PRNews.pl - banki, karty, konta oraz marketing i public relations

Najświeższe informacje z PRNews.pl w Twojej skrzynce!

Codziennie aktualne wiadomości ze świata finansów.

Zapisz się na nasz Newsletter ​i bądź na bieżąco z nowościami z branży!

  • Raporty
  • Instytucje
    • Alior Bank
    • Bank BPS
    • Bank Millennium
    • Bank Ochrony Środowiska
    • Bank Pekao SA
    • Bank Pocztowy
    • Banki spółdzielcze
    • BGK
    • Biuro Informacji Kredytowej
    • BNP Paribas
    • Citi Handlowy
    • Credit Agricole
    • Erste Bank Polska
    • ING Bank Śląski
    • KIR
    • Klarna
    • Link4
    • Mastercard
    • mBank
    • Nest Bank
    • PKO BP
    • Polski Standard Płatności
    • PZU
    • Raiffeisen Digital Bank
    • Revolut
    • Santander Consumer Bank
    • SGB
    • Standard Chartered Polska
    • Toyota Bank Polska
    • Trade Republic
    • Twisto
    • UniCredit
    • VeloBank
    • Visa
    • Volkswagen Bank Oddział Polska
    • Warta
  • Produkty
    • Bankowość internetowa
    • Bankowość mobilna
    • Oszczędzanie
    • Bezpieczeństwo
    • Karty
    • Kredyty
    • Konta
    • Płatności mobilne
    • Ubezpieczenia
  • Analizy
  • Kariera w finansach
  • Szkolenia
  • Forum
  • Newsletter
PRNews.plWiadomościAnalizyDeficyt i zadłużenie

Deficyt i zadłużenie

Analizy 08.07.2010 (07:58)

W 2009 r. na skutek recesji i realizacji kosztownych programów przeciwdziałania kryzysowi znacznie wzrósł deficyt budżetowy i dług publiczny w UE

U podstaw zadłużenia krajów unijnych leży też życie ponad stan i pogarszająca się konkurencyjność gospodarek. W stosunku do PKB deficyt budżetowy 16 krajów strefy euro zwiększył się z 2 proc. w 2008 r. do 6,3 proc. w 2009 r., a w krajach EU27 wzrósł 2,3 proc. do 6,8 proc. Jednocześnie dług publiczny w EU16 zwiększył się z 69,4 proc. (koniec 2008 r.) do 78,7 proc. (koniec 2009 r.), a w EU27 w tym samym czasie wzrósł z 61,6 proc. do 73,6 proc. (wg Eurostatu). Towarzyszył temu spadek PKB w cenach rynkowych o 3 proc. w strefie euro i o 5,5 proc. w całej UE.

Nie tylko Grecja

Chociaż powszechnie Grecja uważana jest za kraj o największych problemach w dziedzinie finansów publicznych, nie jest ona najbardziej zadłużona spośród krajów Unii Europejskiej. Najwyższy dług publiczny w stosunku do PKB posiadają Włochy (115,8 proc.), a najwyższy deficyt budżetowy według danych na koniec 2009 r. wykazuje Irlandia (14,3 proc.), która jeszcze w latach 2006-2007 miała nadwyżkę budżetową.

Tylko dwa kraje eurolandu: Luksemburg i Finlandia spełniały w 2009 r. oba kryteria fiskalne z Maastricht. Samo kryterium długu publicznego na poziomie poniżej 60 proc. PKB spełniały też: Słowacja, Słowenia, Cypr i Hiszpania, ale już ich deficyt budżetowy był wyższy niż 3 proc. PKB.

W 2009 r. najwyższy deficyt budżetowy mierzony w stosunku do PKB był w następujących krajach: Irlandia (-14,3 proc.), Grecja (-13,6 proc.), Wielka Brytania (-11,5 proc.), Hiszpania (-11,2 proc.), Portugalia (-9,4 proc.), Łotwa (-9,0 proc.), Litwa (-8,9 proc.), Rumunia (-3 proc.), Francja (-7,5 proc.) i Polska (-7,1 proc.). Żaden kraj unijny nie posiadał nadwyżki budżetowej. Najniższym deficytem budżetowym charakteryzowały się Szwecja (-0,5 proc.), Luksemburg (-0,7 proc.) i Estonia (-1,7 proc.). Tylko 2 kraje unijne: Malta i Estonia posiadały w 2009 r. mniejszy deficyt budżetowy niż w poprzednim roku.

W 12 krajach UE dług publiczny przekraczał w 2009 r. 60 proc. PKB. Były to Włochy (115,8 proc.), Grecja (115,1 proc.), Belgia (96,7 proc.), Węgry (78,3 proc.), Francja (77,6 proc.), Portugalia (76,8 proc.), Niemcy (73,2 proc.), Malta (69,1 proc.), Wielka Brytania (68,1 proc.), Austria (66,5 proc.), Irlandia (64 proc.) i Holandia (60,9 proc.). Do krajów unijnych o najniższym zadłużeniu publicznym należały w 2009 r.: Estonia (7,2 proc.), Luksemburg (14,5 proc.), Bułgaria (14,8 proc.), Rumunia (23,7 proc.), Litwa (19,3 proc.) i Czechy (35,4 proc.).

W 2009 r. wydatki budżetowe krajów UE wzrosły z 46,9 proc. PKB do 50,7 proc. PKB, zaś wpływy budżetowe zmniejszyły się z 44,6 proc. do 44 proc. PKB.

Dla porównania warto podać, że dług publiczny w Japonii i Stanach Zjednoczonych jest znacznie wyższy niż w krajach eurolandu. W Japonii w 2009 r. zbliżył się do 200 proc., a w USA wyniósł 83,1 proc. PKB.

Wysoki dług publiczny pociąga za sobą konieczność płacenia znacznych odsetek. W przypadku Grecji obciążenia z tego tytułu w 2009 r. pochłonęły 11,2 proc. wszystkich wydatków budżetowych, we Włoszech wyniosły one 10 proc., w Portugalii 6,1 proc. i w Irlandii 5,5 proc. wydatków publicznych. Znacznie niższe były koszty płaconych odsetek od długu w Hiszpanii, gdzie wynosiły 1,8 proc. wszystkich wydatków budżetowych.

Głównym instrumentem finansowania deficytu sektora budżetowego jest emisja obligacji skarbowych. O ile przed kryzysem rozpiętość oprocentowania obligacji skarbowych krajów strefy euro nie przekraczała 0,3 pkt proc., to w kwietniu 2008 r. wzrosła do 0,5 pkt proc., rok później do prawie 3 pkt proc., a w kwietniu 2010 r. do 5 pkt proc. Rentowność obligacji skarbowych odzwierciedla ryzyko kredytowe i dla państw o wysokim ryzyku kredytowym jest wyższa niż rentowność obligacji niemieckich, traktowanych jako benchmark. W kwietniu 2010 r. oprocentowanie obligacji niemieckich wynosiło 3,09 proc., natomiast obligacji włoskich 3,8 proc., hiszpańskich 3,88 proc., portugalskich 4,76 proc., a greckich aż 8,08 proc.

Niestabilne euro

Deficyt budżetowy w krajach eurolandu przekraczający określone w traktacie z Maastricht 3 proc. PKB i dług publiczny wyższy niż 60 proc. PKB stanowią nie tylko zagrożenie dla finansów publicznych tych krajów, ale i podważają stabilność euro. Dlatego Komisja Europejska, Rada ECOFIN i Europejski Bank Centralny wywierają presję na kraje członkowskie strefy euro, aby zredukowały swoje zadłużenie. Przykłady Danii i Irlandii z lat 80. i 90. XX w. pokazują, że jest to możliwe. Zadłużenie Danii na skutek wysokich kosztów polityki antyrecesyjnej zwiększyło się z 39 proc. PKB w 1980 r. do 65 proc. PKB w 1982 r. Nowy rząd duński przyjął pod koniec 1982 r. program drastycznych oszczędności, które obejmowały m.in. obniżenie wynagrodzeń w sferze budżetowej i redukcję wydatków socjalnych. Towarzyszył temu po stronie wpływów do budżetu państwa wzrost podatków bezpośrednich i składek na ubezpieczenia społeczne. W krótkim czasie doprowadziło to do powstania nadwyżki budżetowej, dzięki której stopniowo zaczął się obniżać dług publiczny kraju. W 2007 r. kształtował się on na poziomie 27 proc. PKB. Natomiast Irlandia w 1981 r. miała deficyt budżetowy na poziomie 8,4 proc. PKB, a zadłużenie publiczne wynosiło 87 proc. PKB. W następnych latach dzięki drastycznemu obniżeniu wydatków budżetowych i przyspieszeniu tempa wzrostu gospodarczego zadłużenie Irlandii zaczęło się obniżać, ale w latach 2007-2008 znowu drastycznie wzrosło.

Zgodnie z Paktem Stabilności i Wzrostu przyjętym na szczycie UE w Amsterdamie w 1997 r. przestrzeganie kryteriów fiskalnych z Maastricht jest nie tylko warunkiem przyjęcia kraju członkowskiego do Unii Gospodarczej i Monetarnej, ale także obowiązuje wszystkie państwa po wprowadzeniu euro. W praktyce oznacza to przede wszystkim, że nie powinny one przekroczyć wartości progowej deficytu budżetowego (3 proc. PKB), a w okresie wzrostu gospodarczego powinny dążyć do wygenerowania nadwyżki budżetowej w celu zmniejszenia wielkości długu publicznego. Nieprzestrzeganie dyscypliny budżetowej przez kraj członkowski UE skutkuje wszczęciem procedury nadmiernego deficytu. Gdy deficyt nie zostanie zredukowany do dopuszczalnego poziomu, Rada (ECOFIN) może nałożyć karę w wysokości 0,2-0,5 proc. PKB w zależności od poziomu deficytu budżetowego. Sankcje nie obejmują krajów pozostających poza strefą euro, ale w przypadku utrzymywania się deficytu finansów publicznych na poziomie przekraczającym 3 proc. PKB muszą one liczyć się z możliwością utraty części środków pomocowych z funduszy unijnych. Trzeba podkreślić, że procedura prowadząca do nałożenia sankcji na kraj naruszający kryteria stabilności fiskalnej jest długotrwała i skomplikowana, obejmując łącznie siedem etapów. Takie rozwiązanie nie mobilizuje krajów unijnych do przestrzegania dyscypliny budżetowej.

Na początku maja 2010 r. ministrowie finansów krajów eurolandu i MFW wyrazili zgodę na udzielenie Grecji kredytów do 2012 r. o wartości 110 mld euro na sanacje finansów publicznych, przy czym 30 mld euro wyłożył MFW, a 80 mld euro kraje należące do strefy euro. Jednocześnie Grecja musiała zgodzić się na podniesienie podatków (VAT, akcyza) i drastyczne ograniczenie wydatków budżetowych, m.in. poprzez zmniejszenie wynagrodzeń w sferze budżetowej i podwyższenie wieku emerytalnego. Zgodnie z przyjętymi ustaleniami Grecja powinna do 2014 r. zredukować swój deficyt budżetowy do poziomu poniżej 3 proc. PKB.

W trudnej sytuacji znajdują się również finanse publiczne Hiszpanii i Portugalii. Z myślą o tych krajach i wszystkich innych, które w przyszłości mogą mieć problemy ze zrównoważeniem swoich budżetów, Unia Europejska w maju 2010 r. podjęła decyzję w sprawie uruchomienia mechanizmu płynnościowego o wartości 750 mld euro. Na sumę tę składają się gwarancje o wartości 440 mld euro, fundusz pożyczkowy (60 mld euro) i pożyczki MFW (250 mld euro). Jeżeli jednak sytuacja na rynkach finansowych się uspokoi, a Portugalia i Hiszpania uporają się ze swoimi problemami budżetowymi, w co wierzą inwestorzy, to nie trzeba będzie wydać żadnych środków z mechanizmu płynnościowego.

Źródło: Gazeta Bankowa

gospodarka 2010-07-08
Redakcja PRNews.pl
Tagi: gospodarka

Sprawdź także:

a Analizy 0 W Gorzowie 90 proc. ofert mieści się w limicie RKM. W Krakowie tylko 15 proc.
17.11.2026 (09:00)

W Gorzowie 90 proc. ofert mieści się w limicie RKM. W Krakowie tylko 15 proc.

Dostępność mieszkań spełniających limity cenowe Rodzinnego Kredytu Mieszkaniowego wyraźnie różni się między …

a 0 Tpay oficjalnym partnerem PrestaShop. Bezpłatna wtyczka płatnicza już dostępna
16.11.2026 (21:23)

Tpay oficjalnym partnerem PrestaShop. Bezpłatna wtyczka płatnicza już dostępna

Tpay nawiązał oficjalne partnerstwo z PrestaShop i udostępnił certyfikowaną wtyczkę w sklepie PrestaShop Addons. …

a 0 Paweł Raczyński prezesem POSTDATA. Spółka stawia na centralizację systemów i AI
16.11.2026 (21:05)

Paweł Raczyński prezesem POSTDATA. Spółka stawia na centralizację systemów i AI

Paweł Raczyński od 1 listopada kieruje zarządem POSTDATA, spółki Poczty Polskiej i Asseco Poland. Wśród priorytetów …

a 0 Warta zmienia ubezpieczenie gospodarstw rolnych. Trzy warianty ochrony budynków
16.11.2026 (21:03)

Warta zmienia ubezpieczenie gospodarstw rolnych. Trzy warianty ochrony budynków

Od 15 listopada 2026 r. Warta oferuje nową odsłonę ubezpieczenia Warta Rolne. Zmiany obejmują m.in. trzy warianty …

a 0 Alior Leasing uruchamia internetowy salon samochodów w abonamencie
16.11.2026 (20:58)

Alior Leasing uruchamia internetowy salon samochodów w abonamencie

Alior Leasing udostępnił przedsiębiorcom platformę Alior Rent, prezentującą samochody dostępne w abonamencie. …

a 0 Bank Pekao uruchamia cykl spotkań o sukcesji w firmach rodzinnych
16.11.2026 (20:47)

Bank Pekao uruchamia cykl spotkań o sukcesji w firmach rodzinnych

Bank Pekao zainaugurował Family Office Meetings – cykl spotkań dla właścicieli firm rodzinnych poświęcony sukcesji, …

PRNews.pl

Zobacz również

Wielki awans prezeski Citi Handlowego. Amerykanie docenili polską menedżerkę

Wielki awans prezeski Citi Handlowego. Amerykanie docenili polską menedżerkę

Citi połączyło zarządzanie działalnością w siedmiu krajach…

Walczą o ostatni bank w mieście. Pekao zostawi mieszkańcom bankomat

Walczą o ostatni bank w mieście. Pekao zostawi mieszkańcom bankomat

Mieszkańcy Chełmka zbierają podpisy, burmistrz apeluje do…

PKO BP wciąż bez SMS-ów do USA i Kanady. Bank nie zna terminu

PKO BP wciąż bez SMS-ów do USA i Kanady. Bank nie zna terminu

Na początku czerwca PKO BP szacował, że…

Reklamy inwestycyjne z udziałem znanych osób. Na co zwrócić uwagę przed wpłatą pieniędzy?

Reklamy inwestycyjne z udziałem znanych osób. Na co zwrócić uwagę przed wpłatą pieniędzy?

Polityk albo prezes dużej firmy opowiada w…

Selfpożyczka, czyli na co naprawdę idą pieniądze odłożone „na wszelki wypadek”

Selfpożyczka, czyli na co naprawdę idą pieniądze odłożone „na wszelki wypadek”

Nikt nie sprawdza zdolności kredytowej i nikt…

O tym mówią bankowcy

Ostatnie komentarze

avatar komentującego

MalmoMind:

Żadnej nowej „super” wersji aplikacji nie było – to tylko wizualny puder, a …

wt., 27 paź 2026 (19:29) • Grupa Banku Millennium miała 400 mln zł zysku netto w III kwartale. Portfel kredytowy wzrósł o 11 proc.

avatar komentującego

MalmoMind:

Super rekrutacja. Wzięli Babkę dzięki której Getin Bank (Velo aktualnie) „wydym..l” Polaków na …

czw., 8 paź 2026 (08:26) • Credit Agricole tworzy Departament Kredytów Hipotecznych. Pokieruje nim Helena Kamińska

avatar komentującego

odeOOn:

Ważna i potrzebna kampania w tych czasach …

niedz., 27 wrz 2026 (14:34) • Polacy deklarują odpowiedzialność w finansach, ale co piąty miał w tym roku problem z płatnościami. Badanie KRUK-a

avatar komentującego

MalmoMind:

Niestety ale oferta jest mało atrakcyjna, droga i niedostosowana do rzeczywistości. Widać zachłanność …

niedz., 23 sie 2026 (21:29) • Credit Agricole wprowadza flagowe Konto dla Ciebie Max bez opłat i wymagań miesięcznych

avatar komentującego

SK:

Ktoś już to ma w aplikacji ? …

śr., 29 lip 2026 (10:13) • Revolut wprowadza fundusze rynku prywatnego dla klientów w Polsce

  • SMART Bankier
  • Kredyt konsolidacyjny
  • Pożyczki na raty
  • Konto firmowe
  • Kurs inwestowania
  • Kalkulator brutto netto
  • Kalkulator kredytu gotówkowego
  • Kalkulator zdolności kredytowej
  • Kredyt gotówkowy
  • Rozlicz najem w PIT-28
  • pit 37 online na pit.pl
  • Rozliczenie pit
  • Program pit
  • Pit 11
  • Promocje Pekao S.A.
  • Promocje BNP Paribas
  • Promocje Citi Handlowy
  • Promocje bankowe
  • Promocje Alior Bank
  • Promocje Santander Bank
  • Promocje PKO BP
  • Promocje Millenium
  • Promocje ING Bank Śląski
  • Promocje mBank
  • Promocje Velobank
  • Promocje Nest Bank
  • O nas
  • Kontakt
  • Reklama
  • Newsletter
  • Prześlij informację
  • RSS
  • zgarnijpremie.pl
Bonnier Business Polska Bankier.pl – Portal Finansowy – Rynki, Twoje finanse, Biznes PIT.pl -Podatki dla małych firm i osób fizycznych, rozliczenia roczne Systempartnerski.pl - system afiliacyjny Bankier.pl PRNews.pl - banki, karty, konta oraz marketing i public relations Mambiznes.pl - Pomysł na biznes, Własna firma, Biznes plan Dyskusja.biz - Blogi o biznesie, artykuły biznesowe Puls Biznesu pb.pl - rynek, akcje, spółka, przedsiębiorca, budżet Pulsmedycyny.pl - Portal lekarzy i pracowników służby zdrowia Pulsfarmacji.pl - Portal aptekarzy, techników i pracowników sektora farmaceutycznego
© 2008 − 2026 PRNews.pl. Korzystanie z portalu oznacza akceptację regulaminu. Informacja o cookies. Polityka prywatności

Bezpłatny newsletter PRNews.pl

  • PRNews.pl to najbardziej opiniotwórczy serwis w branży bankowej. Przekonaj się dlaczego!
  • Codziennie rano otrzymasz skrót najważniejszych informacji ze świata finansów
  • Dzięki temu będziesz zawsze wiedział o nowych produktach, promocjach i usługach bankowych, ubezpieczeniowych i inwestycyjnych
  • Aktualne wiadomości z prasy i z samych instytucji finansowych - zupełnie bezpłatnie, wprost na twoją skrzynkę mailową
Zapisz się na newsletter:

Dołącz już dziś do niemal 38 tys. odbiorców