Istotą faktoringu jest sprzedaż wierzytelności za określoną cenę przez dostawców towarów lub usług na rzecz faktora (tj. banku lub innej wyspecjalizowanej jednostki finansowej). Faktoring pełny (bez regresu) jest zarówno alternatywną formą finansowania działalności gospodarczej, jak też narzędziem powodującym przeniesienie ryzyka wynikającego z zastosowania mechanizmu odroczonego terminu płatności. Na rynku polskich usług finansowych ta forma kredytowania działalności gospodarczej pojawiła się po wprowadzeniu gospodarki rynkowej.
„Faktoring to jeden z tych instrumentów finansowych, który od niedawna znajduje się w fazie coraz powszechniejszej akceptacji przez kadrę zarządzającą aktywami poszczególnych podmiotów” – mówi Elwira Ostrowska-Graczyk, Dyrektor Biura Ubezpieczeń Finansowych PZU SA. – „Jest to moim zdaniem proces oczywisty i nieuchronny – z chwilą włączenia Polski w procesy integracyjne w ramach Unii Europejskiej presja konkurencyjności i innowacyjności, jaką stwarza rozszerzony rynek, wymusza stosowanie narzędzi wspomagających możliwości rozwojowe podmiotów. Jednym z takich instrumentów jest właśnie factoring.”
Prawdziwy rozwój factoringu w Polsce obserwuje się od 2000 r., szczególnie korzystne są jednak dwa ostatnie lata. Najpełniejsze dane na temat wielkości całego rynku to dane GUS, wg których w 2006 r. wartość skupionych faktur w ramach factoringu wyniosła ponad 25 mld zł i oznaczała 22% dynamikę w stosunku do roku poprzedniego. Według szacunków Polskiego Związku Faktorów wartość wykupionych wierzytelności w 2007 r. osiągnie – według zgodnych ocen – kwotę ponad 30 mld zł,
co oznaczać będzie ponad 20% dynamikę wzrostu.
„Potencjał jest ogromny. W tej chwili udział faktoringu w PKB Polski wynosi ok. 1,6 -1,8%, podczas gdy we Francji, Czechach, na Litwie czy we Włoszech waha się od 6% do 9%” – mówi Elwira Ostrowska-Graczyk. – „Dodatkowo liczba nowych graczy na rynku (faktorów) i rosnąca konkurencja z pewnością przełożą się na dostępność oferty oraz jej jakość i elastyczność.
W odpowiedzi na zapotrzebowania tego rosnącego rynku PZU SA stworzył nowoczesne i kompleksowe ubezpieczenie wierzytelności w ramach faktoringu bez regresu. Pozwoli ono wielu instytucjom zajmującym się działalnością faktoringową zminimalizować poziom ryzyka, poprzez zastosowanie solidnego zabezpieczenia wierzytelności faktoringowych i tym samym stabilizację wpływów faktora.”
Ubezpieczenie należności faktoringowych stanowi uzupełnienie oferty PZU SA w zakresie ubezpieczeń finansowych, a w szczególności ubezpieczenia kredytu kupieckiego, w zarządzaniu którego PZU SA posiada wieloletnie doświadczenie oraz wypracowane mechanizmy kontroli ryzyka. W najbliższych miesiącach ryzyko operacyjne produktu zostanie dodatkowo ograniczone dzięki zaimplementowaniu dodatkowego narzędzia w postaci systemu informatycznego dedykowanego dla ubezpieczeń finansowych.
„Ubezpieczenia finansowe są jednym z najszybciej rozwijających się obszarów ubezpieczeń majątkowych w Polsce, co potwierdza tendencja wzrostowa przypisu składki w ostatnich latach” – mówi Witold Jaworski, członek zarządu PZU SA. – „Nasze ponad 10-letnie doświadczenie w zakresie oferowania ubezpieczenia kredytu kupieckiego daje naszym klientom rękojmię właściwego zarządzania nowym produktem ” – dodaje.
Ubezpieczenie należności faktoringowych daje szereg korzyści znacznie wykraczających poza czysto finansowy aspekt działalności instytucji faktoringowych – ubezpieczenie zapewnia dostęp do profesjonalnych ocen wiarygodności finansowej odbiorców towarów, stały monitoring ubezpieczonych wierzytelności czy też możliwość ciągłego włączania do umowy ubezpieczenia nowych faktorantów i odbiorców.
„Wartość obrotów uzyskanych przez firmy faktoringowe w Polsce w ubiegłym roku wskazuje na rosnące zapotrzebowanie na tego typu usługi wśród polskich przedsiębiorstw” – mówi Elwira Ostrowska-Graczyk. – „Faktoring coraz częściej stanowi alternatywę dla kredytu bankowego przy finansowania bieżącej działalności firm. Prognozy rozwoju ubezpieczeń finansowych w Polsce wskazują na bardzo wysoki, a jednocześnie w niewielkim stopniu wykorzystany potencjał tego rynku” – dodaje.
Dla PZU SA objęcie ubezpieczeniem podmiotów korzystających z faktoringu spowoduje dywersyfikację portfela ubezpieczeń finansowych. Usługa faktoringu bez regresu oferowana jest bowiem podmiotom dokładnie zweryfikowanym pod względem tzw. standingu finansowego i jakości ich portfela. Grupa ta różni się więc pod względem poziomu ryzyka jakie stanowią dla ubezpieczyciela. Dodatkowo – jeśli faktorem jest bank, ze względu na jego doświadczenie, wypracowane metody i skalę możliwości „oddziaływania” na potencjalnych dłużników, prawdopodobieństwo wystąpienia szkody ulega dalszemu zmniejszeniu. Ponadto znaczny wzrost liczby dłużników znajdujących się w portfelu PZU SA – poprzez rozszerzenie oferty o ubezpieczenie wierzytelności factoringowych – powiększy wiedzę PZU SA o rynku. Ta z kolei będzie wykorzystywana w procesie oceny ryzyka wynikającego z innych produktów, udzielania gwarancji ubezpieczeniowych lub ubezpieczenia kredytu kupieckiego.
Wojciech Boczoń