Z informacji uzyskanych od przedstawicieli TFI, wynika iż wartość umorzeń dokonywanych przez inwestorów nie odbiega od średniej z dłuższego horyzontu czasu. To mniejsze zainteresowanie inwestowaniem nowych środków w jednostki i certyfikaty funduszy inwestycyjnych ma wpływ na ujemny bilans. Ponadto fundusze przegrywają konkurencję z coraz wyżej oprocentowanymi lokatami bankowymi oraz coraz liczniej oferowanymi produktami strukturyzowanymi.
W sumie od początku roku przewaga umorzeń nad wpłatami wyniosła już -17 mld PLN. Najwięcej środków netto odpłynęło z funduszy mieszanych polskich, łącznie -6,6 mld PLN. Nieco mniejsze kwoty uszczupliły grupy funduszy stabilnego wzrostu (blisko -5,0 mld PLN) oraz akcji polskich (-4,6 mld PLN). Saldo wpłat i umorzeń w grupie funduszy akcji zagranicznych również było ujemne i wyniosło w ciągu 5 miesięcy tego roku ok. -1,3 mld PLN. Jedynie w przypadku 2 (na 8) segmentów rynku, bilans wpłat i umorzeń był w tym okresie dodatni. Fundusze gotówkowe i rynku pieniężnego pozyskały łącznie +1,6 mld PLN, jedynie dzięki bardzo korzystnemu dla tej grupy styczniowi, kiedy saldo to wyniosło +3,5 mld PLN, a także symboliczny +1 mln PLN w przypadku funduszy sekurytyzacyjnych.
W maju nowy kapitał pozyskiwały głównie produkty lokujące swoje aktywa za granicą. Fundusze mieszane zagraniczne pozostałe (MIZ_XX) przyciągnęły łącznie ok. +120 mln PLN nowych środków, głównie dzięki 6 nowoutworzonym funduszom zamkniętym. Niewiele mniej pozyskały fundusze akcji zagranicznych – łącznie ok. +100 mln PLN, przy czym po ponad +30 mln PLN pozyskały fundusze inwestujące na rynkach Emerging Markets i Nowej Europy (również dzięki nowoutworzonemu funduszowi Lukas FIO subfundusz Lukas Akcji Nowej Europy, który zgromadził ponad +4 mln PLN). Na plusie zakończyły miesiąc fundusze ochrony kapitału (OKZ_UN), których saldo wyniosło ok. +16 mln PLN. Gdyby jednak nie napływy do 2 nowych funduszy zamkniętych z oferty KBC TFI, które pozyskały łącznie 27 mln PLN, bilans byłby ujemny.
Wśród 13 grup funduszy inwestujących na rynku polskim, przed stratami zdołały się uchronić jedynie 4, choć na uwagę zasługuje tylko 1 grupa – fundusze akcji polskich uniwersalnych (AKP_UN). Drugi miesiąc z rzędu i trzeci w tym roku, przewaga wpłat nad umorzeniami była dodatnia i przekroczyła w maju wartość +20 mln PLN. Największy odpływ środków w tym roku, fundusze z grupy AKP_UN odnotowały w styczniu (-4,1 mld PLN), zaś największy napływ netto w lutym +5,3 mld PLN. W tym samym czasie zdecydowanie mniejszą popularnością cieszyły się fundusze akcji małych i średnich spółek, które straciły w maju ok. -60 mln PLN.
Największy odpływ netto w maju odnotowały jednak fundusze gotówkowe i rynku pieniężnego ok. -380 mln PLN, które od początku roku jedynie w styczniu miały bilans dodatni, kiedy pozyskały rekordową kwotę +3,5 mld PLN. Ok. połowy majowego odpływu stanowiły środki wypłacone z 1 funduszu – Arka BZ WBK Ochrony Kapitału FIO. Jednocześnie był to fundusz, który odnotował najwyższe ujemne saldo wpłat i wypłat ze wszystkich funduszy. Mimo, iż od lutego klienci tego funduszu wycofują z niego znaczne środki, bilans od początku roku wciąż pozostaje dodatni, dzięki rekordowemu napływowi nowych środków w styczniu, kiedy pozyskał blisko +1 mld PLN aktywów netto.
Podobnie jak w poprzednich miesiącach, duży odpływ środków odnotowały w maju również krajowe fundusze mieszane (zrównoważone i aktywnej alokacji) – łącznie ponad -330 mln PLN oraz stabilnego wzrostu blisko -320 mln PLN. Przed ujemnym saldem nie obroniły się również fundusze polskich papierów dłużnych, w których przewaga umorzeń nad wpłatami przekroczyła wartość -60 mln PLN. Symboliczny odpływ aktywów netto odnotowały również fundusze ochrony kapitału (niecałe -10 mln PLN).
W maju 7 towarzystw funduszy inwestycyjnych odnotowało dodatnie saldo wpłat i umorzeń. Najwięcej nowych środków pozyskało stosunkowo młode TFI – IPOPEMA, które wprowadziło w maju na rynek aż 5 nowych produktów. Jeden z nich pozyskał grubo ponad +100 mln PLN. Ok. +110 mln PLN nowych środków pozyskało również KBC TFI, głównie dzięki wspomnianemu wcześniej funduszowi rynku pieniężnego oraz 2 nowym produktom z ochroną kapitału. Po ok. +30 mln PLN aktywów netto pozyskały Legg Mason TFI oraz Noble Funds TFI, dzięki funduszom akcyjnym. Po kilkanaście mln PLN pozyskały jeszcze TFI PZU oraz Quercus TFI, a symboliczne kilka mln PLN – SKOK TFI. To co łączy wymienione towarzystwa, to brak przynależności do grup finansowych z dużym bankiem detalicznym.
To właśnie TFI należące do takich grup, jednocześnie zarządzające największymi aktywami, odnotowują od kilku miesięcy największy odpływ nowych środków. Trzeci miesiąc z rzędu najwyższe ujemne saldo wpłat i umorzeń odnotowało BZ WBK AIB TFI, rzędu -360 mln PLN. Od początku roku z towarzystwa odpłynęło już ponad -4 mld PLN aktywów netto. Wysokie ujemne saldo wpłat i umorzeń odnotowały również: Pioneer Pekao TFI ok. -260 mln PLN (-3,2 mld PLN od początku roku) oraz ING TFI -180 mln PLN (-2,5 mld PLN od początku roku).
Wojciech Boczoń