Tylko przez ostatnie 4 lata średnie oprocentowanie kredytów hipotecznych spadło z poziomu około 12% do poziomu 5,75%. Również oprocentowanie kredytów konsumenckich w tym czasie zmniejszyło się średnio o 3 punkty procentowe. Podobnie jest z kredytem w rachunku bieżącym i osobistym. Obniżając wysokość oprocentowania kredytów, banki zmieniają swoją strukturę przychodów – na ogół na rzecz opłat i prowizji realizowanych w oddziałach. To obszar coraz większej konkurencji.
Ceny opłat za transakcje bezgotówkowe spadły w Polsce na przestrzeni ostatnich lat o 40%. Niestety obrót gotówkowy w naszym kraju to wciąż około 70% wszystkich wykonywanych przez obywateli transakcji przy użyciu kart płatniczych.
Przy takich usługach jak przelewy, wpłaty, wypłaty, prowadzenie konta – należy wyjść z generalnego założenia, że tańsze są transakcje realizowane przez nowoczesne kanały dystrybucji (Internet, telefon stacjonarny i komórkowy). Coraz więcej klientów o tym wie i to docenia – w ciągu ostatnich 5 lat liczba kont z elektronicznym dostępem zwiększyła się 13-to krotnie. Obecnie już 8,5 miliona klientów korzysta z dostępu do konta za pośrednictwem Internetu.
Ceny w polskiej bankowości detalicznej są niższe od cen światowych uwzględniając lokalną specyfikę analizowanych rynków oraz pakiet usług. W porównaniu do innych krajów UE, uwzględniając wysokość średniego wynagrodzenia, należy zauważyć, że ceny usług bankowych są w Polsce niższe niż ceny usług telekomunikacyjnych, energii elektrycznej oraz dostępu do Internetu.
Jak wynika z raportu Word Retail Banking Report 2005 przygotowanego przez Capgemini i Efma, ceny podstawowych usług bankowych jako „jednolitego koszyka” bez uwzględniania lokalnej specyfiki, w Polsce kształtują się poniżej średniej, a dla przykładu we Włoszech i w Niemczech są ponad dwukrotnie wyższe niż średnia.
Upowszechnienie korzystania z Internetu i telefonu do zlecania operacji bankowych umożliwia spadek cen w bankowości detalicznej. Wciąż jednak notujemy wysoki udział obrotu gotówkowego – czyli operacji wykonywanych w oddziałach – co wiąże się z zdecydowanie większymi kosztami po stronie banków. Polityka cenowa banków zachęca klientów do wykorzystywania zdalnych kanałów dostępu. Rozwój wielokanałowych strategii dostępu w Polsce napotyka jednak na problemy strukturalne – zakres dostępu do Internetu i jego koszt oraz wciąż jedne z najdroższych na świecie usługi telekomunikacyjne. Pod względem korzystania z Internetu przez obywateli, Polska znajduje się na 20 miejscu wśród państw UE.
Banki stale wzbogacają zakres usług dostępnych za pośrednictwem Internetu lub telefonu, co wymaga nakładów inwestycyjnych. Stała rozbudowa infrastruktury IT oraz konieczność inwestycji w bezpieczeństwo tych kanałów powoduje, że usługi te obłożone są, minimalnymi w porównaniu z innymi, opłatami. W początkowej fazie ich wdrażania zdarzały się okresy promocji, co było próbą przełamania braku zaufania klientów do tego typu usług.
Poziom cen usług bankowych zależny jest także od stopnia ubankowienia – czyli liczby osób korzystających z usług bankowych. Jest on w polskiej gospodarce ciągle znacząco niższy niż w innych krajach UE. W Polsce tylko 58% ludności posiada rachunek podczas gdy w Europie jest to około 84%. Ważna dla kształtowania cen usług jest też 8 do 12 razy mniejsza częstotliwość korzystania z usług przez polskich klientów.
Duża konkurencja na rynku usług bankowych powoduje, że klienci mają możliwość samodzielnego wyboru najkorzystniejszej oferty dla siebie. Pamiętać jednak trzeba, że najtaniej, nie zawsze znaczy najlepiej. Dziś każdy może wybrać w jednym z banków taki produkt, który najbardziej odpowiada jego oczekiwaniom – w zależności od tego, jakie są jego potrzeby oraz np. częstotliwość korzystania z usług. W związku z dużą konkurencją pomiędzy bankami możliwe jest także indywidualne negocjowanie wysokości oprocentowania kredytów oraz warunków korzystania z niektórych usług. Porównywanie ofert banków tylko pod względem ceny za poszczególne usługi może wprowadzać klientów w błąd, gdyż o wyborze banku powinno decydować także bardzo wiele innych czynników, takich jak oferta kart płatniczych, dostęp do bankomatów, zdalnych kanałów dostępu, liczby placówek, zakresu oferowanych usług dodatkowych takich jak ubezpieczenie, dostęp do jednostek funduszy inwestycyjnych. Dzisiaj każdy może wybrać taki bank, który najlepiej spełnia jego oczekiwania.
Klienci nie mają również żadnych problemów ze zmianą banku i nie dotyczy to wyłącznie przeniesienia konta, ale także kredytu.
Wojciech Boczoń