Produkty strukturyzowane to instrumenty finansowe, których cena jest uzależniona od wartości określonego wskaźnika rynkowego (np. kursu akcji lub koszyków akcji, wartości indeksów giełdowych, kursów walut). Są emitowane przez instytucje finansowe, najczęściej banki lub domy maklerskie. Emitent produktu strukturyzowanego zobowiązuje się w stosunku do nabywcy (inwestora), że w terminie wykupu instrumentu wypłaci mu kwotę rozliczenia kalkulowaną wg określonego wzoru. Formuła określająca zasady wypłaty ułatwia posiadaczom takich instrumentów śledzenie bieżącej wartości danego instrumentu.
W zależności od konstrukcji instrumentu możemy wyróżnić dwa podstawowe rodzaje produktów strukturyzowanych:
1. Produkty gwarantujące ochronę kapitału – bardzo bezpieczne, dają inwestorowi określony udział w zyskach, jakie generuje wbudowany w produkt wskaźnik rynkowy i jednocześnie 100-procentową gwarancję zwrotu zainwestowanego kapitału (inwestor nie poniesie straty).
2. Produkty nie gwarantujące pełnej ochrony kapitału – instrumenty bardziej ryzykowne, gdyż większy jest udział inwestora zarówno w zyskach, jak i w stratach generowanych przez produkt wbudowany (niemniej inwestor ma szansę na duży zarobek).
Produkty strukturyzowane możemy również podzielić w zależności od terminu ich wykupu na krotko-, średnio- i długoterminowe.
Różna może być konstrukcja produktu strukturyzowanego, np. może to być obligacja zerokuponowa z dołączoną opcją, certyfikat, warrant itp. Jedną z najczęstszych postaci produktu strukturyzowanego jest obligacja zerokuponowa połączona z opcją, która:
a. z jednej strony – dzięki obligacji zerokuponowej – gwarantuje zwrotu zainwestowanego kapitału w terminie wykupu instrumentu,
b. z drugiej strony – dzięki opcji – daje możliwość udziału we wzroście aktywów bazowych, na których oparty jest produkt.
Na świecie, w tym także w Europie, systematycznie rośnie zainteresowanie produktami strukturyzowanymi. Wartość sprzedaży tych produktów w 2005 r. na rynku europejskim wyniosła ok. 140 mld euro i zwiększyła się o ponad 20% w stosunku do 2004 r. Na pięciu największych rynkach produktów strukturyzowanych dla inwestorów indywidualnych – Włochy, Belgia, Niemcy, Hiszpania oraz Francja koncentruje się około 75% całości ich sprzedaży.
Mając na uwadze debiut pierwszego produktu strukturyzowanego na giełdzie w Warszawie, którego emitentem będzie Deutsche Bank z siedzibą w Londynie, GPW przygotowała osobną wizualizację nowego segmentu rynku. Stworzona została specjalna strona w serwisie internetowym giełdy, w sekcji Notowane instrumenty, poświęcona wyłącznie tego typu produktom.
Wojciech Boczoń