Pierwszy fundusz inwestycyjny rozpoczął działalność 27 lipca 1992 roku. W grudniu 2001 roku, a więc po przeszło 9 latach funkcjonowania rynku, aktywa pod zarządem rodzimych funduszy inwestycyjnych przekroczyły wartość 10 mld PLN. Na zgromadzenie kolejnych 10 mld PLN rynek czekał już tylko niespełna rok – w listopadzie 2002 roku wartość aktywów przekroczyła 22 mld PLN. Wzrost rynku o ostatnie 10 mld PLN z osiągniętej setki to okres 3 miesięcy. Liczba działających na rynku funduszy inwestycyjnych dopiero w roku 2002 roku przekroczyła 100 i w ciągu trzech kolejnych lat uległa podwojeniu.
Styczeń 2007 roku przyniósł kontynuację trendu dynamicznego wzrostu rynku funduszy inwestycyjnych obserwowanego w ubiegłych latach. Po niezwykle pomyślnym dla rynku funduszy inwestycyjnych roku 2005 tylko nieliczni prognozowali, że rok 2006 będzie równie dobry. Tymczasem aktywa powierzone funduszom inwestycyjnym wzrosły w ciągu 12 miesięcy 2006 roku aż o 37,5 mld PLN osiągając na koniec grudnia poziom 98,8 mld PLN. Dynamika wzrostu rynku wyniosła 61,3%. Szacunkowy napływ nowych środków do funduszy wyniósł 25,5 mld PLN i był o 37% większy niż rok wcześniej.
Mimo, że rynek polski w skali całego rynku europejskiego to wciąż rynek niewielki (z udziałem na poziomie 0,3% – stan na koniec III kwartału 2006r.), w minionym roku pod względem wartości powierzonych funduszom inwestycyjnym aktywów „przegoniliśmy” Turcję i Grecję.
Dynamiczny wzrost rynku znalazł odzwierciedlenie we wskaźnikach opisujących jego pozycję w polskiej gospodarce – najważniejszy z nich – opisujący relację WAN do PKB wzrósł w 2006 roku z 6,3% do 9,5%, co świadczy o stale rosnącym znaczeniu funduszy w polskiej gospodarce.
Wśród czynników, które w sposób istotny wpłynęły na tak dynamiczny wzrost polskiego rynku funduszy inwestycyjnych, wymienić należy koniunkturę na krajowym rynku akcji, która stała się przyczyną spektakularnego wzrostu popularności funduszy akcyjnych i mieszanych oraz związany z tym transfer oszczędności z depozytów bankowych. Nie bez znaczenia był również wzrost zamożności polskiego społeczeństwa oraz wzrost skłonności do oszczędzania – powiedział Marcin Dyl Prezes Zarządu Izby Zarządzających Funduszami i Aktywami. Podkreślić natomiast trzeba dwa nieodzowne czynniki wzrostu rynku, których znaczenia nie da się przecenić – systematyczny wzrost wiedzy i świadomości Polaków w zakresie finansów osobistych oraz jakość prowadzonej działalności i produktów oferowanych przez podmioty prowadzące działalność na polskim rynku funduszy inwestycyjnych.
Liczba nowych produktów – funduszy i subfunduszy, które rozpoczęły działalność w roku 2006 wyniosła 69 (o 9 więcej niż w roku poprzednim), w tym kilka absolutnych nowości na naszym rynku takich jak np. fundusze podstawowe i powiązane czy fundusze surowcowe. Szybki wzrost w tym zakresie to odpowiedź podmiotów działających na rynku na rosnące, coraz bardziej wyspecjalizowane potrzeby Klientów.
Na przekroczenie kwoty 100 mld PLN aktywów pod zarządem funduszy inwestycyjnych czekaliśmy 14 lat i 6 miesięcy. Jak szybko możliwe jest osiągnięcie kolejnej setki? Odpowiedź na to pytanie nie jest prosta. Z dużym prawdopodobieństwem można stwierdzić, że znacznie krócej. Rozwój rynku zależy jednak od wielu czynników, z których najważniejsze to oczywiście rynkowy odbiór oferty towarzystw funduszy inwestycyjnych oraz kształt regulacji prawnych określających działalność na rynku. I w tym zakresie Izba Zarządzających podejmuje systematyczne działania, aby umożliwić rozwój rynku oraz konkurowanie jego podmiotów na wspólnym europejskim rynku usług finansowych – mówi Marcin Dyl.
Działalność Izby Zarządzających Funduszami i Aktywami – postulaty i kształt regulacji prawnych określających działalność rynku funduszy inwestycyjnych
W chwili obecnej trwają prace legislacyjne nad nowelizacją ustawy o funduszach inwestycyjnych, projekt zmiany ustawy, przygotowany przy czynnym udziale Izby, jeszcze w tym tygodniu ma zostać przyjęty przez Radę Ministrów i w nieodległej przyszłości powinien trafić pod obrady Parlamentu. Wprowadzane na jego mocy zmiany mają na celu dążenie do zrównywania warunków dla różnych podmiotów działających na rynku finansowym, w kontekście równej konkurencji podmiotów krajowych i zagranicznych działających na zasadzie jednolitego paszportu. Niniejsza nowelizacja nie rozwiązuje jednak wszystkich kwestii wymagających zmian zapisów ustawy, w związku z czym Izba już dziś rozpoczyna prace nad przygotowaniem kompleksowych rozwiązań w tych sprawach, które mogłyby w znaczny sposób wpłynąć na rozwój rynku.
Środowisko skupione wokół Izby Zarządzających prowadzi również działania w zakresie popularyzacji funduszy inwestycyjnych rynku pieniężnego – podejmuje próby włączenia się w prace nowelizacyjne ustawy o finansach publicznych – w zakresie rozszerzenia katalogu dopuszczalnych lokat jednostek samorządu terytorialnego o jednostki uczestnictwa funduszy rynku pieniężnego.
W świetle sygnałów płynących z rynku oraz stosowanych standardów europejskich, Izba prowadzi również działania w zakresie modyfikacji przepisów dotyczących prospektów informacyjnych funduszy inwestycyjnych typu otwartego i ich skrótów. Prace w tym zakresie zmierzają w kierunku uproszczenia i ograniczenia zakresu informacji zamieszczanych w tych dokumentach z naciskiem na informacje rzeczywiście niezbędne dla uczestnika funduszu. Materiały informacyjne udostępniane uczestnikom w obecnej formie stanowią zbyt skomplikowane i obszerne dokumenty, które nie pozwalają wychwycić najważniejszych danych i zniechęcają Klientów do ich analizy.
Mając w obszarze zainteresowań wszelkie kwestie istotne dla rozwoju polskiego rynku funduszy inwestycyjnych, IZFiA prowadzi również działania w zakresie edukacji czy informacji o rynku. Trwają środowiskowe prace, których celem jest stworzenie standardu informacji podawanych przez podmioty rynku opinii publicznej. W końcowym etapie znajdują się również działania, których efektem będzie aktualizacja klasyfikacji funduszy inwestycyjnych otwartych.
Wojciech Boczoń
