Kancelaria Harvest Legal House prowadzi jedną z pierwszych spraw, w której klient banku Millennium S.A. domaga się zwrotu blisko 100 tys. zł z tytułu nadpłat w ratach kredytu indeksowanego do CHF w związku z zastosowaniem w umowie klauzuli indeksacyjnej.
W sprawie Kancelaria podniosła nie tylko abuzywność klauzuli indeksacyjnej, na którą wskazał sąd ochrony konkurencji i konsumentów, ale przede wszystkim nieważność tej klauzuli, a przez to nieważność całej umowy kredytu.
Sprawa dotyczy umowy kredytu hipotecznego udzielonego w 2007 roku w walucie PLN i wypłaconego w tej walucie oraz poddanego indeksacji do waluty CHF według kursu w dniu uruchomienia kredytu. Indeksacja kwoty głównej kredytu spowodowała, że raty kapitałowo-odsetkowe są wyliczane od kwoty indeksowanej, a nie od kwoty udostępnionego kapitału w PLN, co zdaniem Harvest Legal House jest sprzeczne s prawem.
Pierwsza rozprawa w tej sprawie odbędzie się w dniu 26 października 2015 roku o godz. 9.00 w Sali nr 305 w Sądzie Okręgowym w Warszawie przeciwko Bankowi Millennium S.A., zaś reprezentowany klient wyraził zgodę na ujawnienie wszelkich informacji stanowiących tajemnice bankową i dotyczących szczegółów tej sprawy.
„W pozwie podnieśliśmy sprzeczność klauzuli indeksacyjnej z naturą umowy kredytu i definicją umowy kredytu zawartą w prawie bankowym, zgodnie z którą przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy określoną kwotę, a kredytobiorca zobowiązuje się do jej zwrotu.Skoro klauzula indeksacyjna nie powoduje, że kwota w walucie CHF jest oddana do dyspozycji kredytobiorcy, a jednocześnie bank oddał do dyspozycji kredytobiorcy jedynie kwotę w PLN, to zamieszczenie klauzuli indeksacyjnej w umowie kredytowej wypacza naturę instytucji kredytu, a przez to powoduje nieważność tej umowy, jako sprzecznej z celem kredytu i przepisami prawa bankowego. Ponadto odsetki również winny być wyliczane w oparciu o kwotę udostępnionego kredytu, a nie o kwotę indeksowaną.W 2007 roku prawo bankowe w ogóle nie dopuszczało indeksacji, a ustawa antyspreadowa nie działa wstecz w zakresie poddania salda kredytu indeksacji”-komentuje mec. Barbara Garlacz – Radca Prawny w Harvest Legal House.
Kancelaria powołuje się także na ustawę o księgach wieczystych i hipotece, która w ówczesnym brzmieniu przewidywała, że ustanowienie hipoteki w walucie PLN możliwe jest jedynie dla wierzytelności w PLN, zaś wierzytelności w walucie obcej można było zabezpieczyć tylko hipoteką wyrażoną w walucie obcej. W tej sprawie klient złożył oświadczenie o ustanowieniu hipoteki, której suma została wyrażona w walucie PLN. Przesądza to o tym, że kredyt został udzielony w walucie PLN.
„Wskazujemy także na wątpliwości co do zgodności tej umowy z obowiązującym wówczas prawem dewizowym.Dodatkowo, w tej sprawie klient złożył oświadczenie o uchyleniu się od skutków złożonego oświadczenia woli (podpisanej umowy kredytu) z uwagi na fakt, że bank błędnie wyliczył całkowity koszt kredytu i opartą o niego rzeczywistą roczną stopę oprocentowania. Jak wynika z obliczeń, wskazane przez bank CKK i RRSO nie uwzględniają kosztu indeksacji (spreadów walutowych).Umowy kredytów indeksowanych przez brak informacji o granicach ryzyka walutowego są sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, zaś przez asymetryczne ukształtowanie u podstaw i przerzucenie ryzyka stopy procentowej i ryzyka walutowego na klienta, sprzeczne z kodeksową zasadą ekwiwalentności. Sprawy tego typu będą wymagały zgłębienia wielu faktów, dokonania całościowej oceny prawnej, a przede wszystkim kierunkowego prowadzenia postępowania dowodowego. Mam nadzieję, że sądy wezmą pod uwagę apel szefowej komisji finansów publicznych o przyspieszenie postępowania w tych sprawach” – dodaje mec. Barbara Garlacz.
Sprawa jest o tyle istotna, że dotyka istoty indeksacji i jej oceny z punktu widzenia prawa polskiego.
Harvest Legal House
Wojciech Boczoń