Certyfikaty KNOCK-OUT – lewarowane instrumenty finansowe na GPW

15 grudnia br. zadebiutuje na warszawskiej giełdzie nowatorski na polskim rynku rodzaj instrumentów finansowych przeznaczonych dla aktywnych inwestorów – lewarowane certyfikaty z KNOCK-OUTem (z barierą) i dźwignią finansową, wyemitowane przez Raiffeisen Centrobank.

Wiele spółek, duże możliwości

Certyfikaty typu KNOCK-OUT z dźwignią (lewarowane) dają możliwość zarabiania na zmianach kursów następujących instrumentów:

*Dla każdego z certyfikatów występuję tzw. mnożnik – pokazujący, jakiej części instrumentu bazowego (wyrażonego w PLN) odpowiada jeden certyfikat

Każdy z powyższych instrumentów bazowych ma odpowiedniki w postaci certyfikatów lewarowanych „long” i „short”:

• Certyfikat KNOCK-OUT long (kupna) zyskuje na wartości, kiedy cena instrumentu bazowego rośnie,

• Certyfikat KNOCK-OUT short (sprzedaży) zyskuje na wartości, kiedy cena instrumentu bazowego spada.

Certyfikaty lewarowane są idealnym instrumentem dla aktywnych inwestorów, ponieważ umożliwiają osiąganie znacznych zysków przy relatywnie niedużym zaangażowaniu kapitału, oznacza to, iż otwarcie pozycji np. na jedną akcję KGHM (10 certyfikatów) kosztuje, przy dźwigni 10, ok. 1/10 bieżącego kursu tej spółki na GPW. Wzrost kursu akcji KGHM o 5%, spowoduje wzrost ceny naszego certyfikatu KNOCK-OUT o ok. 50%.

Mechanizm dźwigni finansowej działa w obie strony i zyski inwestora mogą szybko stopnieć, jeśli rynek będzie poruszał się w odwrotnym kierunku. W odróżnieniu do innych lewarowanych instrumentów finansowych, bazujących na kursach akcji i indeksów, dla  certyfikatów KNOCK-OUT nie mają zastosowania depozyty zabezpieczające. Wartość ewentualnej straty jest ograniczona do zainwestowanego kapitału.

Spadające kursy na giełdzie mogą być także okazją do zysków, jeśli inwestor kupił lewarowany certyfikat na spadki (typu short), który jest dostępny na wszystkie wyżej wymienione akcje i indeks WIG20. Turbo certyfikaty są propozycją zarówno dla giełdowych byków jak i niedźwiedzi.

Knock-out, czyli wbudowany stop loss

Certyfikaty typu KNOCK-OUT są instrumentami bez określonego terminu wygasania (open-end), jedynym zdarzeniem powodującym wygasanie tych certyfikatów jest zajście zdarzenia KNOCK-OUT. Zdarzenie KNOCK OUT to osiągnięcie przez kurs instrumentu bazowego poziomu bariery (poziom KNOCK-OUT). Poziomy bariery podawane są przez emitenta.

Wbudowany w instrument mechanizm „KNOCK-OUT” pozwala zabezpieczyć inwestora przed stratami większymi niż wartość zaangażowanego kapitału w przypadku chybionych transakcji, przy możliwości wykorzystania dźwigni finansowej.

Każdy lewarowany certyfikat typu KNOCK-OUT ma ustalony poziom bariery („KNOCK-OUT level”) – dla certyfikatów na wzrost (typu „long”) jest on poniżej bieżącego kursu giełdowego akcji lub indeksu bazowego, dla certyfikatów na spadek (typu „short”) jest on powyżej tego kursu. W przypadku, gdy kurs instrumentu bazowego spadnie (dla certyfikatu „long”) lub wzrośnie (dla certyfikatu „short”) do poziomu tej bariery, obrót certyfikatem jest automatycznie zawieszany i produkt znika z giełdy a wartość takiego instrumentu jest bardzo bliska 0 zł.

W Źródło: RCB

Wykres 1. Poziom bariery i poziom wygasania dla certyfikatów KNOCK-OUT LONG.

Źródło: RCB
Wykres 2. Poziom bariery i poziom wykonania dla certyfikatów KNOCK-OUT SHORT.

Dla każdego instrumentu bazowego oraz „kierunku inwestycji” (na wzrost lub spadek) na GPW notowane są certyfikaty lewarowane z różnymi poziomami bariery („knock-out”). Przed złożeniem zlecenia inwestor powinien upewnić się, że oba parametry certyfikatu, który zamierza kupić odpowiadają jego strategii inwestycyjnej.

Im cena instrumentu bazowego znajduje się bliżej bariery (i ceny wykonania), tym większą dźwignię finansową on oferuje.

Dla certyfikatów, dla których cena instrumentu bazowego jest bardzo odległa od poziomu bariery tym mniejsza dźwignia finansowa, tym bardziej profil wypłaty certyfikatu przypomina certyfikaty indeksowe (trackery).

Plik z aktualnymi poziomami bariery (knock-out) i wykonania (poziom finansowania) znajduje się na stronie GPW (prawa kolumna)

Finansowanie, czyli wbudowana pożyczka

Poziom bariery i poziom ceny wykonania zmienia się w czasie – rośnie dla certyfikatów long i short. Jest to dodatkowy zysk dla posiadaczy pozycji krótkiej oraz koszt utrzymywania pozycji dla inwestorów posiadających certyfikaty long dłużej niż przez jedną sesję. Zmiany tych poziomów wynikają z kosztów finansowania (kredytowania) pozycji inwestora przez emitenta certyfikatów, inwestor płaci tylko niewielką część ceny akcji, korzystając w 100% ze zmian jej ceny.

Podobny efekt inwestor mógłby osiągnąć zaciągając pożyczkę w swoim domu maklerskim jako uzupełnienie wkładu własnego na zakup danych papierów wartościowych. Skorzystanie z lewarowanego certyfikatu jest jednak znacznie prostsze i tańsze, ponieważ inwestor nie musi zajmować się formalnościami związanymi z finansowaniem –  jest ono wbudowane w certyfikat, który można nabyć składając zlecenie kupna w biurze maklerskim.

Certyfikat KNOCK-OUT – produkt dla aktywnych

Certyfikaty lewarowane z knock-outem ze względu na wbudowany mechanizm dźwigni finansowej są produktem przeznaczonym dla aktywnych inwestorów, którzy oczekują znacznego zysku w krótkim terminie, ale potrafią zarządzać dużą zmiennością cen tych instrumentów.

Przykłady – certyfikaty long i short

Certyfikaty KNOCK-OUT są instrumentami „delta-one” – zmiana ceny certyfikatu (nominalna w PLN) jest bardzo bliska zmianie ceny instrumentu bazowego. Dzięki dźwigni finansowej, wynikającej z niższej ceny certyfikatu, procentowe zmiany wartości certyfikatów są większe niż zmiany ceny instrumentu bazowego.

Certyfikaty LONG:

Inwestor przewidujący wzrost wartości instrumentu bazowego może wykorzystać certyfikat KNOCK-OUT na wzrost (long). Dzięki temu jego zyski mogą być procentowo dużo wyższe niż przy inwestowaniu w akcje. Jednak w przypadku spadku ceny akcji lub poziomu indeksu, jego straty będą zdecydowanie większe niż przy inwestowaniu bezpośrednio w instrument bazowy. Jeżeli instrument bazowy spadnie do poziomu bariery, certyfikat wygasa, strata inwestora ograniczona jest do zainwestowanej kwoty.

Przykład 1.

Certyfikat turbo long
na akcje PKOBP
Poziom bariery	27,50 zł
poziom wykonania	26,00 zł
Cena akcji	33,70 zł
Cena certyfikatu	0,80 zł
nowa cena akcji	35,00 zł	37,00 zł	39,00 zł	31,00 zł			29,00 zł	28,00 zł
zmiana ceny akcji	4%	10%	16%	-8%			-14%	-17%
zmiana ceny certyfikatu	19%	58%	87%	-31%			-61%	-75%

Certyfikaty SHORT:

Jeżeli inwestor zakłada spadek ceny instrumentu bazowego – może wykorzystać certyfikaty KNOCK-OUT na spadek (short) – pozwalające na zyski przy spadku ceny instrumentu bazowego. Tutaj również bardzo duże znaczenie dla poziomu osiąganych zysków i strat ma dźwignia finansowa, należy również pamiętać o poziomie bariery (gdy cena instrumentu bazowego wzrośnie do tego poziomu, certyfikat wygasa).

Przykład 2.

Źródło: GPW