Banki zaostrzyły kryteria, niższa zdolność kredytowa

Założyliśmy, że 4-osobową rodzinę interesuje kredyt na 30 lat, w ratach równych, z możliwie niskim wkładem własnym. Wynosi on, w zależności od banku i kwoty kredytu, od zera do 40%. Według stanu na koniec października średnia zdolność kredytowa we frankach szwajcarskich badanej rodziny spadła w porównaniu z końcem sierpnia o 34,6 tys. zł i wynosi 174,3 tys. zł. W przypadku kredytów w złotych spadek jest nieco niższy – 29,3 tys. zł, a średnia zdolność kredytowa wynosi 213,2 tys. zł. Biorąc pod uwagę to, że w ostatnim czasie banki wyraźnie podniosły poziom wymaganego wkładu własnego, dziś nie można rozpatrywać maksymalnej zdolności w oderwaniu od koniecznego wkładu własnego.

Największe spadki zdolności kredytowej dla kredytów we frankach miały miejsce w Raiffeisen Banku, Polbanku oraz Banku Millennium, odpowiednio o: 140 tys. zł, 76,1 tys. zł i 70,9 tys. zł. Tak znaczny spadek możliwej do uzyskania kwoty kredytu przekłada się na wartość mieszkania, jakie mogą kupić kredytobiorcy. Na początku września rodzina z naszego przykładu kredytem zaciągniętym w Polbanku mogła sfinansować np. zakup 3-pokojowego mieszkania w Poznaniu o powierzchni 58,6 m2, teraz stać ją już tylko na mieszkania 2-pokojowe o powierzchni 47,2 m2.

W obliczeniach Expander uwzględnił zmiany cen mieszkań. Jeżeli rodzina udałaby się po kredyt do innego banku, byłoby ją stać na jeszcze mniejszy metraż, zarówno dziś, jak i na początku września. Polbank był i nadal jest najbardziej liberalny w zakresie obliczania zdolności kredytowej we frankach i mimo znacznego spadku tej zdolności w ostatnich dwóch miesiącach nadal udzieli rodzinie z naszego przykładu najwyższej kwoty kredytu – 280 tys. zł. Jednocześnie trzeba podkreślić, że Polbank nie wymaga wkładu własnego dla kredytu we frankach, zatem maksymalna zdolność kredytowa może być traktowana jako limit ceny mieszkania, na jakie może sobie pozwolić rodzina z naszego przykładu.

W Raiffeisen Banku rodzina z naszego przykładu mogła pod koniec sierpnia zaciągnąć kredyt we frankach w maksymalnej kwocie, 240 tys. zł, a pod koniec października w kwocie 120,9 tys. zł. Biorąc pod uwagę ceny metra kwadratowego w Poznaniu pod koniec sierpnia i pod koniec października, oraz to, że bank wcześniej nie wymagał wkładu własnego dla kredytów we frankach, a dziś wynosi on 25%, można przyjąć, że rodzina z naszego przykładu mogła kupić sobie 39,5 m2, a dziś tylko 25,5 m2 i to pod warunkiem, że posiada 30,2 tys. zł.

Spośród banków, które Expander uwzględnił w badaniu, tylko w BOŚ w ciągu minionych dwóch miesięcy wzrosła maksymalna możliwa do uzyskania kwota kredytu we frankach. Różnica wynosi 20,7 tys. zł. Najprawdopodobniej wynika to z faktu, iż obecnie bank ten nie wymaga wkładu własnego, a dwa miesiące temu wymagał 20%.

W omawianym okresie z udzielania kredytów we frankach całkowicie wycofały się Lukas Bank i Dom Bank. Zaczął ich udzielać natomiast Bank Pocztowy, w którym maksymalna zdolność przykładowej rodziny wynosi 175 tys. zł przy minimalnym wkładzie własnym na poziomie 20%.

Zmiana maksymalnej zdolności kredytowej i wymagany wkład własny dla kredytów we frankach

Nazwa Banku	Maksymalna zdolność kredytowa (w tys. zł)		Minimalny wymagany wkład własny
	Na dzień 30.10.2008	Zmiana w stosunku do 1.09.2008	Procentowo	Kwotowo (w tys. zł)
BGŻ	182,6	-36,9	40%	73,0
BOŚ	235,7	20,7	0%	0,0
BPH	121	-6	20%	24,2
Euro Bank	203,1	-16,8	10%	20,3
Ge Money	240	-35	20%	48,0
ING	197	-10,7	10%	19,7
Kredyt Bank	176	-51	30%	52,8
mBank	120,9	-22,3	0%	0,0
Millennium	137,8	-70,9	35%	48,2
Miultibank	120	-23,2	0%	0,0
Nordea	162,7	-25,1	10%	16,3
PKO BP	158,5	-30,9	20%	31,7
Polbank	280	-76,1	0%	0,0
Raiffeisen Bank	120,9	-119,1	25%	30,2
Santander	152	-16	35%	53,2

W większości banków spadek zdolności kredytowej miał miejsce również w przypadku kredytów w złotych. Największy nastąpił również w Raiffeisen Banku – o 146 tys. zł. O ile na początku września 4-osobowa rodzina mogła w tym banku uzyskać kredyt na kwotę 300 tys. zł, to dziś jedynie na 153,2 tys. zł. Ponieważ bank ten do niedawna nie wymagał wkładu własnego, wrześniowa kwota jest jednocześnie limitem ceny mieszkania, jakie może kupić rodzina. Natomiast obecnie bank ten wymaga 25% wkładu własnego. Uwzględniając zmiany cen mieszkań oraz przyjmując, że obecnie rodzina posiada wymagany wkład własny, można stwierdzić, że w miejsce 2-pokojowego mieszkania, na które mogła sobie pozwolić jeszcze dwa miesiące temu, dziś może kupić zaledwie 32,2 m2, czyli kawalerkę.

W trzech bankach – Fortis Banku, Invest Banku, Bank Pekao – zdolność kredytowa w złotych wzrosła. W tym pierwszym aż o 23,4 tys. zł. Wszystkie trzy banki nie wymagają wkładu własnego dla kredytów w złotych i jednocześnie nie udzielają kredytów we frankach.

Zmiana maksymalnej zdolności kredytowej i wymagany wkład własny dla kredytów w złotych

Nazwa Banku	Maksymalna zdolność kredytowa (w tys. zł)		Minimalny wymagany wkład własny
	Na dzień 30.10.2008	Zmiana w stosunku do 1.09.2008	Procentowo	Kwotowo (w tys. zł)
Bank Pocztowy	210	-13	0	0
BGŻ	210	-53,4	20%	42
BOŚ	234,8	-28,2	0	0
BPH	145	-7	20%	29
Dom Bank	270	-30	30%	81
Dominet	196	-34,4	0	0
Euro Bank	243,8	-20,1	10%	24,38
Fortis	258,3	23,4	0	0
Ge Money	220	-20	20%	44
ING	236,4	-12,9	0	0
Invest Bank	220	17	0	0
Kredyt Bank	192	-80	10%	19,2
Lukas Bank	219,9	-3,1	0	0
mBank	145,1	-26,7	0	0
Millennium	207,8	-49,4	20%	41,56
Multibank	145	-26,8	0	0
Nordea	195,3	-30,1	10%	19,53
Pekao	298,7	1,5	0	0
PKO BP	204,8	-31,9	0	0
Polbank	220	-51,6	0	0
Santander	190	-20	0	0
Raiffeisen Bank	153,2	-146,8	25%	38,3

Najwyższa kwotę kredytu w złotych przykładowa rodzina może uzyskać w Banku Pekao – 298,7 tys. zł. Na kolejnych miejscach uplasowały się Bank Zachodni WBK i Dom Bank. Najniższą w BPH, mBanku i Multibanku – 145 tys. zł. Jeśli rodzina zaciągnie kredyt w Banku Pekao może kupiec mieszkanie w Poznaniu o powierzchni 50,3 m2.

Maksymalna zdolność kredytowa i wskaźnik LTV dla przykładowej rodziny

Nazwa banku	Maksymalna kwota kredytu w PLN (w tys. zł)	Maksymalny LTV dla kredytów w PLN	Maksymalna kwota kredytu w CHF (w tys. zł)	Maksymalny LTV dla kredytów w CHF
Bank Pocztowy	210	105%	168	80%
BGŻ	210	80%	182,6	60%
BOŚ	234,8	100%	235,7	100%
BPH	145	80%	121	80%
BZ WBK	288,1	100%	187,3	90%
Deutsche Bank	Brak danych	110%	brak danych	110%
Dom Bank	270	70%	n/d	n/d
Dominet	196	110%	n/d	n/d
Euro Bank	243,8	90%	203,1	90%
Fortis	258,3	100%	n/d	n/d
Ge Money	220	80%	240	80%
ING	236,4	100%	197	90%
Invest Bank	220	100%	n/d	n/d
Kredyt Bank	192	90%	176	70%
Lukas Bank	219,9	100%	n/d	n/d
mBank	145,1	100%	120,9	100%
Millennium	207,8	80%	137,8	65%
Multibank	145	100%	120	100%
Nordea	195,3	90%	162,7	90%
Pekao	298,7	104%	n/d	n/d
PKO BP	204,8	110%	158,5	80%
Polbank	220	100%	280	100%
Raiffeisen Bank	153,2	75%	120,9	75%
Santander	190	100%	152	65%
Średnia	213	95%	174	85%

Jarosław Sadowski
Expander