PRNews.pl - banki, karty, konta oraz marketing i public relations

Najświeższe informacje z PRNews.pl w Twojej skrzynce!

Codziennie aktualne wiadomości ze świata finansów.

Zapisz się na nasz Newsletter ​i bądź na bieżąco z nowościami z branży!

  • Raporty
  • Instytucje
    • Alior Bank
    • Bank BPS
    • Bank Millennium
    • Bank Ochrony Środowiska
    • Bank Pekao SA
    • Bank Pocztowy
    • Banki spółdzielcze
    • BGK
    • Biuro Informacji Kredytowej
    • BNP Paribas
    • Citi Handlowy
    • Credit Agricole
    • Erste Bank Polska
    • ING Bank Śląski
    • KIR
    • Klarna
    • Link4
    • Mastercard
    • mBank
    • Nest Bank
    • PKO BP
    • Polski Standard Płatności
    • PZU
    • Raiffeisen Digital Bank
    • Revolut
    • Santander Consumer Bank
    • SGB
    • Standard Chartered Polska
    • Toyota Bank Polska
    • Trade Republic
    • Twisto
    • UniCredit
    • VeloBank
    • Visa
    • Volkswagen Bank Oddział Polska
    • Warta
  • Produkty
    • Bankowość internetowa
    • Bankowość mobilna
    • Oszczędzanie
    • Bezpieczeństwo
    • Karty
    • Kredyty
    • Konta
    • Płatności mobilne
    • Ubezpieczenia
  • Analizy
  • Kariera w finansach
  • Szkolenia
  • Forum
  • Newsletter
PRNews.plPrzegląd prasyWina banków centralnych?

Wina banków centralnych?

Przegląd prasy 14.05.2009 (06:48) artykuł nadesłany

27 lipca 1927 r. w Nowym Jorku odbyła się konferencja banków centralnych, zwołana przez Benjamina Stronga, prezesa Banku Rezerw Federalnych w Nowym Jorku i Montagu Normana, prezesa Banku Anglii. Uczestnikami konferencji byli Norman, Strong, wiceprezes Banku Banku Francji, Rist, oraz prezes Reichsbanku, dr Hjalmar Schacht.

Norman i Strong chcieli namówić Rista i Schachta do prowadzenia przez wszystkie cztery kraje polityki inflacji. Pragnęli w ten sposób pobudzać gospodarkę i ratować funta zagrożonego odpływem złota z Wielkiej Brytanii, co wynikało z powrotu funta do standardu złota po kursie wymiany na złoto ignorującym inflację I wojny światowej. Schacht, mający za sobą doświadczenie inflacji niemieckiej wczesnych lat dwudziestych, zdecydowanie sprzeciwił się polityce taniego pieniądza. Rist także odrzucił kuszenie Anglosasów i obaj panowie, Schacht i Rist, odjechali do domu. Rist wspominał później, że Strong powiedział mu z rozbawieniem, iż ma zamiar „podać rynkowi małą szklaneczkę whiskey”.

Polityka Fedu

Po co to dzisiaj przypominać? Dlatego, że wśród wyjaśnień obecnego kryzysu zbyt rzadko przywoływane jest to, które za podstawowy czynnik sprawczy tak Wielkiej Depresji, jak i kryzysu chwili obecnej uważa politykę monetarną Banku Centralnego USA, tzw. Fedu.

Większość politycznych (obrady G-20), eksperckich (Raport tzw. Grupy 30) czy prasowych wyjaśnień obecnego kryzysu widzi jego źródło w rynku, w „neoliberalnym dogmacie”, który zaowocował odrzuceniem państwowych regulacji i, w konsekwencji, eksplozją sekurytyzacji, derywatyw i lewarowania w połączeniu z motywowanym zyskiem nieuczciwym „wciskaniu kitu” na rynku kredytów hipotecznych, tzw. subprime. Wniosek jest jeden: rynek zawiódł, konieczna jest zdecydowana państwowa regulacja produktów i instytucji finansowych.

I tak np. Jean-Claude Trichet, prezes Europejskiego Banku Centralnego, w przemówieniu z 17 marca br. pt. „Jakie lekcje można wyciągnąć z kryzysu gospodarczego i finansowego?”, stwierdza, że za kryzys odpowiada „RYNEK” w postaci „złych zasad wynagrodzeń w bankach”, sekurytyzacji kredytów/pożyczek, nadmiernego „lewarowania” oraz napływu oszczędności („saving’s glut theory”, „nadmiar oszczędności”) z Azji, co przyczyniło się do spadku stopy procentowej. Co zaleca pan Trichet? Rozszerzenie mandatu nadzorczego instytucji Banku Centralnego oraz koordynację nadzoru na poziomie międzynarodowym.

Istnieje wiele powodów, by sądzić, że przyjmowanie takich zaleceń równoznaczne jest z wpuszczaniem lisów do kurnika.

Do końca lat dwudziestych XX w. dominującą teorią cyklicznych kryzysów w gospodarce rynkowej była teoria cykli koniunkturalnych Szkoły Austriackiej, zbudowana na fundamentach teorii cykli Davida Ricardo oraz teorii naturalnej stopy procentowej szwedzkiego ekonomisty Knuta Wicskella. Twórcą tej teorii był urodzony we Lwowie Ludwig von Mises, rozwijał ją Hayek, a zwolennikami jej byli, co warto dziś szczególnie przypomnieć, tacy np. ekonomiści jak Lionel Robbins, który sprowadził Hayeka do Londynu, by walczył z Keynesem, Jacques Rueff, doradca prezydenta De Gaulle’a, czy Wilhelm Ropke, ojciec niemieckiego „ordo-liberalizmu”, intelektualny i duchowy patron Ludwiga Erharda, architekta niemieckiego cudu gospodarczego po II wojnie światowej.

Teoria ta głosi, w uproszczeniu, że źródłem gospodarczego boomu, który przeradza się później w recesję, jest polityka monetarna Banku Centralnego, polegająca na takim manipulowaniu podażą pieniądza i stopą procentową, która sprowadza rynkowy koszt kredytu poniżej poziomu „naturalnej stopy oprocentowania” jaka wynikałaby ze spotkania się na wolnym rynku naturalnej preferencji do konsumpcji i oszczędzania rozmaitych aktorów ekonomicznych. Bank Centralny, obniżając rynkową stopę procentową poniżej stopy naturalnej, wysyła do przedsiębiorców sygnał, że poziom oszczędności w gospodarce jest wyższy niż jest w istocie, i powoduje, że, skuszeni niską stopą oprocentowania kredytów, angażują się oni w przedsięwzięcia inwestycyjne, które muszą skończyć się fiaskiem, gdy z czasem dojdzie do nieuchronnej korekty stopy procentowej w górę.

Istnieją liczne dane by sądzić, że taką właśnie politykę monetarną prowadził Bank Centralny USA (Fed) tak w latach 1921-1929, jak w latach 1995-2008. W latach 1921-1929 polityka Fedu „wyprodukowała” wzrost podaży pieniądza o 61,8 proc., co daje średnioroczną stopę wzrostu 7,7 proc. Z kolei średnioroczna stopa wzrostu tzw. szerokiej podaży pieniądza („broad money base”) w latach 1995-2008 wynosiła prawie 9 proc. przy rocznym średnim wzroście nominalnym GDP 5,3 proc. Taką wizję związku przyczynowego sugeruje też twórca tzw. reguły Taylora neutralnej polityki monetarnej Banku Centralnego, prof. John Taylor, ze Stanford University, pisząc o obecnym kryzysie, w odniesieniu tak do Fedu jak i do ECB, że banki te prowadziły politykę pieniężną istotnie odbiegającą w dół od neutralnej reguły monetarnej.

Przyszłość bez ryzyka

Wypada tu zauważyć, że poziom lewaru (relacja kredyt/kapitał własny) w finansowaniu przedsięwzięć, tak napiętnowany jako czynnik kryzysogenny, jest bezpośrednio związany z poziomem oprocentowania: im niższa stopa procentowa, tym wyższy lewar. Zauważyć też warto, że stopa procentowa Fed po 9.11., okresowo zredukowana do 1 proc., zaowocowała też najniższym w historii USA oprocentowaniem pożyczek hipotecznych, co musiało mieć wpływ na rynek budowlany. Polityka Fed krzyczała: „Przyszłość jest bez ryzyka.”

Jeśli dodać, że o ile w XIX w. poziom cen w USA nieco się obniżył (przypisywane jest to wzrostowi produktywności), a okresy inflacyjne mieszały się z deflacyjnymi, podczas gdy w okresie od 1913 r. (powstanie Fed) do 2007 r. poziom cen w USA wzrósł o ponad 2000 proc., a okresy deflacyjne po II wojnie światowej zostały wyeliminowane, to trudno uznać, mówiąc dyplomatycznie, że instytucja Fed jest czynnikiem stabilizacji cen i że można zrozumieć dzisiejszy kryzys pomijając instytucję banków centralnych.

Czy można zatem uznać, że za kryzys odpowiada rynek, a banki centralne, instytucje centralnego planowania produkcji pieniądza, z kryzysem nie mają nic wspólnego? Czy banki centralne nie serwowały rynkowi kolejnych „szklaneczek whiskey”, a teraz skarżą go o alkoholizm? Czy nie jest to klasyczna sytuacja, w której kowal zawinił, a Cygana wieszają?

Może więc, w dwadzieścia lat po upadku planowanych centralnie gospodarek komunistycznych, których niemożność ekonomicznej kalkulacji i upadek przewidział już w latach dwudziestych, na pytanie o Nowego Keynesa, odpowiedzieć trzeba: Nowy Keynes istnieje już od 1913 r. Nazywa się Ludwig von Mises.

Autor jest socjologiem, absolwentem Uniwersytetu Warszawskiego i Uniwersytetu Stanforda, był podsekretarzem stanu w Ministerstwie Przekształceń Własnościowych w latach 1990/1994, bankierem inwestycyjnym, specjalistą od transakcji fuzji i przejęć oraz funduszy inwestycyjnych typu private equity, tłumaczem Misesa i Hayeka, w dziedzinie teorii ekonomii specjalistą w zakresie Szkoły Austriackiej oraz Teorii Praw Własności.

JACEK STRZELECKI

kryzys 2009-05-14
Redakcja PRNews.pl
Tagi: kryzys

Sprawdź także:

a 0 67 proc. Polaków obawia się, że oszuści wykorzystają dane z wycieków – badanie VeloBanku
20.11.2026 (12:10)

67 proc. Polaków obawia się, że oszuści wykorzystają dane z wycieków – badanie VeloBanku

Dwie trzecie ankietowanych obawia się, że oszuści wykorzystają dane z wycieków do przygotowania ataku wymierzonego …

a 0 VeloBank ponownie wybrał Initiative do obsługi mediowej
20.11.2026 (12:03)

VeloBank ponownie wybrał Initiative do obsługi mediowej

VeloBank rozstrzygnął przetarg na kompleksową obsługę mediową w kanałach offline i online. Spośród czterech domów …

a 0 ZPF o wyroku TSUE w sprawie wcześniejszej spłaty kredytu konsumenckiego
20.11.2026 (12:00)

ZPF o wyroku TSUE w sprawie wcześniejszej spłaty kredytu konsumenckiego

Przy rozliczaniu wcześniejszej spłaty kredytu konsumenckiego znaczenie ma to, czy dany koszt zależy od okresu …

a 0 UniCredit udostępni akcje Anthropic od pierwszego dnia notowań
19.11.2026 (21:34)

UniCredit udostępni akcje Anthropic od pierwszego dnia notowań

Klienci UniCredit będą mogli kupować akcje Anthropic, twórcy modeli sztucznej inteligencji Claude, od momentu …

a 0 57 proc. badanych rolników spodziewa się wzrostu ryzyka klimatycznego – badanie SGGW i Warty
19.11.2026 (21:08)

57 proc. badanych rolników spodziewa się wzrostu ryzyka klimatycznego – badanie SGGW i Warty

Ponad połowa badanych rolników (53 proc.) uważa, że częstsze zjawiska pogodowe pogorszyły sytuację ich gospodarstw …

a 0 Warta i Fundacja Zaczytani.org wydały bajkę terapeutyczną „Misja MIŚ”
19.11.2026 (21:03)

Warta i Fundacja Zaczytani.org wydały bajkę terapeutyczną „Misja MIŚ”

Co mówi moje ciało? Co czuje moje serce? Kto może mi pomóc? Te trzy pytania z bajki „Misja MIŚ” mają pomóc dzieciom …

PRNews.pl

Zobacz również

Po czterdziestce przychodzi czas na mniejsze mieszkanie. Zaskakujące dane mBanku

Po czterdziestce przychodzi czas na mniejsze mieszkanie. Zaskakujące dane mBanku

mBank pokazał, kto dziś bierze kredyt hipoteczny…

Millennium płaci do 800 zł za nowe konto. Na pierwsze 200 zł wystarczą dwa tygodnie

Millennium płaci do 800 zł za nowe konto. Na pierwsze 200 zł wystarczą dwa tygodnie

Bank Millennium zapłaci nowym klientom do 800…

Fałszywe „Pekao Lokaty” w Google Play. Oszuści zapraszają do testów aplikacji

Fałszywe „Pekao Lokaty” w Google Play. Oszuści zapraszają do testów aplikacji

Reklama w mediach społecznościowych, rozmowa przez komunikator…

ING płaci młodym do 800 zł za konto i dorzuca rok Onet Premium. Prześwietlamy warunki promocji

ING płaci młodym do 800 zł za konto i dorzuca rok Onet Premium. Prześwietlamy warunki promocji

ING Bank Śląski zachęca osoby w wieku…

Banki kuszą nowych klientów wyższymi odsetkami. Rzecznik krytykuje praktykę, ale nie może nakazać jej zmiany

Banki kuszą nowych klientów wyższymi odsetkami. Rzecznik krytykuje praktykę, ale nie może nakazać jej zmiany

Nowi klienci mogą liczyć na znacznie wyższe…

Who is who

Piotr Rutkowski

Piotr Rutkowski

Zastępca rzecznika prasowego, mBank Piotr Rutkowski jest…

Katarzyna Ostrowska

Katarzyna Ostrowska

Rzecznik prasowy, Uniqa Katarzyna Ostrowska w UNIQA…

Ewa Szerszeń

Ewa Szerszeń

Zastępca rzecznika prasowego, ING Bank Śląski Ewa…

O tym mówią bankowcy

Ostatnie komentarze

avatar komentującego

MalmoMind:

Żadnej nowej „super” wersji aplikacji nie było – to tylko wizualny puder, a …

wt., 27 paź 2026 (19:29) • Grupa Banku Millennium miała 400 mln zł zysku netto w III kwartale. Portfel kredytowy wzrósł o 11 proc.

avatar komentującego

MalmoMind:

Super rekrutacja. Wzięli Babkę dzięki której Getin Bank (Velo aktualnie) „wydym..l” Polaków na …

czw., 8 paź 2026 (08:26) • Credit Agricole tworzy Departament Kredytów Hipotecznych. Pokieruje nim Helena Kamińska

avatar komentującego

odeOOn:

Ważna i potrzebna kampania w tych czasach …

niedz., 27 wrz 2026 (14:34) • Polacy deklarują odpowiedzialność w finansach, ale co piąty miał w tym roku problem z płatnościami. Badanie KRUK-a

avatar komentującego

MalmoMind:

Niestety ale oferta jest mało atrakcyjna, droga i niedostosowana do rzeczywistości. Widać zachłanność …

niedz., 23 sie 2026 (21:29) • Credit Agricole wprowadza flagowe Konto dla Ciebie Max bez opłat i wymagań miesięcznych

avatar komentującego

SK:

Ktoś już to ma w aplikacji ? …

śr., 29 lip 2026 (10:13) • Revolut wprowadza fundusze rynku prywatnego dla klientów w Polsce

  • SMART Bankier
  • Kredyt konsolidacyjny
  • Pożyczki na raty
  • Konto firmowe
  • Kurs inwestowania
  • Kalkulator brutto netto
  • Kalkulator kredytu gotówkowego
  • Kalkulator zdolności kredytowej
  • Kredyt gotówkowy
  • Rozlicz najem w PIT-28
  • pit 37 online na pit.pl
  • Rozliczenie pit
  • Program pit
  • Pit 11
  • Promocje Pekao S.A.
  • Promocje BNP Paribas
  • Promocje Citi Handlowy
  • Promocje bankowe
  • Promocje Alior Bank
  • Promocje Santander Bank
  • Promocje PKO BP
  • Promocje Millenium
  • Promocje ING Bank Śląski
  • Promocje mBank
  • Promocje Velobank
  • Promocje Nest Bank
  • O nas
  • Kontakt
  • Reklama
  • Newsletter
  • Prześlij informację
  • RSS
  • zgarnijpremie.pl
Bonnier Business Polska Bankier.pl – Portal Finansowy – Rynki, Twoje finanse, Biznes PIT.pl -Podatki dla małych firm i osób fizycznych, rozliczenia roczne Systempartnerski.pl - system afiliacyjny Bankier.pl PRNews.pl - banki, karty, konta oraz marketing i public relations Mambiznes.pl - Pomysł na biznes, Własna firma, Biznes plan Dyskusja.biz - Blogi o biznesie, artykuły biznesowe Puls Biznesu pb.pl - rynek, akcje, spółka, przedsiębiorca, budżet Pulsmedycyny.pl - Portal lekarzy i pracowników służby zdrowia Pulsfarmacji.pl - Portal aptekarzy, techników i pracowników sektora farmaceutycznego
© 2008 − 2026 PRNews.pl. Korzystanie z portalu oznacza akceptację regulaminu. Informacja o cookies. Polityka prywatności

Bezpłatny newsletter PRNews.pl

  • PRNews.pl to najbardziej opiniotwórczy serwis w branży bankowej. Przekonaj się dlaczego!
  • Codziennie rano otrzymasz skrót najważniejszych informacji ze świata finansów
  • Dzięki temu będziesz zawsze wiedział o nowych produktach, promocjach i usługach bankowych, ubezpieczeniowych i inwestycyjnych
  • Aktualne wiadomości z prasy i z samych instytucji finansowych - zupełnie bezpłatnie, wprost na twoją skrzynkę mailową
Zapisz się na newsletter:

Dołącz już dziś do niemal 38 tys. odbiorców