Liczba upadłości firm w latach 2011-2012 lekko w dół

Po rekordowym wzroście w poprzednich dwóch latach Globalny Wskaźnik Upadłości Euler Hermes spadł w 2010 r. o 5%. Tę tendencję zniżkową w dziedzinie upadłości korporacyjnych dostrzegamy również w roku 2011., jednak jej tempo jest umiarkowane, a ona sama znacznie się różni w zależności od kraju. Oczekuje się, że liczba upadłości korporacyjnych pozostanie powyżej poziomu sprzed kryzysu przynajmniej do 2012 r.

Azja i Ameryka mają najlepsze wyniki w zmniejszeniu poziomu niewypłacalności korporacyjnych w 2010 r.

Globalny Wskaźnik Upadłości Euler Hermes, który mierzy światowe tendencje w zakresie upadłości korporacyjnych, spadł w 2010 r. o znaczące 5% po wzroście o 64% w latach 2007-2009. – Obecna tendencja odzwierciedla lepszą sytuację finansową wielu przedsiębiorstw, które dokonały daleko idących zmian, by poradzić sobie z kryzysem – mówi Wilfried Verstraete, Prezes Zarządu Grupy Euler Hermes. – Odzwierciedla również pewne środki wsparcia publicznego, które nadal obowiązują, jak np. programy złomowania samochodów i ulgi podatkowe, przede wszystkim jednak stanowi oznakę poprawy sytuacji w gospodarce światowej. Po spadku o 2% w 2009 r. światowy PKB wzrósł o ponad 4% w roku 2010 głównie dzięki dwóm czynnikom: odbudowie zapasów i odbiciu międzynarodowego handlu, który pod względem wolumenu w 2010 r. wzrósł o 15%, po spadku o 13% w roku 2009.

W tych warunkach liczba upadłości korporacyjnych spadła w ponad połowie państw z próby badanej przez Euler Hermes (wyjaśnienie metodologii znajduje się na końcu dokumentu). Dwa regiony, które prowadzą w zakresie poprawy koniunktury globalnej – Azja i Pacyfik oraz Ameryka – odnotowały największą poprawę; liczba upadłości korporacyjnych spadła tam odpowiednio o 12% i 8% po dwóch latach znacznych wzrostów.

Dla Europy rok 2010 był w ostatecznym rozrachunku mniej optymistyczny. Liczba upadłości korporacyjnych rosła w południowej części regionu (w Grecji, we Włoszech i w Portugalii). Wyjątkiem była tu Hiszpania z 5-procentowym spadkiem liczby upadłości korporacyjnych, wynik ten był jednak kontynuacją pięciokrotnego wzrostu tego czynnika w ciągu poprzednich trzech lat. Poprawę odnotowano w Europie Wschodniej (Węgry, Polska, Czechy, Rosja i Słowacja) oraz w niektórych innych krajach, takich jak Belgia, Dania, Irlandia, Luksemburg i Szwajcaria. Niewielką poprawę (spadek o 2%) zauważono we Francji i w Niemczech. Mimo że poprawa ta była bardziej widoczna w Finlandii, Norwegii, Holandii i Wielkiej Brytanii, nie udało jej się zniwelować bardzo dużego wzrostu upadłości w poprzednich latach.

Liczba upadłości korporacyjnych pozostanie na wysokim poziomie w latach 2011-2012

Zdaniem Karine Berger, szefującej działowi Zarządzania Rynkiem i Marketingu Strategicznego oraz Głównego Ekonomisty Euler Hermes, “Trwająca poprawa koniunktury w gospodarce światowej utrzyma prawdopodobnie spadek liczby upadłości korporacyjnych we wszystkich regionach do 2012 r.”

Spadek ten może jednak ograniczyć szereg czynników, szczególnie w krajach uprzemysłowionych, gdzie spółkom tylko częściowo udało się złapać oddech:
– Wolniejsze tempo rozwoju światowej gospodarki – oczekuje się, iż spadnie ono do ok. 3% w 2011 i 2012 r. – a w szczególności niskie tempo rozwoju państw europejskich jako całości;
– Rosnące koszty produkcji (surowce, koszty pracy itp.); oraz
– Zacieśniana polityka monetarna, przy znacznej stracie konkurencyjności powiązanej w niektórych krajach z kursami wymiany walut.

Z uwagi na powyższe czynniki spadek globalnego indeksu upadłości będzie w 2011 r. najpewniej umiarkowany (-7%) i 2012 r. (-5%), a przypadki wyjątkowe wiążą się ze specyficznymi warunkami gospodarczymi (Grecja i Portugalia) oraz wydarzeniami nadzwyczajnymi (Japonia). “W ogólnym rozrachunku spadek globalnego wskaźnika w latach 2010-2012 nie wystarczy, by zrównoważyć rekordowe wzrosty z lat 2008-2009. Innymi słowy, poziom upadłości korporacyjnych w roku 2012 będzie w wielu krajach nadal wyższy niż w 2007 r.” mówi Wilfried Verstraete.

Polska nie jest wyjątkiem

Widać już poprawę, której wyznacznikiem jest wskaźnik upadłości, ale nadal w skali całego kraju nie jest to jeszcze powrót do stanu sprzed światowego kryzysu. Znaczne różnice w podziale na województwa.
Po przejściu przez światowy kryzys bez prawdziwej recesji (1,7% wzrost PKB w 2009), dzięki m.in. stabilności popytu wewnętrznego, Polska odnotowała solidny wzrost w 2010 r (3,8%), dynamizowany dodatkowo ożywieniem eksportu i odnawianiem zapasów, co przyczyniło się do prawie do ustabilizowania liczby bankructw (+3% w 2010).

Jak mówi Tomasz Starus, dyrektor Biura Oceny Ryzyka w Euler Hermes: „Prognozy pozostają w miarę korzystne na obecny i 2012 rok, m.in. dzięki inwestycjom publicznym w infrastrukturę, co powinno równoważyć negatywne skutki z oczekiwanego wzrostu inflacji. Przed większym optymizmem powstrzymuje z kolei m.in. to, iż stopa bezrobocia zapewne nie zmniejszy się z wysokiego poziomu odnotowanego w 2009 r.”

Dalszy wzrost gospodarczy w tempie ok. 3,5% w latach 2011-2012, powinien przynieść efekt w postaci zmniejszającej się liczy upadłości w 2011r. (-10% r/r), pozostając jednak do 2012 r na poziomie wyższym niż przed kryzysem w 2008r. Znajduje to potwierdzenie także w aktualnych statystykach upadłości: skupiając się dla większej pewności na danych za pierwsze 4 miesiące br. (dane za maj są dopiero są w trakcie publikacji) w porównaniu do analogicznego okresu 2008 roku liczba upadłości jest obecnie większa w skali całego kraju o 45%. Przy czym mamy do czynienia ze znacznymi różnicami w odniesieniu do poszczególnych województw – w niektórych z nich sytuacja obecnie jest nawet lepsza niż trzy lata temu (przynajmniej w kwestii liczby upadłości) – m.in. w województwie lubelskim czy śląskim. W większości województw liczba bankructw jest jednak większa niż w szczycie prosperity przed trzema laty – w niektórych o 30-40% (Mazowieckie czy Kujawsko-Pomorskie), a w innych nawet dwukrotnie lub więcej (m.in. Dolnośląskie, Łódzkie czy Wielkopolskie).

 1. Globalny Wskaźnik Upadłości dla państw

Baza 100: 2000r.	% światowego PKB	% Globalnego Indeksu Upadłości	2005	2006	2007	2008	2009	2010	2011	2012
Globalny Wskaźnik Upadłości	86.10	100.0%	4%	-5%	-9%	28%	28%	-5%	-7%	-5%
Kraj
Australia	1.74	2.0%	10%	6%	-3%	21%	4%	2%	4%	-4%
Austria	0.72	0.8%	12%	-5%	-6%	0%	9%	-8%	-3%	-2%
Belgia	0.87	1.0%	0%	-3%	1%	10%	11%	2%	-5%	-4%
Brazylia	2.71	3.2%	-31%	-54%	-33%	-15%	19%	-21%	0%	3%
Chiny	7.45	8.7%	9%	14%	20%	5%	-2%	-16%	-20%	-10%
Czechy	0.37	0.4%	-12%	0%	-10%	-3%	34%	13%	11%	-5%
Dania	0.59	0.7%	-5%	-20%	21%	54%	54%	13%	-12%	-7%
Estonia	0.04	0.0%	-4%	-16%	-43%	109%	149%	-2%	-8%	-9%
Finlandia	0.47	0.5%	-7%	2%	-1%	14%	30%	-11%	0%	-5%
Francja	4.94	5.7%	1%	-4%	6%	15%	12%	-2%	-5%	-3%
Grecja	0.62	0.7%	2%	-8%	-6%	10%	15%	25%	20%	-2%
Hiszpania	2.78	3.2%	25%	-1%	13%	180%	79%	-5%	-4%	-5%
Holandia	1.51	1.8%	2%	-12%	-23%	1%	73%	-10%	-4%	-7%
Hong Kong	0.37	0.4%	-26%	-35%	-18%	3%	22%	-24%	-4%	-1%
Irlandia	0.46	0.5%	-3%	1%	3%	113%	82%	11%	-2%	-5%
Japonia	8.45	9.8%	-5%	2%	6%	11%	-1%	-14%	5%	3%
Kanada	2.58	3.0%	-7%	-10%	-7%	-2%	-12%	-25%	-2%	2%
Litwa	0.08	0.1%	9%	-2%	-20%	58%	93%	-12%	-14%	-7%
Luxembourg	0.12	0.1%	2%	-8%	6%	-13%	21%	32%	13%	-5%
Łotwa	0.06	0.1%	-36%	15%	16%	28%	67%	20%	-30%	-8%
Niemcy	6.30	7.3%	-6%	-7%	-15%	0%	12%	-2%	-9%	-6%
Norwegia	0.78	0.9%	-18%	-14%	-6%	28%	38%	-12%	-5%	-7%
Płd. Korea	1.60	1.9%	-23%	-26%	-9%	19%	-27%	-21%	-10%	4%
Polska	0.91	1.1%	-4%	-34%	-26%	-10%	57%	3%	-10%	-6%
Portugalia	0.42	0.5%	-37%	3%	18%	47%	29%	8%	10%	6%
Rosja	2.89	3.4%	49%	447%	-75%	-28%	11%	3%	-1%	-3%
Singapur	0.31	0.4%	-27%	-20%	-18%	25%	2%	5%	-8%	0%
Słowacja	0.16	0.2%	66%	5%	-54%	-27%	35%	13%	-21%	-3%
Stany Zjednoczone	24.57	28.5%	14%	-50%	44%	54%	40%	-7%	-13%	-8%
Szwajcaria	0.85	1.0%	-4%	-5%	-5%	-2%	24%	20%	-3%	-5%
Szwecja	0.83	1.0%	-11%	-9%	-6%	9%	21%	-5%	-7%	-4%
Taiwan	0.67	0.8%	17%	21%	68%	-23%	-58%	-21%	-5%	-4%
Węgry	0.27	0.3%	2%	18%	3%	21%	24%	21%	-24%	-6%
Wlk. Brytania	4.61	5.3%	10%	6%	-20%	31%	17%	-17%	-12%	-5%
Włochy	3.98	4.6%	9%	-16%	-40%	19%	29%	21%	2%	-3%

2. Globalny Wskaźnik Upadłości dla regionów – zmiany roczne

Baza 100: 2000r.	% światowego PKB	% Globalnego Indeksu Upadłości	2005	2006	2007	2008	2009	2010	2011	2012
Global Insolvency Index	86.10	100.0%	4%	-5%	-9%	28%	28%	-5%	-7%	-5%
Indeks dla Ameryki Płn. i Płd.	29.86	34.7%	8%	-48%	34%	48%	37%	-8%	-13%	-7%
Indeks dla Azji i Pacyfiku	20.61	23.9%	0%	4%	13%	6%	-8%	-12%	-3%	-2%
Indeks dla Europy Płn.	15.02	17.4%	6%	69%	-46%	11%	33%	-4%	-7%	-5%
Indeks dla państw basenu Morza Śródziemnego i Afryki	7.80	9.1%	9%	-9%	-13%	107%	65%	0%	-2%	-4%
Indeks dla strefy euro	23.18	26.9%	1%	-7%	-9%	36%	40%	-1%	-4%	-4%

3. Globalny Wskaźnik Upadłości – ewolucja 1997-2012

Baza 100: 2000r.

Metodologia

Pojęcie upadłości korporacyjnych różni się w poszczególnych krajach, co utrudnia dokonywanie porównań międzynarodowych. Różnice te mają dwie główne przyczyny. Po pierwsze, oficjalne procedury upadłościowe nie mają identycznego znaczenia we wszystkich krajach. W niektórych państwach, na przykład w Hiszpanii i we Włoszech, gdzie dominują postępowania układowe, odnotowuje się bardzo nieliczne bankructwa przedsiębiorstw, przez co liczba firm z problemami finansowymi jest zaniżona. Po drugie, w niektórych przypadkach bankructwa jednoosobowych działalności gospodarczych zaliczane są do upadłości korporacyjnych, w innych – na przykład w Stanach Zjednoczonych – do upadłości osób fizycznych, co utrudnia oddzielenie bankructw firm od bankructw czysto prywatnych. W efekcie dane na temat upadłości korporacyjnych są w znacznym stopniu zaniżone. Ponadto rozgraniczenie pomiędzy samodzielnymi przedsiębiorcami a bardzo małymi spółkami wykazuje w poszczególnych krajach istotne różnice. Dla każdego kraju wykorzystaliśmy definicję przedsiębiorstwa, która jest możliwie najbliższa definicji użytej w analizie upadłości, na podstawie której obliczono stopę upadłości.

Aby zniwelować różnice wynikające z odmiennego charakteru krajowych danych statystycznych i uwarunkowań, zamiast liczb bezwzględnych opieramy się raczej na zmianie liczby upadłości w czasie. Dla każdego kraju obliczyliśmy wskaźnik upadłości, za podstawę przyjmując rok 2000 = 100. Na tej podstawie stworzyliśmy Globalny Wskaźnik Upadłości (GWU), który stanowi sumę ważoną wskaźników krajowych. Udział każdego kraju we wskaźniku odpowiada jego udziałowi w łącznym PKB (według aktualnych kursów wymiany) wszystkich 35 państw objętych naszą analizą, które stanowi ponad 85% światowego PKB według aktualnych kursów wymiany za rok 2010.

Źródło: Euler Hermes