W zestawieniu, dzięki wystarczająco długiej historii, zadebiutowało dziewięć funduszy, wszystkie uzyskały pierwsze oceny w horyzoncie rocznym. Po raz pierwszy ocenie zostały poddane fundusze z grupy akcji zagranicznych europejskich rynków wschodzących (5 produktów). Ponadto noty otrzymały: Commercial Union FIO subfundusz CU Zrównoważony (3a) oraz 3 subfundusze funduszu parasolowego Noble Funds FIO, dwa z notą najwyższą 5a (Akcji i Mieszany) oraz jeden z notą 3a – Skarbowy.
W rankingu funduszy akcyjnych przyznaliśmy noty 8 funduszom akcji polskich małych i średnich spółek (AKP_MS), jedynie w horyzoncie rocznym, 19 funduszom akcji polskich uniwersalne (AKP_UN) w perspektywie długoterminowej (36-miesięcznej) oraz 25 w perspektywie krótkoterminowej (12-miesięcznej). W przypadku funduszy akcji zagranicznych sklasyfikowaliśmy 5 produktów akcji zagranicznych europejskich rynków wschodzących w perspektywie krótkoterminowej.
W grupie funduszy akcji polskich małych i średnich spółek, najwyższe noty 5a otrzymały dwa produkty: PKO/Credit Suisse Akcji Małych i Średnich Spółek FIO oraz ING FIO Średnich i Małych Spółek. Pierwszy z funduszy wypracował w minionym roku najlepszy wynik ze wszystkich funduszy inwestycyjnych otwartych +37,9%. Ponadto prezentuje bardzo korzystny stosunek zysku do ryzyka, dzięki czemu wskaźnik Information Ratio przyjmuje świetny poziom powyżej 2. Drugi z funduszy wypracował w minionym roku +18,7% zysku (drugi wynik w grupie), jednak w jego przypadku relacja oczekiwanej stopy zwrotu do ryzyka przyjmuje już wartości ujemne. Do większości funduszy AKP_MS nie można już wnosić wpłat, ponadto akcje małych i średnich spółek bardzo słabo sobie radzą w ostatnich miesiącach. W konsekwencji produkty z tej grupy notują przewagę umorzeń nad wpłatami – w grudniu największe ujemne saldo miało miejsce w przypadku funduszy o największych aktywach, w tym wspomnianego ING FIO Średnich i Małych Spółek.
W grupie funduszy AKP_MS, niekorzystny stosunek zysku do ryzyka prezentują dwa fundusze z oferty Pioneer Pekao TFI (ocena 1a). Oba wypracowały najsłabsze wyniki w grupie w minionym roku, poniżej 10%. Podczas gdy z funduszu Pioneer Średnich Spółek Rynku Polskiego FIO, od ponad pół roku klienci więcej środków wycofują niż do niego wpłacają, to Pioneer Małych i Średnich Spółek Rynku Polskiego FIO pozyskał w grudniu ok. +30 mln PLN nowych aktywów.
W grupie funduszy akcji polskich uniwersalnych, pozycję lidera, niezmiennie od kwietnia zeszłego roku, utrzymuje fundusz Legg Mason Akcji FIO, który otrzymał najwyższe noty 5a w obu horyzontach czasowych. Fundusz ten wykazuje się najlepszą relacją oczekiwanej dodatkowej stopy zwrotu do ryzyka w 36-miesięcznym horyzoncie czasowym. Ponadto w latach 2005-2007 dał zarobić posiadaczom jego jednostek +135,5%, a w samym 2007 roku +22,1% (w obu przypadkach drugi wynik w grupie). Wygląda na to, że klienci doceniają wyniki, gdyż poza niekorzystnym listopadem, w każdym miesiącu więcej środków do niego wnoszą niż wypłacają. W samym grudniu saldo wyniosło ok. +50 mln PLN.
Podobnie jak w poprzednim rankingu, w horyzoncie długoterminowym najwyższą ocenę otrzymały również Arka BZ WBK Akcji FIO (największy fundusz akcyjny) oraz ING FIZ Akcji. Pierwszy z funduszy otrzymuje najwyższe oceny nieprzerwanie od wielu miesięcy, dzięki świetnym wynikom (+142,0%) oraz wyjątkowo dobrej relacji oczekiwanej dodatkowej stopy zwrotu funduszu do ryzyka. W horyzoncie 12-miesięcznym wygląda to nieco słabiej, ponieważ fundusz na przemian uzyskuje noty 4a bądź 5a. W 2007 roku stopa zwrotu funduszu wyniosła +15,5%, czyli o 3,1 pkt. proc. powyżej średniej. Choć był to czwarty wynik w grupie, towarzyszyło mu wyższe ryzyko, stąd w grudniu ocena 4a. Fundusz cieszy się dużym zainteresowaniem klientów, w grudniu przewaga wpłat nad umorzeniami wyniosła według naszych szacunków ponad +60 mln zł, a w całym 2007 roku fundusz pozyskał ok. +650 mln PLN nowych środków. Kolejny fundusz ING FIZ Akcji otrzymuje od nas najwyższe noty 5a w obu horyzontach czasowych od 3 miesięcy. Bardzo dobrym wynikom (w horyzoncie rocznym i trzyletnim – trzeci wynik w grupie), towarzyszy dość niski w porównaniu do innych funduszy AKP, poziom ryzyka.
W zestawieniu 12-miesięcznym, najwyższe oceny (poza wspomnianymi dwoma funduszami) otrzymały jeszcze dwa fundusze: PKO/Credit Suisse Akcji FIO oraz debiutant w naszym rankingu – Noble Funds FIO Subfundusz Noble Fund Akcji. Pierwszy z funduszy otrzymał tak wysoką ocenę po bardzo długiej przerwie. Od połowy 2006 roku fundusz ten zaczął spadać w naszych zestawieniach, przez wiele miesięcy otrzymywał najniższe oceny. Jego sytuacja zaczęła się poprawiać w połowie minionego roku, z miesiąca na miesiąc otrzymywał wyższe noty, by w grudniu w zestawieniu rocznym otrzymać najwyższą, a w 3-letnim 3a. Tak wysoką ocenę w zestawieniu rocznym, fundusz zawdzięcza bardzo dobrej relacji oczekiwanej dodatkowej stopy zwrotu do ryzyka, poprawiającej się z miesiąca na miesiąc. Ponadto fundusz wypracował niezły wynik w minionym roku +15,1%, 2,7 pkt. proc. powyżej średniej. Nieco słabsze są wyniki w perspektywie 3-letniej, jednak obserwując ich poprawę, można oczekiwać, iż w niedługim czasie, otrzyma od nas wyższą notę również w tym zestawieniu. W grudniu, według naszych szacunków, fundusz ten nie cieszył się zbytnim zainteresowaniem klientów, przewaga wpłat nad umorzeniami była symboliczna, natomiast w całym 2007 roku zebrał blisko +1,4 mld PLN nowych aktywów. Noble Funds FIO Subfundusz Noble Fund Akcji – zadebiutował w naszym rankingu od razu z najwyższą oceną 5a. Fundusz ten ma najlepszą w grupie relację oczekiwanej dodatkowej stopy zwrotu do ryzyka, którą opisuje wskaźnik Information Ratio (+2,6). Ponadto wypracowuje bardzo dobre wyniki, w 2007 roku najwyższy w grupie funduszy AKP_UN +33,1%. Wśród klientów fundusz cieszy się bardzo dużym powodzeniem, od momentu jego utworzenia (grudzień 2006) co miesiąc notuje przewagę wpłat nad umorzeniami, w grudniu wynoszącą ok. +70 mln PLN (najwięcej ze wszystkich funduszy akcyjnych). Dzieki temu aktywa funduszu wynoszą już 600 mln PLN.
W ostatnim okresie zaszło jeszcze kilka zmian, na które warto zwrócić uwagę. Od 5 miesięcy pogarsza się pozycja funduszu AIG FIO Akcji. Fundusz, który w lipcu otrzymał od nas najwyższe oceny 5a w obu zestawieniach, w grudniu został oceniony na 3a w rankingu 12-miesięcznym i na 4a w 3-letnim. Systematycznie, z miesiąca na miesiąc pogarsza się relacja oczekiwanej dodatkowej stopy zwrotu do ryzyka, ponadto wynik za 2007 rok jest poniżej średniej (+6,5%). Spadek formy odnotowuje również FORTIS FIO subfundusz FORTIS Akcji (z 5a w lipcu do 3a w grudniu), a także KBC Akcyjny FIO (z 3a w październiku do 1a w grudniu). Są również i zmiany na lepsze, jak choćby zauważalna poprawa oceny krótkoterminowej funduszu Allianz FIO subfundusz Allianz Akcji z 1a do 3a w ciągu 3 miesięcy, w długoterminowym wciąż otrzymuje 1a.
W grudniu największa przewaga umorzeń nad wpłatami dotyczyła trzech funduszy: Pioneer Akcji Polskich FIO, KBC Portfel VIP Subfundusz Akcyjny SFIO oraz Millennium FIO Akcji. Wszystkie fundusze otrzymują od nas niskie oceny, między 1a, a 2a.
W przypadku funduszy lokujących aktywa w akcje zagraniczne europejskich rynków wschodzących ocenie poddano jedynie 5 produktów, które miały wystarczająco długą historię. Najwyższą notę 5a w zestawieniu rocznym otrzymał w grudniu Arka BZ WBK Akcji Środkowej i Wschodniej Europy FIO, który wypracował najlepszy wynik w grupie w minionym roku (+19,1% wobec średniej +14,0%), ponadto wykazuje się najlepszą relacją oczekiwanej dodatkowej stopy zwrotu do ryzyka. Bardzo dobrą ocenę 4a otrzymał również fundusz PKO/Credit Suisse Akcji Nowa Europa FIO. Oba produkty cieszą się dużym zainteresowaniem klientów, poza kilkoma wyjątkami miesięcznie pozyskiwały powyżej 100 mln PLN nowego kapitału. Aktywa obu funduszy przekraczają już wartość 1 mld PLN. Najniższą notę 1a otrzymał w grudniu fundusz PZU FIO Akcji Nowa Europa, który miesięcznie pozyskuje symboliczne kwoty od klientów.
Wojciech Boczoń
