Strategiczne położenie na styku kontynentów, niskie obciążenia podatkowe oraz bardzo przyjazne środowisko gospodarcze sprawiają, że dla polskich eksporterów Maroko jest jednym z najbardziej atrakcyjnych rynków na świecie. Eksperci Banku Zachodniego WBK wskazują, że polscy przedsiębiorcy powinni traktować ten kraj jako przyczółek do ekspansji biznesowej w Afryce Północnej i nie tylko.
Bank Zachodni WBK prowadzi projekt poświęcony najbardziej perspektywicznym rynkom eksportowym, na których z racji przynależności do Grupy Santander może zapewnić polskim firmom unikalne wsparcie w ekspansji zagranicznej. Dotychczas odbyły się spotkania tematyczne poświęcone Hiszpanii, Portugalii, Chile, Meksykowi, a w ostatnim czasie również rynkom afrykańskim – Angoli i Maroko.
Maroko jest według ekspertów BZ WBK najciekawszym rynkiem dla polskich firm w Afryce Północnej.Istnieje kilka podstawowych czynników sukcesu na każdym rynku zagranicznym. Jednym z najważniejszych jest otoczenie biznesowe, w przypadku Maroka bardzo sprzyjające. Maroko ma duże ambicje i chce być gospodarczym liderem w regionie. Państwo stwarza coraz lepsze warunki dla biznesu i robi wszystko, aby przyciągać zagranicznych inwestorów. Równie ważnym warunkiem sukcesu ekspansji jest dobra znajomość lokalnego rynku i realiów, które na nim obowiązują. Z doświadczeń naszych klientów wynika, że zapewnia je pozyskanie wiarygodnego lokalnego partnera. Bardzo istotna jest również odpowiednia organizacja oraz zabezpieczenie finansowania inwestycji i bezpieczeństwa transakcji na zagranicznym rynku. My jako Bank Zachodni WBK, członek grupy Santander, oraz Bank Attijariwafa, nasz bank partnerski w Maroku, jesteśmy w stanie wspólnie zapewnić kompleksowe wsparcie w ekspansji zagranicznej firm na rynki afrykańskie. Bank AWB jest własnościowo powiązany z grupą Santander a dla nas to znakomity partner lokalny na rynku w Maroku i w krajach Afryki Północnej. Dzięki tej współpracy nasza oferta jest unikalna. Żaden inny bank w kraju nie jest w stanie zapewnić takiego wsparcia polskim firmom w Maroku i krajach Afryki Północnej – komentuje Robert Antczak, odpowiedzialny za rozwój Biznesu Międzynarodowego w Banku Zachodnim WBK.
Bank Attijariwafa (AWB) to jeden z największych banków afrykańskich; w wybranych krajach Afryki Północnej zajmuje zawsze miejsce w pierwszej trójce.Rozwijamy współpracę opartą przede wszystkim o bliskie kontakty i wymianę know-how. Wspólnie strukturyzujemy finansowe zabezpieczenia transakcji lub finansowanie inwestycji, które są dopasowane do potrzeb klientów a jednocześnie spełniają lokalne uwarunkowania tego rynku, np.: francuskojęzyczne gwarancje według wzorów obowiązujących w Maroku. Finansowanie inwestycji, finansowanie handlu, zabezpieczenie transakcji wymiany walut, gwarancje, akredytywy faktoring czy też międzynarodowy faktoring to tylko niektóre z rozwiązań, z których korzystają nasi klienci– dodaje Piotr Dylak, Dyrektor Zespołu Finansowania Handlu w Banku Zachodnim WBK.
Jeśli chodzi o otoczenie rynkowe, które sprzyja polskim firmom w Maroku, to w ostatnich latach kluczowe z punktu widzenia biznesu zagranicznego było stworzenie w tym kraju Komitetu ds. Otoczenia Biznesowego (CNEA), odpowiedzialnego za uproszczenie procedur i dostępu do informacji, modernizację prawa gospodarczego, poprawę ochrony własności intelektualnej, nowe prawo arbitrażowe i mediacji, nowe regulacje bankowe i uproszczenia administracyjne. Oprócz tworzenia atrakcyjnego środowiska prawno-administracyjnego Królestwo Marokańskie wprowadziło również dla przedsiębiorców zachęty, m.in. redukcję obciążeń podatkowych, fundusze przeznaczone na wsparcie inwestycji (np. Fundusze Promowania Inwestycji, Fundusz Hassana II), zachęty dla offshoringu czy system stref bezcłowych. Na terenie Maroka działają również Zintegrowane Parki Przemysłowe oraz Centrum finansowe Casablanca (Financial City).
Eksperci z Banku Zachodniego WBK podkreślają, że z punktu widzenia polskich przedsiębiorców ważne są bardzo ambitne strategie sektorowe Maroka, m.in.: Plan Zielone Maroko 2020 (modernizacja rolnictwa), Strategia Performant Ecosystem 2020 (rozwój przemysłu) czy Plan Logistyczny 2016 (zwiększenie konkurencji systemu logistycznego i zmniejszenie kosztów transportu w kraju). Maroko stwarza dużą szansę biznesową i dla firm, które chcą rozwijać się w Afryce przez inwestycje bezpośrednie, i dla eksporterów, którzy są zainteresowani wyłącznie wymianą handlową. Jednocześnie marokański popyt dotyczyć będzie nie tylko polskich produktów, ale też usług oraz transferu wiedzy. Na pewno szansę na sukces mają na rynku marokańskim polscy dostawcy sprzętu, maszyn i technologii dla rolnictwa, jak również chemii i nawozów. W związku ze swoim rozwojem Maroko będzie zgłaszać także popyt na rozwiązania w zakresie energetyki oraz maszyn dla wydobycia i przetwórstwa złóż naturalnych. Rynkiem marokańskim powinna zainteresować się branża IT, w tym eksporterzy sprzętu i oprogramowania– wskazuje Piotr Dylak.
Najważniejszy marokański port, czyli Tanger Med Port, jest węzłem logistycznym o zasięgu międzynarodowym i ma obecnie zdolność przeładunkową na poziomie 3,5 mln kontenerów. Królestwo Marokańskie ma ambicje, aby w 2015 r. zwiększyć tę zdolność o 8,5 mln kontenerów i znaleźć się w pierwszej 15-ce najważniejszych węzłów na świecie. Logistyka Maroka opiera się na transporcie morskim, ale równolegle i bardzo intensywnie rozwijany jest transport drogowy i lotniczy. Maroko będzie więc zgłaszać popyt na polskie usługi budowlane, sprzęt budowlany oraz produkty i komponenty dla budownictwa– uzupełnia Piotr Dylak.
Co ważne, Maroko jest również bardzo dobrze oceniane na arenie międzynarodowej, zdobyło m.in. tytuł najbardziej stabilnego kraju w Afryce Północnej (w 2012 r.), najbardziej pokojowego kraju w Afryce Północnej (w 2013 r.) oraz najbardziej demokratycznego spośród krajów arabskich (w 2013 r.). Maroko znalazło się także na 2. miejscu w rankingu Financial Times i fDi – Afrykański kraj przyszłości 2013-2014 r. (1. miejsce w edycji 2012-2013 r.), a w rankingu Doing Bussiness z 2014 r. sklasyfikowano je na 71. pozycji, przy czym w kategorii warunków wymiany handlowej (Trading accross borders) zajmuje już 31. miejsce na świecie.
W opinii przedstawicieli BZ WBK Maroko będzie dobrym pierwszym punktem dla polskich firm chcących prowadzić działalność w Afryce Subsaharyjskiej. Marokańska geostrategia zorientowana jest na wejście w głąb kontynentu i zdobycie pozycji lidera w Afryce. W ciągu ostatnich 10 lat, Maroko podpisało i wprowadzono w życie niemal 5 tyś. umów dwustronnych, a także doprowadziło do powołania 40 wspólnych komisji. Wartość marokańskich inwestycji w Afryce wynosi obecnie ok. 800 mln $, co plasuje kraj na drugiej pozycji po Republice Południowej Afryki wśród największych inwestorów na Czarnym Lądzie.
Oprócz Maroko, również inne kraje Afryki Północnej są uznawane przez ekspertów Banku Zachodniego WBK za warte uwagi polskich firm. Kraje takie jak Algieria, Egipt, Libia, Sudan i Tunezja dynamicznie się rozwijają, głównie w zakresie infrastruktury, nowoczesnego handlu i dystrybucji, usług oraz telekomunikacji. Z kolei polskie firmy, w porównaniu do zachodnich, mogą dostarczyć konkurencyjne cenowo rozwiązania i produkty. Z drugiej strony, z racji historycznych czy obecnych powiązań, np. turystycznych, kraje Afryki Północnej w dużej mierze mają przyswojone europejskie zwyczaje, także biznesowe. W porównaniu do innych krajów afrykańskich, Afryka Północna daje możliwość stosunkowo łatwej organizacji transportu – mówi Robert Antczak.
W III kwartale 2014 r. obroty eksporterów (liczone w euro) z sześcioma krajami Afryki Północnej: Algierią, Egiptem, Libią, Marokiem, Sudanem i Tunezją wzrosły aż o 46,1 proc. w porównaniu do analogicznego okresu w 2013 r. Eksport do tego regionu stanowi już ponad połowę (53,8 proc.) całego polskiego wywozu do Afryki.
Wojciech Boczoń