Partnerem Związku Banków Polskich w tym przedsięwzięciu edukacyjnym jest organizacja Visa Europe, która od początku 2008 r. prowadzi również własną kampanię informacyjno-edukacyjną na temat zalet kart kredytowych i świadomego używania tego nowoczesnego instrumentu płatniczego.
Karty kredytowe odnotowały w ostatnich latach wręcz lawinowy rozwój. W ciągu ostatnich pięciu lat liczba kart tego typu w portfelach Polaków wzrosła niemal dziesięciokrotnie – z 877 tys. sztuk na koniec II kwartału 2003 r. do blisko 8,6 mln na koniec II kwartału 2008 r. Według danych NBP już ponad 30% kart płatniczych wydanych w Polsce to karty kredytowe, podczas gdy pięć lat temu kartą kredytową była mniej niż co 13-ta karta płatnicza wydana w Polsce.
Jak pokazują badania – m.in. instytutu Pentor – lawinowemu wzrostowi popularności kart kredytowych nie zawsze towarzyszy jednak wzrost wiedzy użytkowników na temat właściwości tych kart. Przykładowo, wiele osób nadal nie odróżnia karty kredytowej od debetowej. Wiele osób mylnie sądzi, że karta kredytowa oznacza „konieczność zadłużania się” – podczas gdy kredyt jest tylko opcją, z której użytkownik karty może skorzystać, ale nie musi. Karta kredytowa, która może być spłacana w terminie dogodnym dla jej posiadacza, jest nowoczesnym i elastycznym instrumentem płatniczym, który umożliwia racjonalne i wygodne zarządzanie domowym budżetem.
„Serwis KartyBezTajemnic.pl powstał właśnie w odpowiedzi na potrzebę uporządkowania wiedzy na temat kart płatniczych, na początek kredytowych oraz popularyzacji bezgotówkowych form płatności – bezpiecznych, wygodnych i korzystnych dla konsumentów, detalistów, banków i dla całej gospodarki” – stwierdził Andrzej Wolski, dyrektor generalny Związku Banków Polskich podczas konferencji prasowej w Warszawie.
„Chodzi nam wspólnie ze Związkiem Banków Polskich o to, by dzięki serwisowi KartyBezTajemnic.pl konsumenci mieli okazję lepiej poznać mechanizm działania karty kredytowej, co może im pomóc w świadomym i rozsądnym używaniu tego instrumentu płatniczego, który ciągle dla wielu osób jest nowością, a poprzez to w lepszym wykorzystaniu kart znajdujących się w ich portfelach” – powiedziała podczas konferencji prasowej Małgorzata O’Shaughnessy, dyrektor generalna Visa Europe w Polsce.
„Propagowanie w serwisie m.in. takich zasad postępowania, jak to, by nie kupować za pomocą karty kredytowej towarów, na które nas nie stać, by nie pożyczać więcej, niż jesteśmy później w stanie spłacić są organizacji Visa Europe bardzo bliskie. Dlatego z przyjemnością przyjęliśmy zaproszenie Związku Banków Polskich, by stać się partnerem serwisu KartyBezTajemnic.pl” – dodała Małgorzata O’Shaughnessy.
Wobec rosnącej popularności kart kredytowych w Polsce – tylko tych ze znakiem Visa banki wydały 5,1 mln na koniec II kwartału br. – oraz ich przydatności w radzeniu sobie z wahaniami w rytmie i wysokości wydatków w domowym budżecie, organizacja Visa Europe rozpoczęła w lutym br. kierowaną do konsumentów kampanię informacyjno-edukacyjną, która była prowadzona w prasie, w placówkach detalicznych oraz w Internecie (m.in. na stronie www.visa.pl). Obecnie na antenie radiowej Trójki jest emitowana seria audycji edukacyjnych, przygotowywanych przez radio przy merytorycznym wsparciu ze strony Visa. Udzielenie wsparcia merytorycznego serwisowi KartyBezTajemnic.pl oraz sfinansowanie jego technicznego przygotowania również mieści się w zakresie działań edukacyjnych prowadzonych przez Visa Europe.
Serwis KartyBezTajemnic.pl został tak skonstruowany, by mogło z niego bez problemów korzystać jak najwięcej użytkowników, również tych nie mających dostępu do szerokopasmowego Internetu lub pracujących na starszych komputerach (stąd m.in. ograniczenie do niezbędnego minimum elementów graficznych, wpływających na tempo ściągania zawartości serwisu). Odwiedzający mogą również zadawać za pośrednictwem serwisu pytania; na najciekawsze i najczęściej zadawane pytania będą odpowiadać eksperci Rady Wydawców Kart Bankowych działającej przy Związku Banków Polskich, również przy wsparciu merytorycznym ze strony Visa Europe.
„Obecnie serwis dotyczy głównie kart kredytowych, gdyż ze względu na bardzo szybki przyrost ich liczby dla bardzo wielu osób są one nowym, mało jeszcze znanym lub opatrznie rozumianym narzędziem finansowym. Będziemy jednak rozwijać serwis, korzystając ze wsparcia Visa Europe, o nowe wątki tematyczne” – stwierdził Remigiusz Kaszubski, dyrektor departamentu systemów płatniczych i bankowości elektronicznej w Związku Banków Polskich.
Część spotkania z prasą została poświęcona omówieniu niektórych nieporozumień czy mylnych wyobrażeń na temat kart kredytowych, które m.in. w swoim badaniu wychwycił Pentor, a potwierdzają je doświadczenia bankowców.
Dość często badani uważają, że kredyt na karcie jest nieopłacalny w porównaniu z innymi formami kredytu. „Tego kredytu inaczej się używa – krótkoterminowo” – wyjaśniała Joanna Tomicka-Zawora, kierująca obszarem kredytów konsumpcyjnych Banku Millennium. „Na karcie kredytowej istnieje zazwyczaj możliwość rozłożenia płatności na raty, a wtedy cena kredytu na karcie jest porównywalna lub lepsza od przeciętnej ceny kredytu gotówkowego. Ważne jest to, iż dzięki karcie mamy wybór – spłacić całość lub część zadłużenia, którego to wyboru nie mamy przy kredycie gotówkowym. I, co najważniejsze: jeśli spłacamy całe zadłużenie zaciągnięte na karcie w terminie wyznaczonym przez bank, to ten kredyt jest dla nas darmowy”.
„Wiele osób mylnie sądzi, że korzystanie z karty – szczególnie kredytowej – jest ryzykowne, bo gdy ukradną mi gotówkę, stracę 100 złotych, a gdy ukradną kartę, nawet kilka czy kilkadziesiąt tysięcy złotych” – powiedziała Katarzyna Sosin, dyrektor centrum kart kredytowych i operacji kartowych PKO Banku Polskiego. „Tymczasem jest wręcz przeciwnie – nawyk korzystania z kart eliminuje większość zagrożeń związanych z używaniem gotówki, w tym niebezpieczeństwo kradzieży pieniędzy, ale też ryzyko otrzymania (i następnie używania) fałszywych banknotów. Każdą kartę możemy zastrzec, a po zastrzeżeniu karty cała odpowiedzialność za ewentualne transakcje oszukańcze spoczywa właśnie na banku-wydawcy karty, nie na użytkowniku karty. Co więcej, gdyby nawet karta została użyta zanim zdążyliśmy ją zastrzec, odpowiedzialność użytkownika karty jest ustawowo ograniczona do równowartości 150 euro i tylko do tej kwoty ewentualnie my, użytkownicy kart, odpowiadamy. Wiele banków obejmuje pełną ochroną, bezpłatnie lub za niewielką opłatą, transakcje zawarte kartą 24, 48 a nawet 72 godziny przed zgłoszeniem utraty karty”.
Wojciech Boczoń