Trzeci kwartał bieżącego roku to dalszy wzrost aktywnego wykorzystania zdalnych kanałów dostępu do bankowości, ale relatywnie największy wśród użytkowników bankowości mobilnej. Od początku lipca do końca września liczba aktywnych użytkowników aplikacji bankowych wzrosła o blisko 6% osiągając ponad 13,6 mln. Widoczne odbicie obserwujemy w sferze transakcji bezgotówkowych. W systemach KIR odnotowano wzrosty zarówno liczby, jak i wartości operacji.
III kwartał bieżącego roku upłynął przede wszystkim pod znakiem znaczącego wzrostu aktywności klientów w mobilnych kanałach dostępu do banków. W ciągu trzech miesięcy, liczba użytkowników bankowych aplikacji na telefony i tablety zwiększyła się o 5,85% – nominalnie o ponad 750 tys. – w porównaniu do poprzedniego kwartału, a w ujęciu rocznym aż o 31%. Znaczący przypływ klientów do aplikacji mobilnych to w dużej mierze efekt pandemii, która okazała się katalizatorem zmian zachodzących w obszarze zdalnych kontaktów z dostawcami wszelkich, nie tylko finansowych usług. Wyraźnie widoczne jest jednak, że ta tendencja się umacnia i coraz więcej osób w ostatnich miesiącach przekonuje się do nowoczesnej bankowości w telefonie. Co istotne, podobnie jak w poprzednim okresie, największy wpływ na wzrost liczby aktywnych użytkowników mobilnych rozwiązań mieli klienci mobile only, a więc ci, którzy korzystając z aplikacji bankowych jednocześnie nie logują się do serwisów transakcyjnych z wykorzystaniem przeglądarki internetowej w danym miesiącu. Liczba takich osób przekroczyła w III kwartale 7 milionów, stanowiąc 52% wszystkich użytkowników bankowości mobilnej. Przy wzroście liczby aktywnych klientów bankowości mobilnej na poziomie niespełna 6% w ujęciu kwartalnym, wzrost segmentu mobile only wyniósł 9%, a od początku roku 2020 – 22%.
Sumarycznie, na koniec III kwartału aktywnych było natomiast 13,69 mln klientów bankowości mobilnej, a liczba wszystkich aktywnych klientów bankowości internetowej osiągnęła 19,45 mln., przy blisko 38 mln wszystkich umów bankowości elektronicznej wśród klientów indywidualnych. W obu kategoriach również odnotowano wzrosty – odpowiednio na poziomie 1,87% i 1,06% w ujęciu kwartalnym.
„Pandemia koronawirusa nie wpłynęła rewolucyjnie na zachowania klientów banków, ale przyspieszyła procesy, które obserwowaliśmy w relacjach z klientami już od pewnego czasu. Ugruntowanie zwyczajów płatniczych i coraz powszechniejsze przechodzenie na bankowość mobilną wśród istotnej grupy klientów dowodzi, że w bankowości nie ma już odwrotu od nowoczesnych technologii, a pandamia siłą rzeczy wymusiła przyspieszenie dostosowań w tym obszarze. Dalsza migracja w stronę mobilności będzie wymagać od banków ustawicznego rozwoju tej sfery infrastruktury, nowych inwestycji w customer experience i bezpieczeństwo. Musimy jednak pamiętać, że banki, aby dalej rozwijać swoje usługi, kreować wartość dla klientów i wspierać gospodarkę, muszą generować zyski na określonym poziomie. Dzisiejsze obciążenia sektora bankowego, wzrost ryzyka kredytowego spowodowany pandemią i środowisko niskich stóp procentowych to kumulacja niekorzystnych czynników, które stawiają dalszy szybki rozwój w sferze nowych technologii pod znakiem zapytania. W takich warunkach konieczna jest rewizja poziomu bieżących obciążeń nałożonych na banki. – mówi Włodzimierz Kiciński, wiceprezes Związku Banków Polskich.
Z danych zebranych w raporcie wynika, że w III kwartale liczba klientów z segmentu małych i średnich przedsiębiorców posiadających dostęp do bankowości internetowej utrzymała się na poziomie 3 milionów. Odnotowano tylko symboliczny przyrost w tej kategorii na poziomie 0,73% więcej w odniesieniu do kwartału II. 1,94 miliona klientów z segmentu MSP aktywnie korzysta z bankowości elektronicznej. Wzrost aktywnych klientów wyniósł 1,04% w stosunku do II kwartału 2020 roku.
Dane za III kwartał 2020 r. na temat płatności bezgotówkowych pochodzące z systemów Krajowej Izby Rozliczeniowej wskazują na odbicie liczby transakcji w systemie Elixir w porównaniu do II kwartału oraz wzrost ich wartości – odpowiednio o 1,62% i 5,26%. Przyspieszenie dynamiki wzrostu widoczne było natomiast w systemie przelewów natychmiastowych Express Elixir, gdzie liczba transakcji zwiększyła się kwartalnie o 30%, a wartość o 12,75% Po kilku kwartałach spadków odbicie nastąpiło także w przypadku liczby i wartości operacji rozliczanych w systemie Euro Elixir – odpowiednio o 10% i 8,3%. Nadal jednak nie są to poziomy notowane jeszcze rok temu.
PENGAB w grudniu: w długoterminowych prognozach powraca optymizm
W grudniu Index Pengab odnotował wartość -8.4 pkt, m/m jest wyższy o 2.8 pkt. Po raz pierwszy od ponad kwartału odnotowano wyraźną poprawę prognoz sześciomiesięcznych dla rynku kredytowego a także prognoz sytuacji ekonomicznej gospodarstw domowych, przedsiębiorstw oraz gospodarki kraju. W grudniu odnotowano także wzrost aktywności klientów na rynku kredytów, zarówno detalicznych jak i dla podmiotów gospodarczych. Bieżąca aktywność klientów na rynku depozytowym uległa osłabieniu. W ocenach mijającego roku zdecydowanie dominują opinie negatywne, a rok 2020 został oceniony jako najgorszy w historii realizowanych pomiarów.
Mimo że grudniowy pomiar przyniósł nieznaczną poprawę głównego wskaźnika Monitora Bankowego to ogólny obraz koniunktury w bankowości od marca br. wciąż odbiega od poziomów notowanych w całej 27 letniej historii badania. Warto przypomnieć, że w latach 1993-2019 największy spadek historyczny (o 31 p.p. z 42 pkt do 11 pkt.) indeks Pengab zanotował w okresie kwiecień 2008 – marzec 2009. Tymczasem w ciągu trzech miesięcy 2020 wskaźnik ten obniżył swoją wartość aż o 70 p.p. do poziomu -50 pkt. i niemalże przez cały rok utrzymywał wartość ujemną. Pomiar koniunktury bankowej pokazuje z jak wielkim szokiem musiała się zmierzyć gospodarka w perspektywie ostatnich trzech kwartałów. Należy mieć nadzieję, że po tak wymagającym okresie, rok 2021 przyniesie konsekwentne odrabianie strat. Pierwsze dobre sygnały napływają z makroekonomicznych prognoz 6-miesięcznych, które w grudniu charakteryzowały się powrotem do wskaźników notowanych przed pandemią.
Źródło: ZBP
Wojciech Boczoń
