Przychodzi kiedyś dzień, kiedy fundusz kończy inwestycję w spółce. Są różne powody takiej decyzji i różne sposoby pozbycia się akcji lub udziałów.
Fundusz może według własnego uznania w dowolnym memencie podjąć decyzję o zakończeniu inwestycji w daną spółkę. Może go do tego skłonić osiągnięcie zadowalającego zysku, poniesienie straty lub zmiana strategii inwestycyjnej. Fundusz może pozbywać się aktywów również jeżeli podejmie decyzję o likwidacji.
Fundusz może wyjść z inwestycji poprzez: sprzedaż akcji lub udziałów innemu inwestorowi, wprowadzenie akcji do obrotu giełdowego, umorzenie akcji (udziałów) przez spółkę lub likwidację spółki.
1. Sprzedaż akcji lub udziałów innemu inwestorowi. Nabywcą może być inny fundusz, instytucja finansowa, inwestor branżowy lub inne podmioty. Ustalenie ceny oraz warunków umowy sprzedaży następuje w drodze negocjacji między funduszem oraz nowym inwestorem. Pozycja negocjacyjna funduszu będzie zależeć od kondycji finansowej spółki, aktualnej sytuacji na rynku finansowym oraz w gospodarce. Jeżeli na rynku jest dobra koniunktura wówczas można uzyskać korzystną cenę. Jednym ze wskaźników rynkowych cen transakcyjnych na rynku private equity jest relacja ceny transakcyjnej do zysku spółki przed opodatkowaniem powiększonego o amortyzację (EBITDA). W okresie dekoniunktury warto rozważyć odłożenie decyzji o dezinwestycji na lepsze czasy.
2. Sprzedaż akcji lub udziałów pozostałym akcjonariuszom lub udziałowcom, menadżerom lub pracownikom spółki (buy back). Ten sposób wyjścia z inwestycji jest często ustalany przed wejściem funduszu do spółki. Pozwala to na ponowne przejście kontroli przez dotychczasowych właścicieli spółki.
3. Wprowadzenie akcji do obrotu giełdowego lub ASO lub alternatywnego systemu obrotu. To popularna forma wyjścia z inwestycji. Wprowadzenie akcji na giełdę wymaga sporządzenia prospektu oraz zatwierdzenia go przez Komisję Nadzoru Finansowego, rejestracji akcji w KDPW oraz uzyskanie zgody zarządu giełdy na wprowadzenie do notowań. W przypadku ASO procedury są mniej skomplikowane, jednak dotyczy to mniejszych spółek. Jeżeli fundusz jest jednym z akcjonariuszy musi uzyskać zgodę walnego zgromadzenia na publiczną ofertę akcji, gdyż dotyczy ona wszystkich akcji spółki. Ostateczną cenę sprzedaży akcji podyktują inwestorzy giełdowi. Będzie ona zależeć nie tylko od kondycji finansowej spółki, w tym wartości zysku netto na akcję, lecz również od sytuacji na giełdzie. Stąd fundusz winien starannie wybrać moment debiutu giełdowego, co ma duże znaczenie dla rentowności inwestycji. Jeżeli fundusz posiada udziały w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, wówczas dla tego rodzaju dezinwestycji niezbędne jest przekształcenie jej w spółkę akcyjną.
4. Umorzenie akcji lub udziałów. Fundusz może również wyjść z inwestycji, jeżeli spółka umorzy część akcji lub udziałów. W tym celu niezbędne jest podjęcie uchwały Walnego Zgromadzenia o obniżeniu kapitału podstawowego. Kwota uzyskana w wyniku umorzenia stanowi przychód funduszu.
5. Likwidacja spółki. Fundusz może dokonać likwidacji spółki w celu spieniężenia całego majątku. Po zaspokojeniu wierzycieli pozostała kwota proporcjonalna do udziału w kapitale podstawowym stanowi przychód funduszu.
Wymagane liczby głosów, niezbędne dla podjęcia uchwał w sprawie wprowadzenia akcji do obrotu giełdowego, umorzenia akcji (udziałów) lub likwidacji spółki określa kodeks spółek handlowych. Jeżeli fundusz posiada wystarczającą liczbę głosów na Walnym Zgromadzeniu może odpowiednią uchwałę przegłosować sam, jeżeli mniej – musi przekonać do tego innych akcjonariuszy (udziałowców), tak aby mogła ona zapaść zgodnie z wymogami określonymi w ksh.
Źródło: Investors Dom Maklerski
Wojciech Boczoń