyjrzymy się też prowizjom pobieranym od członków OFE – mówi GP Agnieszka Chłoń-Domińczak, wiceminister pracy i polityki społecznej.
Postulaty zmian w przepisach regulujących sposób funkcjonowania OFE zapowiada też KNF.
Najgorszy rok w historii
Rok temu, czyli podczas październikowych rekordowych notowań na giełdzie, na kontach klientów OFE było 142,8 mld zł. A ZUS przekazał do nich 95,5 mld zł. Fundusze zarobiły więc do tamtego czasu 47,3 mld zł, a ich klienci mieli na kontach o połowę więcej pieniędzy niż wpłacili. Proporcja ta, do tamtego czasu, stale się też poprawiała. Na koniec 2002 roku aktywa funduszy przekroczyły kwotę otrzymaną z ZUS, a w kolejnych latach ten stosunek ulegał zdecydowanej i szybkiej poprawie. Na koniec 2005 roku w aktywach funduszy było o 34,8 proc. więcej pieniędzy, niż przekazał tam ZUS. Na koniec 2006 roku o 45,6 proc., a w rekordowym październiku 2007 r. – o 49,5 proc.
Prawdziwym zimnym prysznicem, zarówno dla zarządzających aktywami OFE, jak i klientów funduszy, był ostatni rok. W tym czasie do OFE z ZUS trafiło 19,33 mld zł, a mimo to aktywa funduszy zmalały o 12,6 mld zł. W sumie więc przyszli emeryci stracili 31,9 mld zł z zysków, jakie wcześniej wypracowały dla nich OFE. Stało się tak głównie za sprawą fatalnej sytuacji na warszawskiej giełdzie. Na koniec października 2007 r., czyli miesiącu, w którym warszawskie indeksy biły rekordy, w aktywach OFE w akcjach ulokowane było 52,59 mld zł. We wrześniu tego roku (ostatnie dane, jakie udostępnia KNF) ich wartość zmalała do 35,2 mld zł.
Na jakiej podstawie OFE nie konkurują ze sobą opłatami pobieranymi od klientów i pobierają je w maksymalnej wysokości ? Które PTE wykazują dodatni bilans poniesionych w ciągu 9 lat nakładów i dywidend ? Jakie są założenia projektu rządu, który chce przy wsparciu KNF przygotować na przyszły rok gruntowną reformę systemu ?
Bartosz Marczuk, Marcin Jaworski
Więcej: Gazeta Prawna 6.11.2008 (218) – str.8
Wojciech Boczoń